RIVM logo, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Mensen met dementie mogelijk langer thuis door dagopvang op een zorgboerderij

Publicatiedatum: 09 april 2013
Wijzigingsdatum: 20 oktober 2016
Zorgboerderijen dragen er mogelijk toe bij dat mensen met dementie langer thuis kunnen blijven wonen. Zorgboerderijen bieden mensen met dementie namelijk een zinvolle dagbesteding in een landelijke omgeving en ontlasten mantelzorgers van mensen met dementie tijdelijk van de zorg. Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat gemeenten zorgboerderijen niet goed kennen.

In Nederland zijn naar schatting 256.000 mensen met dementie. Naar verwachting zal dit aantal in 2050 meer dan verdubbeld zijn. Eén van de doelstellingen van de overheid is om mensen met dementie te stimuleren zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. Zorgboerderijen kunnen daarbij een positieve rol spelen.

Er zijn aanwijzingen dat dagopvang op zorgboerderijen met name voor mannen met dementie prettig is. De zorgboerderij spreekt mannen door de buitenomgeving en activiteiten (bv. bezigheden in de stal, tuinieren of het verzorgen van de dieren), veelal meer aan dan reguliere dagopvang, waarin activiteiten veelal binnen plaatsvinden en waar minder ruimte is voor beweging.

Er zijn aanwijzingen dat het verblijf op zorgboerderijen goed is voor de fysieke gesteldheid van mensen met dementie. Bovendien lijkt het erop dat het ook de voedselconsumptie stimuleert.
Wanneer mensen met dementie hier goed op hun plek zijn, levert dat niet alleen winst voor henzelf op, maar ook voor de mantelzorger. Die heeft op de dagen dat hun familielid op de boerderij is meer ruimte voor eigen activiteiten en kan het daardoor mogelijk langer aan om thuis voor hun familielid met dementie te zorgen.

In Nederland zijn momenteel zo’n duizend zorgboerderijen. Ongeveer 160 daarvan staan open voor mensen met dementie. Uit het RIVM-onderzoek, dat gefinancierd werd door Alzheimer Nederland,  blijkt dat gemeenten en zorgboerderijen elkaar nog niet goed kennen. Zorgboeren zijn, anders dan reguliere zorgaanbieders, minder gewend om zichzelf met kracht te positioneren. Dat is een reden waarom zorgboerderijen tot dusverre nog nauwelijks een rol spelen bij het vormgeven van het Wmo-beleid. Nu gemeenten naar verwachting vanaf 2015 verantwoordelijk worden voor extramurale begeleiding, waaronder dagopvang voor mensen met dementie, is het belangrijk dat zorgboerderijen in het zicht van de gemeenten komen. Het RIVM heeft een factsheet gemaakt, waarin de resultaten staan van een onderzoek onder gemeenten en zorgboerderijen naar hun ideeën over de Wmo. De kansen en bedreigingen voor zorgboerderijen bij de stelselwijziging (van AWBZ naar Wmo) staan daarin centraal.

Met financiering van ZonMw gaat het RIVM vervolgonderzoek doen naar dagopvang op zorgboerderijen. In het recente gestarte project wordt de bijdrage van zorgboerderijen aan de maatschappelijke participatie van mensen met dementie en hun mantelzorgers onderzocht. Daarnaast worden eerste stappen gezet om inzicht te krijgen in het effect die deze vorm van dagopvang heeft op de curatieve en langdurige zorgkosten.

Home / Documenten en publicaties / 2013 / Mensen met dementie mogelijk langer thuis door dagopvang op een zorgboerderij

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu