RIVM_Logo

ISI Norovirus


 

Norovirus in het kort

Wat is het norovirus?

Mensen krijgen door het norovirus een ontsteking van de darmen. Een norovirusinfectie is erg besmettelijk. Het wordt ook wel ‘buikgriep’ genoemd. Buikgriep door het norovirus komt in Nederland vaak voor. Per jaar krijgen ongeveer 4,5 miljoen Nederlanders buikgriep waarvan ongeveer een half miljoen gevallen wordt veroorzaakt door het norovirus.

Wat zijn de klachten bij een norovirus?

De klachten kunnen zijn:

  • braken
  • diarree
  • misselijkheid
  • koorts
  • hoofdpijn
  • buikpijn of buikkramp

Het braken is vaak heftig en kan heel plotseling beginnen.

De tijd tussen besmet raken en ziek worden is 1 tot 3 dagen.

Hoe kunt u het norovirus krijgen?

Het norovirus is erg besmettelijk. Het virus zit in ontlasting en braaksel van iemand die het virus bij zich heeft. De ontlasting kan wel 3 weken besmettelijk blijven.

Iemand die een norovirusinfectie heeft, kan anderen besmetten via de handen. Wast iemand de handen niet goed na een bezoek aan het toilet? Dan kan het virus op bijvoorbeeld de wc-bril, de spoelknop, de kraan of de deurkruk zitten. Hierdoor kan het virus via de handen in de mond terecht komen. Via de handen kan het virus ook op speelgoed, bestek, servies en eten terechtkomen. Ook als iemand braakt, komt het virus in de lucht en zo kan het op spullen terechtkomen. Via die spullen, servies of eten kan het op de handen en in de mond komen en kun je besmet raken.
Iemand kan besmet zijn met het virus, maar geen klachten hebben. Hij kan wel anderen besmetten.

Wie kunnen ziek worden van het norovirus?

Iedereen kan ziek worden van het norovirus. Bij sommige mensen kunnen de klachten erger zijn en langer duren. Dit is vooral bij jonge kinderen, ouderen en mensen die al een ziekte hebben.

Hoe kan een besmetting met het norovirus worden voorkomen?

Er zijn geen inentingen of medicijnen om een norovirusinfectie te voorkomen. Het is niet altijd te voorkomen dat iemand besmet raakt en ziek wordt.
Wat u zelf kunt doen om de ziekte te voorkomen leest u bij ‘Wat te doen bij diarree.’

Is een norovirusinfectie te behandelen?

De ziekte geneest meestal vanzelf. De klachten zijn vaak na 2 tot 3 dagen over. Bij kinderen kan dat langer duren.

Kan iemand met een norovirusinfectie naar een kindercentrum, school of werk?

Kindercentrum of school:
Is de diarree en het braken over en voelt een kind zich weer goed? Dan kan het gewoon naar school of het kindercentrum.
Heeft uw kind (mogelijk) een norovirusinfectie? Vertel het dan aan de leidster of de leerkracht. Zij kunnen dan extra letten op handen wassen en schoonmaak van de toiletten. Zij kunnen ook in overleg met de GGD andere ouders informeren. Ouders kunnen dan letten op klachten bij hun kind.

Werk:
Mensen kunnen beter niet werken zolang zij klachten hebben. Werkt u in de zorg of met kleine kinderen? Overleg dan eerst met de leidinggevende voor u weer gaat werken. Doe dit ook als u in de voedselbereiding werkt (bijvoorbeeld restaurant of slagerij).

Heeft u nog vragen?

Stel uw vragen aan de huisarts of bel met de GGD-afdeling Infectieziekten.

Naar boven


Overige vragen en antwoorden

Is buikgriep hetzelfde als griep?

Nee, buikgriep en griep zijn totaal verschillende ziektes. De 'gewone' griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Buikgriep wordt veroorzaakt door norovirussen. De griepprik geeft bescherming tegen influenzavirus, niet tegen norovirus en dus ook niet tegen buikgriep.

Kan buikgriep door norovirus gevaarlijk zijn?

Dat is zeldzaam. Verreweg de meeste mensen zijn na 1 of 2 dagen ziekte weer op de been. In uitzonderlijke gevallen kunnen mensen uitdrogen, en als dat niet wordt onderkend zelfs overlijden. De gevallen die bekend zijn waren allemaal ouderen, die vaak al diverse andere gezondheidsklachten hadden. Bij mensen met een verzwakt afweersysteem kunnen in zeldzame gevallen langdurige klachten optreden.

Wat moet ik doen als ik buikgriep heb?

Er is geen geneesmiddel tegen deze vorm van buikgriep. Het belangrijkste is dat u voldoende vocht binnen krijgt. Bij twijfel kunt u het beste de huisarts raadplegen. Verder is het belangrijk dat iemand met buikgriep beseft dat hij of zij deze ziekte gemakkelijk kan overbrengen op anderen in de dagelijkse omgang of bij het klaarmaken van bijvoorbeeld een belegde boterham. Heel goed handen wassen dus! In huishoudens met zieken is het belangrijk om regelmatig het toilet schoon te maken en daarbij chloor te gebruiken. Vergeet ook de spoelknop en de deurknop niet!

Is het norovirus erg besmettelijk?

Ja, norovirus is erg besmettelijk, het wordt overgedragen via de fecaal-orale route: dat wil zeggen dat de diarree en het braaksel de besmettelijke virusdeeltjes bevatten. Het norovirus wordt dan ook onder meer overgebracht via handen die na toiletbezoek niet of niet goed zijn gewassen. Als de besmette persoon een voedsel klaarmaakt kan het virus ook in het eten terecht komen en zo weer nieuwe personen infecteren. Daarnaast komen veel virussen in het riool terecht. Aangezien het virus behoorlijk stabiel is kunnen bijvoorbeeld oesters en mosselen die in verontreinigd water zijn gekweekt ook norovirus bevatten.

Wanneer komen norovirusinfecties in het nieuws?

Norovirusinfecties komen vooral in het nieuws als ze bij groepen mensen voorkomen. Vooral in verzorgingshuizen, verpleeghuizen en kinderdagverblijven komen geregeld epidemieën voor waarbij het geen uitzondering is dat de helft van de ouderen of kinderen en de helft van het personeel tegelijkertijd ziek is. Ook op cruiseschepen wordt de reis nogal eens verstoord door norovirussen.

Wat doet het RIVM?

Het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM doet samen met andere instituten in de wereld onderzoek naar norovirussen (http://www.noronet.nl/). Wij proberen te achterhalen hoe norovirussen zich verspreiden, en waardoor er zulke grote verschillen zijn van jaar tot jaar.
Verder doet het CIb in samenwerking met enkele ziekenhuizen en de GGD’en onderzoek naar verspreiding van norovirus binnen ziekenhuizen en vinden er studies plaats naar mogelijkheden om het virus onschadelijk te maken. Binnen Europa en samen met de NVWA wordt gekeken hoe vaak ons voedsel is betrokken bij norovirusinfecties en hoe dat is te voorkomen.

Naar boven

 

Naar folder: ‘Wat te doen bij diarree.’

 

 



Home / Documenten en publicaties / ISI Norovirus

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu