Hoe verloopt een bevolkingsonderzoek?

Wie krijgen een uitnodiging voor een bevolkingsonderzoek en wat gebeurt er daarna?

Wie krijgen een uitnodiging?

Bevolkingsonderzoeken zijn bestemd voor speciale doelgroepen, bijvoorbeeld zwangere vrouwen, pasgeboren kinderen, vrouwen boven de 50 jaar, enzovoort. Iemand die binnen de doelgroep valt, krijgt automatisch een uitnodiging om deel te nemen. Deelname is vrijwillig. Afhankelijk van het bevolkingsonderzoek krijgen mensen eenmalig of meerdere keren een uitnodiging om mee te doen. De hielprikscreening bij pasgeborenen is een voorbeeld van een eenmalig bevolkingsonderzoek. Voor de bevolkingsonderzoeken naar borstkanker en baarmoederhalskanker krijgen vrouwen meerdere keren een uitnodiging.

Zelf beslissen over deelname

De overheid biedt een bevolkingsonderzoek aan, als deskundigen vinden dat de voordelen van zo’n onderzoek groter zijn dan de nadelen. Mensen beslissen zelf of zij willen deelnemen aan een bevolkingsonderzoek. Het is belangrijk dat zij een weloverwogen keuze maken. De overheid helpt hen hierbij door duidelijke informatie te verschaffen over het bevolkingsonderzoek. Die informatie is in het hele land voor iedereen hetzelfde.

Waarom meedoen?

Hoe eerder een ziekte of een voorstadium daarvan wordt ontdekt, hoe sneller de behandeling kan beginnen. De kans op genezing of een vermindering van de klachten is dan groter. Bij vroege ontdekking is de behandeling vaak minder ingrijpend. 

Wanneer niet meedoen?

Een bevolkingsonderzoek naar een bepaalde ziekte is niet voor mensen die deze ziekte al hebben en hiervoor onder behandeling of controle zijn. Mensen met klachten die te maken hebben met deze ziekte kunnen beter ook niet meedoen aan het onderzoek. Zij moeten naar de huisarts gaan.

Bevolkingsonderzoek is gratis voor deelnemers

De overheid financiert de bevolkingsonderzoeken, zodat iedereen die in aanmerking komt voor het bevolkingsonderzoek ook mee kan doen. Een uitzondering is de screening op downsyndroom.

De uitslag

Als er bij het onderzoek iets wordt gevonden, hoeft dat niet te betekenen dat iemand de ziekte daadwerkelijk heeft. Er is altijd meer onderzoek nodig om een definitieve diagnose te stellen. Na vervolgonderzoek kan blijken dat de persoon de ziekte toch niet heeft. Dit vervolgonderzoek gebeurt meestal in het ziekenhuis of in een speciaal centrum en valt niet meer onder het bevolkingsonderzoek.

Behandeling

Als blijkt dat iemand de ziekte heeft en er een behandeling nodig is, wordt de betreffende persoon verwezen naar de reguliere zorg, meestal een ziekenhuis of speciaal centrum. De behandeling maakt geen deel uit van het bevolkingsonderzoek.

Het figuur geeft schematisch weer hoe een bevolkingsonderzoek verloopt

Meer informatie:

Home / Onderwerpen / B / Bevolkingsonderzoeken en screeningen / Bevolkingsonderzoek en u / Hoe verloopt een bevolkingsonderzoek?

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu