RIVM_Logo

Preventie in de zorg : Themarapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Publiekssamenvatting

Preventie is vooral succesvol als de maatregel gestructureerd wordt aangeboden, zoals dat nu gebeurt bij de bevolkingsonderzoeken (naar borstkanker bijvoorbeeld) en het Rijksvaccinatieprogramma. Bij een dergelijk programmatisch aanbod zijn de behandelingen voor zover bekend effectief, de kosten en baten in balans, en wordt een groot deel van de doelgroep bereikt. Een groot deel van preventie in de zorg wordt echter niet programmatisch aangeboden. Dat aanbod is sterk versnipperd: een klein en selectief deel van de doelgroep wordt bereikt en de effectiviteit is vaak nog niet aangetoond. Aangenomen wordt dat de effecten van preventie in de zorg sterk verbeteren bij een programmatisch aanbod. Wel moet dan eerst goed worden onderzocht of de interventie op deze manier echt werkt. Het is daarbij raadzaam om niet alleen het gezondheidseffect van de maatregel te onderzoeken, maar ook de maatschappelijke effecten zoals vermindering van school- of werkverzuim.

Dit blijkt uit onderzoek van het RIVM naar preventie in de zorg. Dit themarapport is een onderdeel van de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV), waarin het RIVM elke vier jaar over ontwikkelingen van de volksgezondheid rapporteert. Het rapport bestaat uit zes verdiepende studies, waaronder rookpreventie in de zorg rond de zwangerschap, vroege opsporing van psychosociale problematiek in de jeugdgezondheidszorg, en het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Op basis hiervan is een integrale analyse uitgevoerd naar effecten, kosten en succesfactoren van preventie in de zorg.

Factoren die een programmatische uitvoering van preventie in de zorg succesvol maken zijn onder andere: een structurele vergoeding voor degene die de maatregel aanbiedt (bijvoorbeeld de huisarts) en een kosteloze deelname, zoals bij de griepprik. Ook is een goede infrastructuur van belang, die aansluit bij de dagelijkse routine in de praktijk. Verder is het raadzaam de maatregel vanuit de eerste lijn aan te bieden, met de huisarts als spil. Daarnaast is specifieke aandacht nodig voor moeilijk bereikbare risicogroepen. Deze factoren bevorderen dat meer mensen uit de doelgroep aan de maatregel deelnemen.

Synopsis

Prevention is particularly successful if the intervention is offered programmatically, like screening and vaccination programmes. Such programmes have shown to be effective, have favourable cost-effectiveness ratios, and reach large parts of the target groups. However, in health care, prevention is frequently not part of a programmatic approach. Interventions are offered rather fragmented, reaching only small and selected parts of the target groups, and the effectiveness has often not yet been demonstrated. It is assumed that a programmatic approach will enhance the effects of prevention in health care. However, effect evaluation should be conducted before programmatically implementing prevention in health care. RIVM advises not only to focus on health effects in such evaluations, but also to include societal effects like reducing school or work absenteeism.

These are the main conclusions of a study performed by the National Institute for Public Health and the Environment (RIVM) about prevention in health care. This report is part of the Public Health Status and Forecast Report (PHSF: in Dutch VTV), which gives an overview of population health in the Netherlands. The report consists of six in depth studies, including smoking prevention in prenatal care, early detection of psychosocial problems in youth, and population screening for cervical cancer. Based on the in depth studies, a comprehensive analysis of the effects, costs and success factors of prevention in health care was performed.

Factors that promote a successful implementation of prevention in health care include: financial compensation for the professional that offers the intervention, and free participation for those who receive the intervention. Furthermore, an adequate infrastructure that fits within daily practice is important. Finally, specific attention for risk groups that are difficult to reach is needed.

 

Home / Documenten en publicaties / Preventie in de zorg : Themarapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu