ISI Bof

Wat is bof?

Bof is een besmettelijke ziekte waarbij de speekselklier bij het oor ontstoken is. Bof wordt veroorzaakt door het bofvirus. Bof komt regelmatig voor in Nederland. De meeste kinderen in Nederland worden gevaccineerd tegen bof.

Wat zijn de ziekteverschijnselen van bof?

Bof kan zo licht verlopen dat de ziekte bijna niet wordt opgemerkt.
Als iemand wel ziek is van de bof begint dat met koorts en een pijnlijke, dikke wang. De wang wordt dik door een ontsteking van de speekselklier bij het oor. De andere wang kan ook dik worden en er kan oorpijn optreden. Meestal is na 2 weken de dikke wang verdwenen en is de patiënt beter.
Complicaties komen niet vaak voor. Bij heel jonge kinderen kan een hersenvliesontsteking voorkomen. In zeldzame gevallen kan bij jongens aan één kant een zaadbalontsteking optreden. Bij volwassen mannen die de bof krijgen is er meer risico op een zaadbalontsteking, meestal ook aan één kant. Door een zaadbalontsteking kan de vruchtbaarheid verminderen.

Hoe kun je bof krijgen en hoe kun je anderen besmetten?

Het virus zit in de neus en keel van iemand die besmet is. Door hoesten en niezen komt het virus in de lucht en kan het verspreid worden. Ook via speeksel (zoenen) kan de bof overgedragen worden.
Niet iedereen die besmet is, wordt ziek. Mensen die besmet zijn met het virus kunnen anderen besmetten. Je hoeft niet ziek te zijn van de bof om anderen te besmetten. Mensen die wel ziek worden, kunnen 5 dagen voor de ziekte al anderen besmetten. Zij blijven besmettelijk tot maximaal 9 dagen na het begin van de zwelling van de wang.
Na besmetting duurt het 12 tot 25 dagen (gemiddeld 16-18 dagen) tot je ziek wordt.

Wie kan bof krijgen en wie loopt extra risico?

Mensen die niet, of niet volledig, zijn gevaccineerd of de ziekte nog niet hebben gehad kunnen ziek worden. Mensen die de ziekte gehad hebben kunnen hem niet opnieuw krijgen. Door 2 vaccinaties ontstaat er meestal een goede bescherming tegen de ziekte. Ondanks vaccinatie tegen bof kun je toch ziek worden. Het is dan meestal een lichtere vorm van bof.

Hoe kan bof worden voorkomen? 

De meeste kinderen in Nederland worden gevaccineerd tegen bof. Dat gebeurt op de leeftijd van 14 maanden en 9 jaar. Kinderen krijgen dan de BMR-vaccinatie tegen bof, mazelen en rodehond.
Goede hoesthygiëne helpt om verspreiding van bof te voorkomen. Houd bij hoesten en niezen altijd de hand voor de mond en neus. Was daarna de handen met zeep. Leer dit ook aan kinderen. Nog beter is het om een papieren zakdoek te gebruiken. Gooi die na eenmalig gebruik weg.

Is bof te behandelen?

Raadpleeg de huisarts als u bof vermoedt bij uzelf of uw kind. De huisarts kan de diagnose stellen. De ziekte geneest zonder behandeling of medicijnen. Pijnstillers kunnen de pijn verlichten.

Kan iemand met bof naar kindercentrum, school of werk?

Iemand met bof die zich goed voelt kan gewoon naar kindercentrum, school of werk. Iemand met bof is al besmettelijk voor die ziek is. Anderen kunnen al besmet zijn. De meeste kinderen zijn gevaccineerd tegen bof. Daardoor is de kans op verspreiding via kindercentra of scholen erg klein. Thuishouden van een ziek kind helpt niet om verspreiding van de ziekte te voorkomen. Laat wel de leiding van school of kinderdagverblijf weten dat het om een besmettelijke ziekte gaat. Zij kunnen dan bofklachten bij de andere kinderen sneller herkennen.

Wat doet de GGD?

Bij meerdere gevallen van bof kan de GGD onderzoek doen. Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met de GGD.