Downstream gebruiker

REACH onderscheidt verschillende verplichtingen voor fabrikanten, importeurs, downstream gebruikers en distributeurs van stoffen. Afhankelijk van het gebruik van de stof heeft een bedrijf verschillende rollen met de daaraan gekoppelde verplichtingen.

Volgens REACH (art. 3.12) is een downstream gebruiker: "elke in de EU gevestigde natuurlijke persoon of rechtspersoon, niet zijnde een fabrikant of importeur, die een stof, als zodanig of in een preparaat, gebruikt bij industriële activiteiten of beroepsactiviteiten".

Bedrijven die deze rol hebben, zijn te vinden in verschillende sectoren; industriële gebruikers, professionele gebruikers of formuleerders gebruiken chemische stoffen bij hun activiteiten.

Professionele gebruikers: bedrijven in de dienstverlening (schoonmaak, ziekenhuizen, etc.), distributeurs van voorwerpen.

Industriële gebruikers: producenten van voorwerpen, bedrijven in de houtindustrie, autofabricage, informatica, landbouw en dergelijke.

Formuleerders: bedrijven die stoffen of preparaten verwerken in andere preparaten, zoals verf, vernis en cosmetische producten.

Producent van voorwerpen: eindgebruiker die stoffen/preparaten verwerkt in voorwerpen, waardoor zij integraal deel van die voorwerpen gaan uitmaken.

REACH maakt geen onderscheid tussen deze verschillende categorieën van gebruikers en noemt ze allemaal downstream gebruikers.

Let op: de in REACH gedefinieerde rollen van een bedrijf komen veelal niet overeen met de betekenis die de bedrijven in het normale verkeer voor deze begrippen gebruiken. Het is belangrijk om bij de beoordeling of een bedrijf al dan niet aan bepaalde REACH verplichtingen moet voldoen, uit te gaan van de omschrijving in de REACH Verordening, Artikel 3. Bedrijven kunnen aan de hand van de Rol identificatie Tool hun rol bepalen.

Downstreamgebruikers hebben binnen REACH verschillende verplichtingen. Downstreamgebuikers moeten:

• De instructies in het VIB over het veilige gebruik van geregistreerde chemische stoffen opvolgen en werken volgens de aanbevolen risicobeheersmaatregelen.
• In geval het VIB een blootstellingscenario voor hun gebruik bevat, de voorgeschreven risicobeheersmaatregelen in de eigen organisatie invoeren.
• Als het gebruik van een stof niet is opgenomen in de registratie (niet-geïdentificeerd gebruik):
  • leveranciers informeren over hun gebruik met als doel daar een geïdentificeerd gebruik van te maken of,
  • zelf een chemischeveiligheidsrapport (laten) opstellen en het gebruik melden bij het ECHA (bij een tonnagegrens van 1 ton/jaar of meer).
• Als het blootstellingscenario bij eigen gebruik afwijkt van het scenario voor geïdentificeerd gebruik opgenomen in het VIB:
  • zelf een chemischeveiligheidsrapport (laten) opstellen en het gebruik met afwijkend blootstellingscenario melden bij het ECHA (bij een tonnagegrens van 1 ton/jaar of meer).
• Als de stof wordt verwerkt in een mengsel dat als gevaarlijk moet worden ingedeeld, een VIB van het mengsel opstellen met geïdentificeerde vormen van gebruik. Het VIB moet relevante blootstellingscenario's, veiligheidsaanbevelingen en maatregelen en andere relevante informatie over het correcte gebruik van een chemische stof bevatten.
• Het VIB doorgeven aan andere actoren in de toeleveringsketen (distributeurs, andere gebruikers).
• In geval van een autorisatieplichtige stof (bijlage XIV van REACH):
  • de stof toepassen volgens de voorwaarden van de autorisatie verleend voor specifiek gebruik;
  • het gebruik de geautoriseerde stof binnen drie maanden na de eerste levering melden aan het ECHA.
• Over stoffen waarvoor geen VIB wordt verstrekt de volgende informatie verzamelen:
  • registratienummer(s),
  • informatie of één of meer stoffen autorisatieplichtig zijn (voorkomen op bijlage XIV) met bijzonderheden,
  • bijzonderheden over eventuele wettelijke beperkingen volgens de Verbodsrichtlijn (tot 1 juni 2009) of volgens bijlage XVII (na 1 juni 2009),
  • passende risicobeheersmaatregelen.
• Deze informatie moeten zij ook doorgeven aan andere downstream gebruikers en distributeurs in de keten:
• Nieuwe informatie over het risico van stoffen en informatie die kan leiden tot aanpassen van risicomaatregelen in VIB, direct doorgeven aan leveranciers. Dit laatste geldt bijvoorbeeld als een downstream gebruiker een stof anders indeelt.
• Een stof opgenomen in bijlage XVII (in werking vanaf 1 juni 2009) gebruiken volgens de beperkingen die gelden voor het op de markt brengen of het gebruik.
• Naar aanleiding van de dossierbeoordeling door het ECHA:
  • aanvullende testen voor een stof uitvoeren;
  • op verzoek van het ECHA aanvullende informatie over een stof verstrekken.
• Ten minste tien jaar alle gegevens over een stof of mengsel bewaren en op verzoek beschikbaar stellen aan het bevoegd gezag in Nederland of het ECHA.
• Meer informatie over de verplichtingen voor downstream gebruikers vindt u in de Engelstalige guidance for downstream users en in de Nederlandstalige factsheet voor Downstream gebruikers afkomstig van ECHA.