Veelgestelde vragen bevolkingsonderzoek

Veelgestelde vragen bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker met betrekking tot het aangepaste bevolkingsonderzoek.

  1. Waarom wordt het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker veranderd? 
  2. Wanneer wordt het bevolkingsonderzoek veranderd? 
  3. Wat is een HPV-test? 
  4. Hoef ik geen uitstrijkje meer te maken? 
  5. Wat is het verschil tussen de HPV-test en de huidige test? 
  6. Hebben vrouwen die HPV positief zijn of baarmoederhalskanker veel seksuele contacten gehad? 
  7. Wat is een zelfafnameset? 
  8. Voor wie is de zelfafnameset? 
  9. Waarom worden vrouwen minder vaak uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek? 
  10. Ik kan op internet een HPV-test kopen. Is die betrouwbaar? 
  11. Waarom duurt de invoering van het verbeterde bevolkingsonderzoek zo lang? 
  12. Is vaccinatie van kinderen nog nodig? 
  13. Is de HPV-test in het vernieuwde bevolkingsonderzoek beter dan de test in het huidige bevolkingsonderzoek?
  14. Worden er gevallen van kanker gemist met het vernieuwde bevolkingsonderzoek?
  15. Hoeveel gevallen van baarmoederkanker (endometriumcarcinoom) worden er gemist in het vernieuwde bevolkingsonderzoek?

1. Waarom wordt het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker veranderd?

In het bestaande bevolkingsonderzoek wordt in het uitstrijkje gekeken of er afwijkende cellen aanwezig zijn. In het verbeterde bevolkingsonderzoek wordt gekeken of in het uitstrijkje Humaan Papillomavirus (HPV) aanwezig is. Zo is eerder duidelijk of vrouwen risico lopen op het krijgen van baarmoederhalskanker. Bij een positieve test worden ook de cellen in het uitstrijkje onderzocht op afwijkingen. Deze verandering levert extra gezondheidswinst op. Ongeveer 75 gevallen van baarmoederhalskanker en 18 sterfgevallen door deze ziekte worden jaarlijks extra voorkomen.

Bekijk de korte film 'Waarom wordt het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker veranderd?' door op onderstaande foto te klikken.

Waarom bevolkingsonderzoek verbeteren?

Bekijk de korte film 'De huisarts over aanpassingen bevolkingsonderzoek' door op onderstaande foto te klikken.

Screenshot film aanpassingen bevolkingsonderzoek

Naar boven

2. Wanneer wordt het bevolkingsonderzoek veranderd?

De minister van VWS heeft besloten dat het bevolkingsonderzoek gaat veranderen. Invoering van een grote verandering moet zorgvuldig gebeuren om een kwalitatief goed bevolkingsonderzoek te kunnen garanderen. Dit kost tijd, maar we verwachten dat screening op HPV in 2017 wordt ingevoerd.

Naar boven

3. Wat is een HPV-test?

Een HPV-test wordt in het laboratorium gedaan op een uitstrijkje. De test laat alleen zien of er Humaan Papillomavirussen zijn die baarmoederhalskanker kunnen veroorzaken. Dit zijn de zogeheten ‘hoogrisico’ HPV–typen (hrHPV). Andere HPV-typen worden niet getest, omdat ze geen baarmoederhalskanker veroorzaken. Lang niet alle vrouwen die besmet zijn met HPV, krijgen baarmoederhalskanker. Daarom wordt na een positieve test hetzelfde uitstrijkje beoordeeld op afwijkende cellen.

Naar boven

4. Hoef ik geen uitstrijkje meer te maken?

In het vernieuwde bevolkingsonderzoek kunnen vrouwen die meedoen nog steeds een uitstrijkje laten maken. Het uitstrijkje wordt op dezelfde manier door de huisarts of de assistente afgenomen. Voor vrouwen die het moeilijk vinden een uitstrijkje te laten maken en daarom niet meedoen aan het bevolkingsonderzoek, is een zelfafnameset beschikbaar. Hiermee kunnen zij zelf thuis vaginaal materiaal afnemen.

Naar boven

5. Wat is het verschil tussen de HPV-test en de huidige test?

Bij de huidige test wordt in het uitstrijkje gekeken naar celafwijkingen. De HPV-test laat zien of in het uitstrijkje hoogrisico Humaan Papillomavirus aanwezig is. Deze test is gevoeliger waardoor eerder duidelijk is of vrouwen risico lopen op het krijgen van baarmoederhalskanker. Lang niet alle vrouwen die besmet zijn met hrHPV krijgen baarmoederhalskanker. Daarom wordt na een positieve test hetzelfde uitstrijkje beoordeeld op afwijkende cellen.

Naar boven

6. Hebben vrouwen die HPV positief zijn of baarmoederhalskanker veel seksuele contacten gehad?

Iedereen die seks heeft gehad kan HPV krijgen. Acht van de 10 vrouwen en mannen raken een keer in hun leven besmet met HPV. Veel seksuele contacten verhoogt de kans op een besmetting met HPV, maar je mag het niet omdraaien: HPV besmetting betekent niet dat je veel wisselende seksuele contacten hebt gehad. Eén keer kan al genoeg zijn om besmet te raken. Baarmoederhalskanker is een zeldzame complicatie van een besmetting met HPV.

Naar boven

7. Wat is een zelfafnameset?

Met de zelfafnameset kunnen vrouwen thuis zelf materiaal afnemen. De vrouw hoeft dan geen uitstrijkje te maken bij de huisarts. Het zelf afgenomen materiaal wordt door de vrouw opgestuurd en in het laboratorium getest op aanwezigheid van HPV. Vrouwen die HPV positief zijn (ongeveer 7 van de 100 vrouwen) moeten alsnog een uitstrijkje laten maken bij de huisarts voor de beoordeling op afwijkende cellen. Het afgenomen materiaal bevat namelijk onvoldoende cellen.

Vrouwen kunnen een zelfafnameset aanvragen als zij de herinnering aan het bevolkingsonderzoek ontvangen.

Bekijk de film 'Wat is een zelfafnameset' door op onderstaande foto te klikken.

Screenshot film thuistest  

Naar boven

8. Voor wie is de zelfafnameset?

Voor sommige vrouwen is het maken van een uitstrijkje erg moeilijk. Bijvoorbeeld door vervelende seksuele ervaringen of omdat het maken van een uitstrijkje moeilijk gaat. Deze vrouwen kunnen een zelfafnameset aanvragen bij het ontvangen van de herinnering aan het bevolkingsonderzoek.

Naar boven

9. Waarom worden vrouwen minder vaak uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek?

De beoordeling met de hrHPV-test geeft meer zekerheid dat er binnen 10 jaar geen afwijkingen ontstaan. Daarom is het veilig om vrouwen minder vaak uit te nodigen voor het bevolkingsonderzoek. In plaats van 7 keer krijgt een vrouw 5 keer in haar leven een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek.

Bekijk de korte film 'Leeftijd bevolkingsonderzoek' door op onderstaande foto te klikken.

Screenshot film leeftijd bevolkingsonderzoek

Naar boven

10. Ik kan op internet een HPV-test kopen. Is die betrouwbaar?

Er zijn HPV-testen die via commerciële bedrijven verkocht worden op het internet. Denk goed na voordat u een HPV-thuistest gaat gebruiken. Veel vrouwen onder de 30 jaar (ongeveer 1 van de 5) hebben namelijk wel hrHPV maar geen afwijkingen die kunnen duiden op baarmoederhalskanker. Bij het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker wordt gescreend op baarmoederhalskanker of een voorstadium ervan. Hiervoor wordt gekeken naar de combinatie van hrHPV en afwijkende cellen. Bij een internet HPV-test is de kans groot dat hrHPV gevonden wordt en u voor verder onderzoek naar de huisarts en eventueel gynaecoloog moet, terwijl dat niet nodig is. Maakt u zich zorgen, ga dan naar de huisarts..

Naar boven

11. Waarom duurt de invoering van het verbeterde bevolkingsonderzoek zo lang?

Invoering van een grote verandering moet zorgvuldig gebeuren om een kwalitatief goed bevolkingsonderzoek te kunnen garanderen. Dit kost tijd, maar we verwachten dat screening op hrHPV over twee jaar is ingevoerd. Tot die tijd kunnen vrouwen gebruik maken van het huidige bevolkingsonderzoek. Nederland heeft nu ook een goed bevolkingsonderzoek, één van de beste ter wereld.

Naar boven

12. Is vaccinatie van kinderen nog nodig?

Voorkomen van baarmoederhalskanker is altijd beter dan behandelen. Daarom blijft vaccinatie belangrijk. De vaccinatie beschermt tegen twee typen HPV (type 16 en 18) en deze twee typen zijn verantwoordelijk voor 70% van de gevallen van baarmoederhalskanker. Naast vaccineren blijft screening op baarmoederhalskanker belangrijk omdat er voor de andere 30% van de HPV-typen die ook baarmoederhalskanker veroorzaken, geen vaccin is.

 Naar boven

13. Is de HPV-test in het vernieuwde bevolkingsonderzoek beter dan de test in het huidige bevolkingsonderzoek?

Ja. Er is overtuigend bewijs dat met het inzetten van een hrHPV-test in het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker meer kanker wordt opgespoord dan met de huidige test op celafwijkingen. Dit komt omdat een hrHPV-test gevoeliger is waardoor baarmoederhalskanker beter wordt opgespoord. Ongeveer 108 gevallen van baarmoederhalskanker en 30 sterfgevallen door deze ziekte worden jaarlijks extra voorkomen door de vernieuwingen in het bevolkingsonderzoek.

Naar boven

14. Worden er gevallen van kanker gemist met het vernieuwde bevolkingsonderzoek?

Ja. Er is geen enkele test beschikbaar die alle gevallen van baarmoederhalskanker kan opsporen. Omdat de hrHPV-test gevoeliger is, worden er meer vrouwen met (een risico op) baarmoederhalskanker opgespoord dan met celonderzoek. Vooral vrouwen met een agressieve vorm van baarmoederhalskanker worden beter opgespoord met een HPV-test. Met het bestaande bevolkingsonderzoek worden soms bij toeval ook vrouwen gevonden met baarmoederkanker (endometriumcarcinoom). Baarmoederkanker wordt niet veroorzaakt door hrHPV en dus niet meer bij toeval gevonden.

Naar boven

15. Hoeveel gevallen van baarmoederkanker (endometriumcarcinoom) worden er gemist in het vernieuwde bevolkingsonderzoek?

De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) heeft aangegeven dat er jaarlijks 50 baarmoederkankers (endometrium carcinomen) met het bestaande bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker bij toeval worden gevonden. Bij het nieuwe bevolkingsonderzoek worden deze vrouwen niet meer gevonden. Vrouwen gaan dan naar aanleiding van klachten naar hun huisarts. Hierdoor wordt de diagnose later vastgesteld waardoor naar schatting 3 tot 5 vrouwen overlijden omdat ze niet bij toeval gevonden zijn door het bevolkingsonderzoek. Tegelijk sporen we door deze nieuwe methode extra gevallen van baarmoederhalskanker op . Ongeveer 108 gevallen van baarmoederhalskanker en 30 sterfgevallen door deze ziekte worden met de nieuwe testmethode jaarlijks extra voorkomen.

Naar boven

Home / Onderwerpen / B / Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker / Veelgestelde vragen / Veelgestelde vragen bevolkingsonderzoek

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu