ISI Gordelroos

Wat is gordelroos?

Gordelroos is een infectie van de huid en zenuwen die veroorzaakt wordt door het varicellazostervirus. Gordelroos wordt ook wel herpes zoster genoemd. Hetzelfde virus zorgt voor het ontstaan van waterpokken.
Waterpokken komt meestal voor bij jonge kinderen en gordelroos bij ouderen en of mensen met een lagere weerstand. Gordelroos is over het algemeen geen ernstige, maar wel een hinderlijke en soms pijnlijke aandoening. Gordelroos gaat meestal vanzelf weer over.

Wat zijn de ziekteverschijnselen van gordelroos?

Gordelroos begint met jeuk, tintelingen of een hevige, brandende of stekende pijn. Na enkele dagen verschijnen er blaasjes in groepjes op het lichaam, meestal rond de buik of taille. De blaasjes zitten bijvoorbeeld als een gordel om de linkerhelft van de borstkas, vandaar de naam gordelroos. Gordelroos kan echter op het hele lichaam voorkomen. Gordelroos kan bij uitzondering in of rond de ogen voorkomen, waardoor een ontsteking van de aangezichtszenuw kan ontstaan. Hierdoor kunnen zenuwen of een gedeelte van het gezicht beschadigd raken.
Na 10 tot 14 dagen drogen de blaasjes in en ontstaan er korstjes, die er op een gegeven moment afvallen. Iemand kan nadat de ziekteverschijnselen zijn verdwenen last houden van (zenuw)pijn en tintelingen op de aangedane plek. Soms geeft gordelroos alleen jeuk en pijn, zonder vlekjes of blaasjes.

Hoe kun je gordelroos krijgen en hoe kun je anderen besmetten?

Iemand moet ooit eerst waterpokken hebben doorgemaakt om gordelroos te kunnen krijgen. Als iemand waterpokken heeft gehad trekt het virus zich terug in de wortel van de zenuw, in de hersenen of in het ruggenmerg. Hier kan het virus jarenlang ‘slapen’ zonder dat men er ziek van is. Door bepaalde omstandigheden (zoals verminderde weerstand of een emotionele periode) kan het virus weer actief worden en gordelroos veroorzaken. De kans daarop is groter boven de leeftijd van 60 jaar.
Gordelroos is dus een plaatselijke opleving van het waterpokkenvirus dat al heel lang in het lichaam is. Bij gordelroos zit het virus alleen in het vocht in de blaasjes. Het vocht uit de blaasjes is de eerste 1 à 2 weken besmettelijk. Mensen die nog nooit in contact zijn geweest met het virus kunnen na contact met het vocht uit de blaasjes van een gordelroospatient waterpokken krijgen.

Wie kan gordelroos krijgen en wie loopt extra risico?

Iedereen die waterpokken heeft doorgemaakt kan ooit gordelroos krijgen. Pasgeboren baby's, mensen met afweerstoornissen (zoals hiv en leukemie) en zwangere vrouwen die geen waterpokken hebben doorgemaakt, lopen een iets grotere kans op complicaties wanneer zij via het blaasjesvocht van een gordelroospatiënt waterpokken krijgen.

Hoe kan gordelroos worden voorkomen?

Er bestaat een vaccin tegen waterpokken. Dit vaccin helpt alleen als iemand nog nooit waterpokken heeft gehad. Het vaccin helpt niet tegen gordelroos. Er zijn geen medicijnen om de ziekte te voorkomen. Goede hygiëne is erg belangrijk. Was de handen na contact met vocht uit de blaasjes en zorg dat blaasjes bij een gordelroospatiënt zijn afgedekt. Na het doormaken van gordelroos ontstaat er geen blijvende afweer. Mensen kunnen de ziekte vaker krijgen.

Is gordelroos te behandelen?

De behandeling richt zich op het verzachten van de pijn met behulp van pijnstillers en van jeuk door middel van een zalf of crème. Daarnaast kan een antiviraal middel worden voorgeschreven om de gevolgen van de infectie te verminderen.
Als de korstjes zijn afgevallen, is de ziekte voorbij. Omdat er geen levenslange bescherming ontstaat kan iemand de ziekte opnieuw krijgen.

Kan iemand met gordelroos naar kindercentrum, school, werk of zorginstelling?

Mensen met gordelroos mogen gewoon naar school of kindercentrum. Informeer wel de leiding van school of kindercentrum omdat het om een besmettelijke aandoening gaat. De leiding kan dan andere ouders informeren, zodat die alert kunnen zijn op verschijnselen van waterpokken bij hun kind. Mensen die contact hebben gehad met iemand met gordelroos kunnen al besmet zijn. Thuisblijven helpt dan niet meer om de ziekte te voorkomen. In sommige werksituaties zoals in zorginstellingen waar ernstig zieke patiënten of mensen met weerstandsstoornissen verblijven, kunnen mensen met gordelroos worden geweerd.

Wat doet de GGD?

De GGD heeft informatiemateriaal over deze ziekte. Voor nadere informatie en vragen over gordelroos kunt u contact opnemen met de GGD.