RIVM logo, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Vragen en antwoorden Pneumokokkenziekte

Pneumokokkenziekte in het kort

Wat is pneumokokkenziekte?

Pneumokokkenziekte is een besmettelijke ziekte. Mensen krijgen het door een bacterie, de pneumokok.

Mensen kunnen verschillende ziektes krijgen door pneumokokken. Meestal hebben ze weinig klachten maar soms kunnen de klachten ernstig zijn.

Wat zijn de klachten bij pneumokokkenziekte?

Niet iedereen die besmet is met pneumokokken, wordt ziek.

De klachten kunnen zijn:

  • oorontsteking,
  • ontsteking van de bijholtes (links en rechts naast de neus).

Soms zijn de klachten ernstig:

  • longontsteking: hoge koorts, hoesten, benauwd,
  • hersenvliesontsteking: koorts, hoofdpijn, pijnlijke en stijve nek vooral als men het hoofd voorover buigt,
  • bloedvergiftiging: hoge koorts, hoofdpijn, braken, verward, suf.

De tijd tussen het besmet raken en ziek worden is meestal 1 tot 3 dagen.

Hoe kunt u pneumokokkenziekte krijgen?

Veel mensen dragen de bacterie bij zich zonder ziek te worden. De bacterie zit in de neus of keel. Door hoesten en niezen komen kleine druppeltjes met de bacterie in de lucht. Mensen kunnen deze druppeltjes inademen en besmet raken.

Iemand kan ook besmet raken door direct contact zoals zoenen.

Wie kan pneumokokkenziekte krijgen?

Iedereen kan pneumokokkenziekte krijgen.

Sommige mensen hebben meer kans om ziek te worden:

  • kinderen onder de 5 jaar,
  • mensen die roken,
  • mensen die griep hebben gehad.

Mensen raken sneller besmet als ze dicht bij elkaar wonen, spelen of werken.

Sommige mensen kunnen erger ziek worden:

  • kinderen onder de 2 jaar,
  • mensen ouder dan 65 jaar,
  • mensen zonder milt of met problemen aan de milt,
  • mensen met een minder goede afweer.

Iemand die pneumokokkenziekte heeft gehad, kan de ziekte opnieuw krijgen.

Wat kunt u doen om pneumokokkenziekte te voorkomen?

Er is een inenting om de ziekte te voorkomen. De inenting beschermt tegen veel soorten pneumokokken maar niet tegen alle soorten. Baby’s krijgen deze inenting op het consultatiebureau.

Oudere mensen kunnen zich ook laten inenten, bijvoorbeeld door de huisarts. Dit is belangrijk voor mensen zonder milt of met een milt die slecht werkt. Maar ook voor mensen met minder goede afweer.

Wat kunt u verder doen?

Bij hoesten of niezen:

  • Gebruik een papieren zakdoek. Hebt u geen papieren zakdoek bij de hand? Hoest dan in de plooi van uw elleboog.
  • Gebruik een zakdoek maar één keer.
  • Gooi de zakdoek na gebruik weg.
  • Was hierna uw handen.
  • Het is niet nodig om bij iedereen die hoest of niest uit de buurt te blijven. Houd pasgeboren baby’s wel uit de buurt van hoestende en niezende mensen.

Is pneumokokkenziekte te behandelen?

Heeft iemand pneumokokkenziekte? Dan krijgt hij medicijnen die een dokter voorschrijft (antibiotica). Als hij deze medicijnen krijgt, is hij na 2 dagen niet meer besmettelijk.

Door snelle behandeling worden de meeste mensen weer beter. Als iemand erg ziek is, is opname in het ziekenhuis nodig.

Soms blijven er nog klachten bestaan, bijvoorbeeld doofheid, scheel kijken of moeite met leren. Soms overlijdt er iemand aan pneumokokkenziekte.

Kan iemand met pneumokokkenziekte naar een kindercentrum, school of werk?

Voelt iemand zich goed? Dan kan hij gewoon naar een kindercentrum, school of werk.

Heeft uw kind pneumokokkenziekte? Vertel het dan aan de leidster of de leerkracht. Zij kunnen in overleg met de GGD andere ouders informeren. Ouders kunnen dan letten op de klachten van pneumokokkenziekte bij hun kind. Soms zijn extra maatregelen op kindercentrum of school nodig.

Heeft u of uw kind contact gehad met een iemand met pneumokokkenziekte? U en uw kind kunnen dan gewoon naar kinderdagcentrum, school of werk. Thuisblijven helpt niet om de ziekte te voorkomen. Er zijn altijd en overal mensen die de bacterie bij zich dragen. Het gebeurt bijna nooit dat twee mensen in een gezin of groep pneumokokkenziekte krijgen.

Heeft u nog vragen?

Vraag het de GGD-afdeling Infectieziekten of de huisarts.

Home / Documenten en publicaties / Vragen en antwoorden Pneumokokkenziekte

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu