RIVM logo, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Het gebruik van ethanol in de gezondheidszorg

Gepubliceerd in het Tijdschrift voor Hygiëne en Infectiepreventie nummer 4

Vraag:


Zijn er problemen te verwachten nu de SER de wettelijke grenswaarde voor ethanol heeft vastgesteld op 260 mg/m³ en in de toekomst dit wil verlagen? Onderneemt de WIP actie?

Antwoord:

 

Inleiding

In 2008 is de nieuwe grenswaarde voor ethanol door de SER vastgesteld op 260 mg/m3 bij een 8 uurs tijdsgewogen gemiddelde en een 15 minutenwaarde van 1900 mg/ m3. Daarnaast adviseert de SER een huidnotatie. De Gezondheidsraad heeft in haar rapport: Ethanol (evaluation of the health effects from occupational exposure 2006) dat ethanol een genotoxisch carcinogene stof is en de dermale blootstelling een bijdrage kan leveren aan de interne belasting. Ethanol komt van nature voor in het bloed, ook bij mensen die geen alcohol gebruiken. Omdat de grenswaarde boven het streefwaarde niveau ligt (13 mg/ m3) zal de SER. 4 jaar na de invoering opnieuw een haalbaarheidstoets starten om te kijken of de grenswaarde verder verlaagd kan worden naar het streefniveau toe, 13 mg/ m3.

Patiëntenzorg

Ethanol wordt in de gezondheidszorg gebruikt als oppervlakte desinfectans en voor handhygiene. Uit de literatuur blijkt dat met name het gebruik van een handalcohol bijdraagt aan een substantiële verlaging van het aantal micro-organismen op de handen en daardoor een vermindering van overdracht van micro-organismen van en naar patiënten en gezondheidszorgmedewerkers en de omgeving. Hierdoor wordt een vermindering van het aantal ziekenhuisinfecties bereikt. Met de huidige grenswaarde van 260 mg/m3 lijkt er geen probleem te zijn voor het gebruik van ethanol in de gezondheidszorg omdat de blootstelling minder is. Maar als over vier (nu drie) jaar de grenswaarde omlaag gaat naar op 13 mg/m3 dan ontstaat er wel een probleem omdat de medewerker dan teveel ethanol binnenkrijgt. Het gevolg zal zijn een verbod op het gebruik van ethanol met grote gevolgen voor de patiëntveiligheid.

Actie


De tijdstermijn van vier jaar geeft ruimte voor het doen van onderzoek. Onderzoek naar alternatieven voor ethanol, de werkelijke blootstelling via inhalatie en via de huid aan ethanol gedurende een bepaalde tijdsduur in de werksituatie en hoe vaak handhygiene met een alcoholpreparaat wordt uitgevoerd bij een 100% compliance. Door de Werkgroep Infectiepreventie wordt in samenwerking met een aantal deskundigen onderzoek hiernaar gedaan.

Literatuur: 

In twee artikelen vanuit de literatuur kan een antwoord worden gegeven op een belangrijke onderzoeksvraag: wat is de dermale absorptie van ethanol per keer.
Ook is er literatuur over hoe vaak handhygiene wordt uitgevoerd in de gezondheidszorg.
Maar waar nog geen antwoord op kan worden gegeven is de vraag hoe vaak handhygiene met een alcoholpreparaat moet plaatsvinden bij een 100% compliance. Dat is wissend per instelling en per afdeling.

Vraag aan het veld

Door de Werkgroep infectiepreventie is via de website van de VHIG en de NVMM een vraag gesteld aan alle adviseurs infectiepreventie en arts microbiologen of er onderzoek gedaan is naar de frequentie van handhygiene, wat de onderzoeksresultaten zijn en welke criteria er werden gebruikt. Dit kan onderzoek zijn van allerlei aard.
Samen met de literatuur hoopt de WIP te komen tot een inzicht in hoe vaak handhygiene in de gezondheidszorg moet worden uitgevoerd en welke consequenties dit heeft voor de opname van ethanol en het overschrijden van grenswaarden.

Resultaat

De WIP hoopt dat veel leden van de VHIG en de NVMM aan dit verzoek gehoor willen geven want als wij over drie jaar geconfronteerd worden met een verdere verlaging van de streefwaarden tot een niveau waarop wordt aangenomen dat het gebruik van ethanol niet verantwoord meer is dan hebben we zonder onderzoeksgegevens geen weerwoord en dus een groot probleem.

Literatuur:

Ethanol (ethyl alcohol): evaluation of the health effects from occupational exposure. GR 2006.

Auteur:

Thea Daha
Hygieniste Werkgroep Infectiepreventie.




Zie ook

Home / Documenten en publicaties / Uitgaven / WIP THIP DOCS / Het gebruik van ethanol in de gezondheidszorg

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu