Beleid

Welke overheidsinstanties en instellingen zijn betrokken bij het onderwerp nanotechnologie?

Naast het RIVM zijn binnen Nederland zijn de volgende instanties en instellingen betrokken bij dit onderwerp:
- Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en het Ministerie van Infrastructuur en Milieu geven informatie over investeringen in onderzoek en risico’s.
- het arboportaal van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid geeft informatie over arbeidsomstandigheden en gevaarlijke stoffen.
- nVWA: nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit houdt zich bezig met de veiligheid van voeding en consumentenproducten.
- Het Rathenau Instituut doet onderzoek en debatteert over wetenschap en technologie.
- Het nanopodium biedt een podium voor een maatschappelijke dialoog over nanotechnologie. Dit is een initiatief van de onafhankelijke Commissie Maatschappelijke Dialoog Nanotechnologie.
- De Gezondheidsraad geeft advies aan de regering en het parlement op het gebied van de volksgezondheid en het gezondheids(zorg)onderzoek
- De Consumentenbond brengt de consumentenbelangen onder de aandacht en probeert een bijdrage te leveren aan de bewustwording over de kansen en risico's van nanotechnologie.

Welke wetgeving is van toepassing op risico’s van nanotechnologie?

Er is geen specifieke wetgeving op het gebied van risico’s van nanotechnologie, zowel op nationaal als op Europees gebied. Alle (Europese) wetgeving op de verschillende toepassingsgebieden verplicht de fabrikant echter wel om veilige producten op de markt te brengen. De producent is hiervoor verantwoordelijk. Het Europees Parlement acht het desondanks bijzonder belangrijk dat nanomaterialen worden aangepakt binnen het toepassingsgebied van de wetgeving inzake chemische stoffen (REACH, biociden), voedsel (levensmiddelen, additieven), cosmetica, bescherming van werknemers (Arbo), afval en de kwaliteit van lucht, bodem en water.

De EU heeft in 2008 een inventarisatie van de wettelijke regels en een begeleidend document hierover gepubliceerd: Communication from the Commission to the European Parliament, the Council and the European Economic and Social Committee. Regulatory aspects of nanomaterials. [SEC(2008)2036]. (Brussel June 2008). Zie ook de Nederlandse versie.

Commission staff working document accompanying document to the Communication from the Commission to the European Parliament, the Council and the European Economic and Social Committee. Regulatory aspects of nanomaterials. [SEC(2008)2036]. (Brussel June 2008) (geen Nederlandse versie beschikbaar).

Op 29 oktober 2009 heeft de Europese Commissie het volgende plan aangenomen: ‘Nanosciences and Nanotechnologies: an action plan for Europe 2005-2009. Second Implementation Report 2007-2009’. Het plan omvat ontwikkelingen in de periode 2007-2009 in elk beleidsterrein van het ‘Action Plan’. Het benoemt de nieuwe uitdagingen en trekt conclusies over het Europese nanotechnologie beleid. Zie het European Strategy and the Action Plan.
Voor cosmetica is op 22 december 2009 een verordening gepubliceerd (1223/2009) waarin voor nanomaterialen specifieke bepalingen gelden, o.a de verplichting om producten waarin nanomaterialen zijn verwerkt te labellen (vanaf 2013).

In juni 2010 heeft het Europees Parlement nieuwe eisen vastgesteld voor de toelating van het gebruik van nanotechnologie in voedingsmiddelen. Deze aangepaste richtlijn voor nieuwe voedingsmiddelen schrijft voor dat voedingsmiddelen waarin nanotechnologie is gebruikt een aparte veiligheidsbeoordeling moeten krijgen en alleen met goedgekeurde testen mogen worden beoordeeld. Volgens het parlement zijn de momenteel beschikbare testmethoden daarvoor niet geschikt. Dat betekent dat deze producten nog niet op de markt mogen worden toegelaten. De aangepaste richtlijn is overigens nog niet als zodanig vastgesteld.