Berekening waterkwaliteit

Uitleg hoe de waterkwaliteit per regio of bedrijfstype bepaald wordt

Bepaling van de regio- of bedrijfstypegemiddelde waterkwaliteit

Algemeen

De waterkwaliteitsgegevens worden normaliter gerapporteerd op jaarbasis, per watertype en per bedrijfstype; voor sommige combinaties van regio/watertype wordt ook onderscheid gemaakt tussen het winter- en zomerseizoen.

Bemonstering en analyse

De basis van het proces is het bemonsteren van water op een bedrijf in één of meerdere ronden. De zomerbemonstering van grondwater in de Zandregio bijvoorbeeld, gebeurt in 1 ronde. Terwijl de slootwaterbemonstering, zowel ’s zomers als ‘s winters in 4 ronden plaatsvindt. Dit is vastgelegd in het bemonsteringsschema. Per bemonsteringsronde wordt op meerdere punten bemonsterd; meestal 16 monsterpunten per bedrijf per watertype. In het laboratorium worden voor de chemische analyses individuele watermonsters per watertype samengevoegd tot een mengmonster, meestal 2 per bedrijf.

Analyseresultaat aggregeren

Voor het bepalen van de algemene karakteristieken van de waterkwaliteit van een watertype of van een regio worden de volgende bewerkingen uitgevoerd:

  • de resultaten per watertype, per ronde en per bedrijf gemiddeld tot een ‘rondegemiddelde’ waarde;
  • de rondegemiddelde waarden geaggregeerd tot een ‘bedrijfsgemiddelde’ waarde;
  • de bedrijfsgemiddelde waarden gemiddeld tot een ‘bedrijfstypegemiddelde’ waarde, of indien gewenst
  • de bedrijfsgemiddelde waarde van individuele bedrijven samengesteld tot een ‘regiogemiddelde’ waarde, waarbij geen onderscheid tussen bedrijfstypen wordt gemaakt.

Minimaal 7 bedrijven voor bepaling van een gemiddelde

Voor het bepalen van een gemiddelde worden minimaal 7 bedrijven gebruikt. Wanneer minder bedrijven worden gehanteerd komen zowel betrouwbaarheid als vertrouwelijkheid in de knel. Indien er voor een bepaald bedrijfstype minder dan 7 bedrijven zijn wordt deze groep niet gepresenteerd. Wel worden deze bedrijven meegenomen om het gemiddelde van een regio (bedrijfstype = alle) te bepalen.

Omgaan met detectiegrenzen

Wat is het?

De detectiegrens of detectielimiet is de laagste concentratie van een stof die nog gemeten kan worden met de gebruikte laboratoriumapparatuur. Onder deze waarde is de meting niet nauwkeurig meer en kan niet met zekerheid worden vastgesteld dat de stof aanwezig is. De concentratie zit dan ergens tussen 0 en de detectiegrens.

Meerdere detectiegrenzen: gebruik van de hoogste

Indien in het laboratorium meerdere detectiegrenzen zijn gebruikt voor een parameter per watertype in de gebruikte dataset die meerdere jaren bestrijkt, dan wordt bij de berekeningen de hoogste detectiegrens gehanteerd; dus één detectiegrens per watertype per parameter over alle jaren in de gebruikte dataset. Alle waarden onder de hoogste detectiegrens worden daarmee aangepast conform de hoogste detectiegrens.

Concentraties onder de detectiegrens: gelijkgesteld aan 0

Normaliter wordt als volgt omgegaan met concentraties onder de detectiegrens: gecorrigeerde concentratie = factor * detectiegrens, waarbij deze factor een waarde is tussen 0 en 1 (in de regel 0, ½ of 1). In het LMM hanteren we bij rapportages van zowel het Basismeetnet als het Derogatiemeetnet de factor 0 (nul). Dus als de concentratie kleiner is dan de detectiegrens, dan wordt de concentratie gelijkgesteld aan nul. Indien veel waarnemingen onder de detectiegrens liggen kan het daardoor voorkomen dat het berekende gemiddelde lager is dan de gehanteerde detectiegrens.

Weergave in tabellen en grafieken

In tabellen worden percentielwaarden die lager zijn dan de detectiegrens, weergegeven als “<detectiegrens”. Voor het gemiddelde wordt altijd de berekende waarde gegeven, ook indien het berekende gemiddelde onder de detectiegrens uit komt. De gehanteerde detectiegrens wordt aangegeven in de tabel.
In trendgrafieken wordt in het geval 25% of meer van de bedrijven een bedrijfsgemiddelde onder de detectiegrens heeft, de detectiegrens als stippellijn weergegeven in de grafiek.

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu