Difterie

Difterie is in Nederland een zeldzame ziekte geworden dankzij actieve immunisatie in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma. Vanwege de dreiging van import uit endemische gebieden elders in de wereld, met daarna mogelijke verspreiding van de bacterie in Nederland, werd in 1993 door de Inspectie voor Gezondheidszorg een werkgroep ingesteld, die ter voorbereiding van mogelijke importgevallen een draaiboek voor difterie heeft geschreven.

De afgelopen jaren hebben geleerd dat importgevallen in Nederland zich gelukkig zelden voordoen en ook niet tot verspreiding leiden. De oorspronkelijke werkgroep is daarom opgeheven, maar blijft als solide groep deskundigen beschikbaar in geval een Outbreak Management Team voor difterie nodig zou zijn. Zo lang in Nederland pockets met een lage vaccinatiegraad bestaan, blijft alertheid op import en verspreiding wel geboden.

De epidemiologie van respiratoire difterie en huiddifterie in Nederland toonde afgelopen jaren solitaire, onverwachte gevallen met C. diphtheriae of C. ulcerans als verwekker. C. ulcerans kan hetzelfde klinische beeld als C. diphtheriae geven, maar overdracht van mens op mens is onwaarschijnlijk. De bron van deze infecties blijft vaak onopgehelderd, maar in de literatuur zijn (rund)vee en huisdieren als bron beschreven, en daarom kunnen we C. ulcerans als zoönose beschouwen. In de onlangs herziene richtlijn ‘Difterie’ is achtergrondinformatie over C. ulcerans en het daarbij benodigde bron- en contactonderzoek opgenomen.

Bij de herziening van dit draaiboek zijn de maatregelen bij respiratoire en huiddifterie door C. ulcerans toegevoegd. Tevens is de tekst aangepast aan de huidige wetgeving, meldingscriteria en afspraken over levering van antitoxine door het NVI. Hoewel een aantal bijlagen, zoals conceptpersberichten en ouderbrieven, in de huidige epidemiologische situatie niet vaak nodig zullen zijn, is er voor gekozen om ze beschikbaar te houden om voorbereid te blijven op een (import)geval van difterie in een omgeving met een lage vaccinatiegraad.