Wie bieden screeningen aan?

Door technologische, wetenschappelijke en commerciële ontwikkelingen komen er steeds meer screeningen. Aanbieders van screeningen hebben niet alle hetzelfde doel met screening.

Aanbieders van screeningen

Verschillende partijen bieden screeningen aan:

  • landelijke en lokale overheid
  • universitaire medische centra
  • zorgaanbieders, zoals huisartsen of medisch specialisten
  • patiëntenorganisaties
  • commerciële partijen
  • werkgevers en arbodiensten
  • verzekeraars
  • enzovoort.

Wie verricht het screeningsonderzoek?

Soms verricht een zorgprofessional het screeningsonderzoek, zoals een arts, verpleegkundige of laborante. Iemand kan ook zelf het screeningsonderzoek uitvoeren, zoals het invullen van een vragenlijst via internet.

Welke doelen kan screening hebben?

Een screening kan gericht zijn op het opsporen van:

  • een of meerdere ziekte(n)
  • een of meerdere risicofactor(en) die uiteindelijk tot een ziekte kunnen leiden
  • erfelijke aanleg
  • dragerschap
  • een combinatie van bovenstaande
  • een aangeboren afwijking bij een ongeboren baby.

Wat is de doelgroep van de screening?

Vaak is de screening bestemd voor een duidelijk afgebakende groep:

  • alle vrouwen die zwanger zijn (bloedonderzoek aangeboden voor de 13e week zwangerschap)
  • kinderen tussen 0 en 4 jaar (onderzoek op het consultatiebureau)
  • inwoners van een wijk (onderzoek door de lokale GGD).

Soms is de doelgroep breder:

  • bezoekers van een winkelcentrum die een cholesteroltest krijgen aangeboden
  • min of meer willekeurige bezoekers van een internetsite die een vragenlijst invullen.

Welke doelen hebben aanbieders van screening?

Het doel dat aanbieders hebben met screening verschilt:

  • De overheid wil met gerichte bevolkingsonderzoeken de gezondheid van de bevolking in het algemeen verbeteren.
  • Universitaire medisch centra gebruiken screeningen voor wetenschappelijk onderzoek naar de verbetering van opsporing, preventie en behandeling van ziekten.
  • Werkgevers of arbocentra bieden screeningen aan om werknemers te helpen gezond te blijven en het ziekteverzuim te verminderen.
  • Verzekeraars bieden screeningen aan hun klanten aan.
  • Patiëntenorganisaties gebruiken screeningen om de bewustwording rond chronische ziekten te vergroten.
  • Commerciële bedrijven zien een markt in screeningen.

Wat zijn kosten van screening?

Het verschilt per aanbieder en de soort screening of er voor de deelnemer wel of geen kosten zijn verbonden aan het onderzoek.

Werving voor screening

Voor bepaalde screeningen worden mensen actief uitgenodigd om mee te doen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij het bevolkingsonderzoek naar borstkanker of de ‘health check’ die sommige werkgevers aan hun medewerkers aanbieden. Aan de andere kant zijn er screeningen waarbij iemand zelf actie  moet ondernemen om mee te kunnen doen. Denk  aan een total body scan of een vragenlijst op internet. Zie ook 'Gezondheidsonderzoek op eigen initiatief'.

Deelname is vrijwillig

Bij alle screeningen is deelname vrijwillig. Iemand beslist zelf over wel of niet meedoen. Dat geldt voor de bevolkingsonderzoeken, een ‘health check’ die de werkgever aanbiedt of screeningsonderzoeken van universitaire medische centra.

Meer informatie: 

 

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu