Textiel

In de afgelopen jaren zijn er steeds meer textielproducten op de markt gekomen waarin nanodeeltjes zijn verwerkt.

Textielproducten kunnen worden gecoat met nanodeeltjes om de stof waterafstotend, vuil afwerend of kreukvast te maken. Ook de toevoeging van nanozilver aan textielproducten (variërend van sokken tot en met bijvoorbeeld T-shirts) is bekend, In sommige gevallen is hierbij sprake van vervanging van chemische biociden, zoals triclosan.
Zowel nanozilver als de conventionele biociden zijn bedoeld om onaangename geuren die worden veroorzaakt door groei van bacteriën in zweet, te voorkomen. De werking van nanozilver is hierbij gebaseerd op het langzaam vrijkomen van zilverionen. Zilverionen zijn toxisch voor bacteriën. In veel gevallen komt het nanozilver relatief gemakkelijk vrij uit het textiel, afhankelijk van de kwaliteit van het textiel. Als het nanozilver is verweven met de draad komt het minder gemakkelijk vrij dan als het textiel erin gedoopt is.

Hoe schadelijk is nanozilver voor het oppervlaktewater/milieu?

Nanozilver kan vrijkomen bij het wassen van textiel en worden afgevangen in de rioolwaterzuivering; een deel zal het oppervlaktewater kunnen bereiken. Van zilver is bekend dat het bacteriën kan doden en dat waterorganismen gevoelig zijn voor zilver. Of het vrijkomen van nanozilver daadwerkelijk tot schadelijke effecten leidt, is afhankelijk van de hoeveelheid die in het milieu terechtkomt. De huidige waterkwaliteitsnorm voor zilver (er is geen aparte norm voor nanozilver) is 0,08 microgram per liter. Echter, hoeveel nanozilver er in textiel voorkomt en in het milieu komt via het wassen van textiel is onbekend. Als de norm voor zilver overschreden wordt, kan dit leiden tot verstoring van het bestaande biologische evenwicht tussen soorten in oppervlaktewater.

Wat gebeurt er als mensen op grote schaal kleding gaan dragen en wassen met nanozilverdeeltjes er in?

Omdat er weinig bekend is over het gebruik en vrijkomen van nanozilver in textiel, is er op dit moment helaas niet meer te zeggen dan dat de kans op schadelijke effecten toe zal nemen naarmate het gebruik toeneemt. Om de werkelijke risico’s voor het milieu goed te kunnen inschatten, is het van belang om betrouwbare informatie over het gebruik van nanozilver in textiel, de mate waarin het nanozilver loslaat en het voorkomen van nanozilver in oppervlaktewater te verkrijgen.
Bedrijven die nanozilver houdende producten en artikelen op de markt zetten zijn verantwoordelijk voor de veiligheid van deze producten (zowel in het kader van REACH, de Biociden regelgeving en de warenwet) en zijn daarom verantwoordelijk voor het verzamelen van benodigde informatie. Momenteel wordt de waterkwaliteitsnorm voor zilver door met ministerie van IenM aangepast aan de nieuwste methoden die de Kaderichtlijn Water voorschrijft.

Zijn er gezondheidsrisico’s bij het dragen van textiel met nanozilver?

Met de beperkte gegevens die op dit moment beschikbaar zijn, zijn er geen sterke
aanwijzingen dat toepassingen van nanozilver in textiel directe gezondheidsschade zullen veroorzaken. Een lange termijn effect van blootstelling aan lage concentraties nanozilver kan niet worden uitgesloten, omdat nog onduidelijk is of stapeling van nanozilver in het lichaam op termijn tot een effect kan leiden.
Zilver nanodeeltjes kunnen door het dragen van textiel al dan niet via zweet op de huid terechtkomen. De wetenschap geeft tot nu toe aan dat nanodeeltjes in het algemeen niet goed over intacte huid worden getransporteerd. Dit suggereert dat zilver nanodeeltjes bij blootstellen via de huid slechts in beperkte mate in het lichaam terechtkomen.
Om een goede uitspraak over de gezondheidsrisico’s te doen is meer informatie nodig over eventuele lokale effecten op de huid door nanozilver, en over opname en effecten van zilverionen die vrijkomen van de nanodeeltjes. Zilverionen kunnen tot effecten leiden zoals grijskleuring van de (intacte) huid (argyria). Nanozilver deeltjes zorgen ook voor afgifte van zilverionen, en kunnen via dit mechanisme mogelijk tot toxiciteit leiden.

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu