RIVM logo, Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

VSI - Psittacose - Ornithose

Versie 2013

Dit stappenplan is een aanvulling op de LCI-richtlijn ‘ornithose/psittacose’. Voor achtergronden, toelichting en het tot stand komen van dit stappenplan wordt u verwezen naar de algemene toelichting van de VSI en de verantwoording op de RIVM website. De LCI spreekt zich niet uit over de taakverdeling tussen disciplines bij de uitvoering van de verschillende stappen. Daarvoor zijn de interne werkafspraken van de betreffende GGD leidend.

Doelen

  • Door middel van bronopsporing is de mogelijke bron (onder andere vogels, pluimvee en vogelexcreta) bekend, geïsoleerd en zo mogelijk behandeld of verwijderd.
  • De patiënt heeft inzicht in zijn ziekte, de transmissieroute en de eventuele behandeling.
  • De patiënt heeft inzicht in de te nemen hygiënische maatregelen die verspreiding naar andere personen voorkomen.
  • Transmissie van psittacose is voorkomen.
  • De gegevens zijn verzameld voor surveillance.

Stap 1 Melding

  1. Leg de melding zorgvuldig en compleet vast in een registratiesysteem volgens intern gemaakte werkafspraken.
    Toets de melding aan de meldingscriteria. (LCI-richtlijn § 9.1)
  2. Verifieer de melding bij de behandelend arts vóórdat contact wordt gelegd met de patiënt of diens familie. In dat gesprek zijn de volgende punten belangrijk:
    •    Verzamel aan de hand van het registratieformulier de aanvullende persoons- en ziektegegevens die nodig zijn voor onder andere de melding in Osiris. Stel deze zo nodig bij als nieuwe informatie beschikbaar is.
    •    Vraag naar het klinisch beeld van de patiënt, in het bijzonder naar de eerste ziektedag. (LCI-richtlijn §2)
    •    Informeer de behandelende arts over de rol van de GGD en de acties die in dit geval ondernomen worden.
    •    Vraag naar contact met vogels.
    •    Ga na bij de behandelend arts of de patiënt al op de hoogte is gesteld van de diagnose en maak afspraken over het benaderen van de patiënt door de GGD.
    Een interview met de patiënt heeft een toegevoegde waarde voor het vaststellen van de bron.

Stap 2 Interventies

2.1 Planning

Neem na overleg met de behandelaar contact op met de patiënt. Gebruik de Beslisboom Huisbezoek als handvat bij de beslissing om wel of niet op huisbezoek te gaan.

2.2 Bronopsporing en contactonderzoek

  1. Inventariseer of de patiënt (recent) contact heeft gehad met vogels/pluimvee en waar en wanneer dit contact heeft plaatsgevonden. Achterhaal de herkomst van deze vogels.
  2. Indien er sprake is van mogelijk werkgerelateerde overdracht, licht dan met toestemming van de patiënt de werkgever en/of de bedrijfsarts in.
  3. Vraag naar gerelateerde ziektegevallen.
  4. Doe zo nodig een melding bij de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA), zodat zij brononderzoek kunnen doen en de bron kunnen elimineren of verplicht laten behandelen.
  5. Bij gezamenlijk optreden van NVWA en GGD overleggen over persoonlijke bescherming bij bezoeken mogelijke bron.


2.3 Signaleren en verwijzen

  • Signaleer de lichamelijke, psychische en sociale aspecten als gevolg van de infectieziekte. Begeleid en adviseer hierin zo nodig de betrokkene.
  • Bespreek met de patiënt de melding bij NVWA en coördineer het contact tussen patiënt en NVWA.

2.4 Voorlichting

  1. Geef voorlichting over psittacose, besmettelijkheid, de benodigde maatregelen en persoonlijke beschermingsmaatregelen.
  2. Bespreek indien van toepassing de reiniging en ontsmetting van hokken en kooien. Doe dit altijd in overleg met NVWA. (LCI-richtlijn § 5 en §8.2)
  3. Bereid zonodig een particuliere dierhouder voor op de ontvangst van een formele verdenkingsbrief van NVWA.


2.5 Netwerk/advisering

  1. Informeer indien van toepassing bij een verdachte bron de NVWA. Maak afspraken over contact met de patiënt, het verdachte bedrijf en de terugrapportage.
  2. Indien de mogelijke bron buiten de eigen regio ligt, informeer dan de betreffende GGD.


2.6 Registratie en rapportage

  1. Meld binnen 3 dagen in Osiris.
  2. Verzamel de gegevens voor verslaglegging, registratie en epidemiologie. Leg alle activiteiten vast in een rapportage met datum, tijd en initialen.
  3. Verzorg terugrapportage naar de melder (behandelaar/huisarts) volgens de intern gemaakte werkafspraken.

Stap 3 Evaluatie

  1. Beoordeel of doelen behaald zijn.
  2. Bespreek de bijzonderheden in een werkoverleg.
  3. Meld trends en bijzonderheden in het jaarverslag.

Home / Documenten en publicaties / Stappenplannen / VSI / VSI - Psittacose - Ornithose

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu