Huisartsenpraktijken

Huisartsen en doktersassistenten nemen het uitstrijkje af. En hebben een belangrijke rol in de voorlichting aan en begeleiding van vrouwen. Bijvoorbeeld bij vragen over het onderzoek, wel of niet meedoen, de uitslag, hrHPV en baarmoederhalskanker.

In het Uitvoeringskader Bevolkingsonderzoek Baarmoederhalskanker staat uitgebreid beschreven wat de rol, taken en verantwoordelijkheden zijn van de huisartsen en doktersassistenten bij het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker.

Kerntaken primaire proces

De huisartsenvoorziening is verantwoordelijk voor het vervullen van  taken in de fasen onderzoeken, communiceren uitslag, verwijzen en controleren in de zorgketen. Deze verantwoordelijkheden vertalen zich in een aantal kerntaken voor de huisartsenvoorziening.

stappen van het primaire proces: selectie, uitnodigen, onderzoeken, informeren, verwijzen, diagnostiek, behandeling/surveillance

Kerntaken in het kort

1. Onderzoeken

  • Informeren, vragen beantwoorden en counseling
  • Anamnese en afname van het uitstrijkje
  • Opsturen van het materiaal naar het laboratorium

2. Communiceren uitslag

  • Uitslag: informeren, adviseren

3. Verwijzen

  • Verwijzen van de vrouw naar de gynaecoloog (het ziekenhuis) en inlichten over de procedure

4. Controleren

  • Informeren vrouwen met een Pap3a2 of hoger die nog niet bij de gynaecoloog zijn geweest

1. Onderzoeken

 

Informeren, vragen beantwoorden en counseling

In de huisartsenpraktijk komen vrouwen die in het kader van het bevolkingssonderzoek een uitstrijkje willen laten maken. Dit naar aanleiding van een uitnodiging , een hrHPV positieve zelfafnameset uitslag of een uitnodiging voor het controle-uitstrijkje na 6 maanden.

Dit kan leiden tot verschillende vragen die de huisarts of doktersassitent stellen bijvoorbeeld over het bevolkingsonderzoek in het algemeen, de uitnodiging, wel of niet deelnemen en het uitstrijkje.

- Wel of niet meedoen  

Een vrouw beslist zelf of ze wel of niet deelneemt aan het bevolkingsonderzoek. De uitnodigingsbriefuitnodigingsfolder en informatie op de website helpt de vrouw daarbij. Sommige vrouwen hebben daar vragen of twijfels over. Of zij stellen vragen over de verschillende voordelen en nadelen van het bevolkingsonderzoek. De huisarts of doktersassistente kan de vrouw helpen bij het keuzebegeleidende gesprek door de juiste vragen te stellen om haar een zelf te laten beslissen of ze wel of niet meedoet met het bevolkingsonderzoek.

- Praten over seksualiteit

Een gesprek over hrHPV gaat vaak over seksualiteit. Niet iedereen vindt het makkelijk om hierover te praten. Door een open en uitnodigende manier helpt u de vrouw hierover te praten. De veelgestelde vragen over hrHPV helpen daar mogelijk bij.

Anamnese en afname van het uitstrijkje

Meestal maakt de dokterassistent het uitstrijkje, ook het controle-uitstrijkje na 6 maanden og het uitstrijkje na een positieve ZAS. In het vernieuwde bevolkingsonderzoek is er voor het maken van en uitstrijkje een aantal veranderingen ten opzichte van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker tot 2017. Er is voor het vernieuwde bevolkingsonderzoek nieuwe scholing ontwikkeld. Hieronder een aantal van de veranderingen:

- Brief met stickers

De vrouw ontvangt een uitnodigingsbrief van de screeningsorganisatie. Het is belangrijk dat zij deze brief meeneemt naar de huisartsenpraktijk. Op de brief zitten  2 persoonsgerelateerde stickers met barcode. Zonder deze stickers kan het uitstrijkje niet worden beoordeeld en verzonden naar het screeningslaboratorium. 

- Bevolkingsonderzoek laboratoriumformulier

Er wordt met een speciaal laboratoriumformulier voor het bevolkingsonderzoek gewerkt. Laboratoriumformulieren kunnen worden aangevraagd na registratie in het Huisartsenportaal. Vragen? Neem dan contact op met de screeningsorganisatie in uw regio.

- Mogelijk ander uitstrijkmateriaal

In het vernieuwde bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker werken we met Thinprep potjes. Het uitstrijkborsteltje is de Cervex Brush. Dit is een groen borsteltjes, waarvan de kop niet kan afbreken. Het is belangrijk om dit borsteltje goed uit te stampen. De uitstrijkmaterialen worden aangeleverd en opgehaald door het screeningslaboratorium.

Opsturen van materiaal naar laboratorium

Het testen van uitstrijkjes en zelfafnamesets op hrHPV wordt uitgevoerd door 5 screeningslaboratoria. Ook de eventuele cytologie op deze uitstrijkjes vindt plaats bij deze screeningslaboratoria. De huisarts ontvangt het bevolkingsonderzoek uitstrijkmateriaal van het regionale screeningslaboratorium. Het screeningslaboratorium haalt het materiaal ook op. Vragen?  Bel het screeningslaboratorium.

VooZorg dat de barcode horizontaal op het labpotje wordt geplakt.r het opsturen van het materiaal, moet 1 van de stickers van de uitnodigingsbrief geplakt worden op het laboratoriumformulier en 1 horizontaal over het etiket op het potje.  Het is belangrijk om de stickers correct op het laboratoriumformulier en het potje te plakken.

Ook is het belangrijk de uitstrijkjes van het bevolkingsonderzoek apart te houden van de indicatieve uitstrijkjes.

Naar boven


2. Communiceren uitslag

Van het screeningslaboratorium ontvangt u informatie over de uitslag van het onderzoek met het uitstrijkje. De vrouw krijgt de uitslag per brief van de screeningsorganisatie.

Bij een hrHPV-positieve uitslag krijgt zij ook een uitslagfolder.

Het streven is dat vrouwen met een Pap3a2 uitslag eerst door de huisarts geïnformeerd kan worden over de uitslag, voordat zij de brief ontvangt van de screeningsorganisatie.

De uitslag van de zelfafnameset gaat direct naar de vrouw vanwege privacy en omdat u niet de aanvrager van het onderzoek bent.

Als de uitslag bij deze vrouwen hrHPV is ontvangt zij een uitslagbrief met een uitnodiging voor een uitstrijkje bij de huisarts.

Naar boven


3. Verwijzen

Vrouwen met een hrHPV positieve uitslag en afwijkende cytologie krijgen in de uitslagbrief het advies om naar de gynaecoloog te gaan voor verder onderzoek. De huisarts bespreekt de uitslag met de vrouw en verwijst haar naar de gynaecoloog. In de praktijkwijzer van het NHG staat aangegeven welke medische informatie de gynaecoloog nodig heeft voor het vervolgonderzoek. Het aantal doorverwijzingen naar de gynaecoloog neemt toe. Lees hier meer over in de factsheet bevolkingsonderzoek in 2017.

Naar boven


4. Controleren

De huisarts kan een rol vervullen bij de controle uitstrijkjes die na de behandeling plaats vinden. In de NVOG CIN richtlijn kunt u hier meer over lezen.

Het screeningslaboratorium informeert de huisartsenpraktijk als er in PALGA geen vervolgonderzoek is geregistreerd. De huisarts bekijkt of het nodig is om de vrouw te informeren over het belang om een afspraak bij de gynaecoloog te maken voor vervolgonderzoek. Contact opnemen met vrouwen met een Pap3a2 of hoger die nog niet bij de gynaecoloog zijn geweest.

Naar boven


Uitvoeringskader

In het Uitvoeringskader bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker is uitgebreider omschreven wat de rollen, taken en verantwoordelijkheden zijn van de huisarts en doktersassistente bij het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Welke kwaliteitseisen er gelden en wat de wet- en regelgeving is op het gebied van gegevensbeheer en bezwaar.

Meer informatie

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu