RIVM logo, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Vragen en antwoorden Chikungunya

Chikungunya in het kort

Wat is Chikungunyakoorts?

Chikungunyakoorts is een infectieziekte die, net als dengue (knokkelkoorts), wordt veroorzaakt door een alfavirus. Dit virus wordt overgedragen door muggen die overdag steken. De ziekte komt voor in Afrika, Zuidoost-Azië, India en de Filippijnen. Sinds kort komt chikungunya ook voor in Amerika en delen van Europa.

Uitbraken van deze ziekte zijn vanaf begin 2006 gemeld uit eilanden in de Indische Oceaan (Mauritius, de Seychellen, Madagaskar, La Réunion). Ook zijn gevallen gemeld uit Maleisië en India (delen van Andhra Pradesh, Karnatak, Marharshtra en Pune).

Eind 2013 werd chikungunya voor het eerst vastgesteld bij patiënten in het Caribisch gebied. De ziekte werd voor het eerst vastgesteld op het Franse deel van Sint Maarten en heeft zich sindsdien verspreid naar andere eilanden in de regio (o.a. St. Eustatius, Curaçao en Guadeloupe). Sinds juni van dit jaar worden patiënten in Suriname gemeld en vanaf juli ook in Curaçao. Vanaf augustus 2014 wordt een toename gezien van het aantal patiënten in Curaçao. Sinds half oktober neemt deze stijging sneller toe.

De tijd tussen een besmetting door een muggensteek en de eerste ziekteverschijnselen is 2 tot 10 dagen, met een gemiddelde van 3 dagen.

Wat zijn de ziekteverschijnselen?

Na de incubatieperiode ontstaan ziekteverschijnselen als:

  • plotseling opkomende hoge koorts
  • ernstige spier- en gewrichtspijn
  • hoofdpijn
  • lichtschuwheid
  • huiduitslag (rash) die enkele weken tot maanden kan aanhouden.

Infecties zonder ziekteverschijnselen komen niet vaak voor. De symptomen kunnen variëren van milde tot ernstige klachten. Ernstige klachten komen vaker voor bij pasgeborenen, oudere mensen of volwassenen die lijden aan andere ziekten. De acute symptomen na een infectie met chikungunyavirus verdwijnen meestal binnen 1-2 weken. De gewrichtspijnen (artritis) kunnen lang aanhouden (maanden tot jaren). Complicaties treden slechts zelden op.

Hoe kun je het oplopen en hoe kun je anderen besmetten?

Je kunt ziek worden na gestoken te zijn door een met virus besmette mug. Het chikungunyavrius wordt overgedragen door steekmuggen van het geslacht Aedes. De Aedes-muggen steken overdag.
Zie ook veelgestelde vragen over de Aziatische tijgermug

Wie kunnen er ziek worden en wie lopen extra risico?

De lokale bevolking van bovengenoemde gebieden loopt het meeste risico. Ook reizigers naar het Caribisch gebied lopen risico, vandaar dat geadviseerd wordt om preventieve maatregelen te nemen.

Welke maatregelen kun je nemen om chikungunyakoorts te voorkomen?

De ziekte is te voorkomen door het toepassen van anti-muggenmaatregelen overdag, vooral in de voormiddag en late namiddag. Het wordt geadviseerd om bedekkende kleding te dragen en de onbedekte huid in te smeren met een muggenwerend middel dat DEET bevat. Gebruik tijdens de middagrust een muskietennet.

Bestaat er een vaccin tegen chikungunya?

Er bestaat geen vaccin om besmetting met het chikungunyavirus of de ziekte te voorkomen.

Is chikungunyakoorts te behandelen?

Wanneer een arts een chikungunyavirusinfectie vermoedt is in Nederland laboratoriumonderzoek, na overleg met het Erasmus MC in Rotterdam, mogelijk. De ziekte is niet echt te behandelen. Wel kunnen de klachten worden beperkt met ontstekingsremmers en door behandeling van de koorts en de pijn.

Kan iemand met chikungunyakoorts naar dagverblijf, school of werk?

Omdat de ziekte niet van mens op mens overdraagbaar is zijn er geen beperkingen voor school, kindercentrum of werk.

Home / Documenten en publicaties / Vragen en antwoorden Chikungunya

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu