Factsheet Preventie van hart en vaatziekten door het verminderen van de zoutinname

Preventie van HVZ door het verminderen van de zoutinname (van Gils et al., 2009) Voor literatuurreferenties zie rapport. Nieuwe literatuur met verwijzing onderaan de pagina

Het gezondheidsprobleem

Hart- en vaatziekten (HVZ) zijn de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland, waarbij coronaire hartziekten en beroertes tot de meeste doden leiden (De Hollander et al., 2006b). Van de ruim 136.000 personen die in 2005 in Nederland overleden, stierf 32 % aan HVZ (Poos, 2007). Door verbeteringen in de behandeling, een toegenomen gebruik van statinen en bloeddrukverlagers en door leefstijlveranderingen is de sterfte aan HVZ sinds eind jaren tachtig gedaald (De Hollander et al., 2006). Een verhoogde bloeddruk is verantwoordelijk voor 20-30 % van de totale sterfte aan HVZ. Hypertensie wordt veroorzaakt door meerdere factoren; na overgewicht is een hoge zoutinname de belangrijkste bekende risicofactor. Een vermindering van de zoutinname kan via een daling van de bloeddruk dus leiden tot een afname in sterfte aan HVZ (Verschuren et al., 2008c).

Huidig beleid

Op dit moment is er geen landelijk beleid dat gericht is op een vermindering van de zoutinname bij de algemene bevolking. Wel is er een toenemende maatschappelijke trend waarneembaar waarbij aandacht is voor gezonde voeding. Een voorbeeld hiervan vormen de gezondheidslabels op supermarktproducten, die kunnen wijzen op een beperkte hoeveelheid zout (Busch & Breedveld, 2008), zoals het 'Ik kies bewust'-logo (dat door het ministerie van VWS wordt ondersteund). Verder kunnen aan mensen met een verhoogd risico op HVZ leefstijlinterventies worden aangeboden die onder andere gericht kunnen zijn op het beperken van de zoutinname tot maximaal 6 gram per dag (CBO, 2006).

Interventie

Een combinatie van een vrijwillige beperking van de zouttoevoeging aan kant-en-klare producten door fabrikanten en een massamediale campagne gericht op aanpassing van het voedingspatroon (Asaria et al., 2007).

Effectiviteit

Er is sterk bewijs dat het verminderen van de zoutinname leidt tot het afnemen van een hoge bloeddruk en HVZ op lange termijn (He & MacGregor, 2007; Cook et al., 2007b). Geïndividualiseerde interventies blijken effectief in het verminderen van de zoutinname. Voedingsinterventies die zich richten op zoutbeperking leiden tot een verlaging van de systolische bloeddruk en een verlaagde zoutsecretie via de urine (Brunner et al., 2007). In een cohortstudie is een 25 % lager risico op een cardiovasculaire gebeurtenis gerapporteerd door het volgen van een langdurig educatieprogramma gericht op zoutvermindering (Cook et al., 2007b). Uit een Engelse review blijkt dat nog wel een aantal drempels genomen moet worden voordat massamediale campagnes het gewenste effect hebben. Het meekrijgen van fabrikanten in het produceren van producten die minder zout bevatten is één van de drempels die genoemd worden (Kelly & Stanner, 2003). Een evaluatie van de 'Ik kies bewust'-logo's heeft laten zien dat sinds de introductie hiervan fabrikanten de zout- en suikertoevoeging in kant-en-klare producten hebben beperkt (www.ikkiesbewust.nl).

Kosteneffectiviteit

Over een periode van tien jaar (2006-2015) kan het invoeren van de interventie in 23 tweede- en derdewereldlanden 5,5 miljoen doden voorkomen. De interventie zou tussen de US$ 0,04 (2007 € 0,04) en US$ 0,32 (2007 € 0,30) per persoon gaan kosten, waarbij massamedia en menskracht de grootste kostenposten zijn. Er zijn geen ICER's berekend (Asaria et al., 2007). Gezien de lage kosten per persoon en de potentieel grote te behalen gezondheidswinst, is het interessant om de kosteneffectiviteit in een westers land (verder) te onderzoeken.

Nieuwe economische evaluaties gepubliceerd na verschijnen factsheet

Martikainen et al., 2011

Cobiac et al., 2010

Ha & Chisholm, 2010

Home / Onderwerpen / K / Kosteneffectiviteit van preventie / Economische evaluaties / Factsheet Preventie van hart en vaatziekten door het verminderen van de zoutinname

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu