Magnetische velden

Hoogspanningslijn

Bij een bovengrondse hoogspanningslijn hangen meestal drie (bundels) draden links en drie rechts aan de mast. Bliksemdraden boven aan de mast beschermen de lijn tegen blikseminslag. Nederland gebruikt hoogspanning van 380 kilovolt (kV), 220 kV, 150 kV, 110 kV en 50 kV. De spanning op de draden van een hoogspanningslijn veroorzaakt een elektrisch veld. Als er stroom door de draden loopt, is er ook een magnetisch veld.

Magnetische velden

De magnetische velden rond een hoogspanningslijn worden extreem-laagfrequente (ELF) velden genoemd omdat het Nederlandse elektriciteitsnet werkt met ‘50 hertz wisselstroom’. De sterkte van het magnetische veld in de buurt van een hoogspanningslijn hangt af van de stroom door de draden, de afstand tot de draden en de fasevolgorde van de draden. De magnetische veldsterkte wordt uitgedrukt in tesla of microtesla (één miljoenste deel van een tesla). De magnetische veldsterkte is het hoogst in het hart van de hoogspanningslijn op het punt waar de draden het laagst hangen. Daar bedraagt de veldsterkte op een meter boven maaiveld ongeveer 10 microtesla. Verder van de hoogspanningslijn neemt de magnetische veldsterkte af. De figuur geeft een voorbeeld van het verloop van de veldsterkte in de buurt van drie verschillende hoogspanningslijnen.

Bovengrondse en ondergrondse verbindingen

Technische maatregelen aan een hoogspanningslijn kunnen het magnetische veld veranderen. De volgende figuur geeft weer hoe het magnetische veld verandert als een bovengrondse 380 kV verbinding wordt verkabeld. Direct boven het kabelbed neemt de magnetische veldsterkte toe, maar op wat grotere afstand ligt de veldsterkte van de kabels onder die van de bovengrondse verbinding.

Bescherming bevolking

De Europese Unie heeft - in een aanbeveling (1999/519/EG) - een referentieniveau van 100 microtesla voor bescherming van leden van de bevolking vastgelegd. Deze waarde wordt in Nederland op voor het publiek toegankelijke plaatsen niet overschreden, ook niet in de buurt van hoogspanningslijnen. Het voorzorgsbeleid van het ministerie van VROM zoals dat is vastgelegd in het beleidsadvies uit 2005, gaat een stap verder. Gemeenten en netbeheerders worden geadviseerd nieuwe situaties te voorkomen waarin kinderen langdurig worden blootgesteld aan een veldsterkte die (jaargemiddeld) hoger is dan 0,4 microtesla.