Radon

Radon en thoron

Radon (Rn) is een radioactief edelgas dat van nature overal voorkomt en uit de bouwmaterialen van huizen en de bodem ontsnapt. De isotoop Rn-222 van het chemische element radon wordt zelf ook radon genoemd, de isotoop Rn-220 wordt aangeduid als thoron. Het onderzoek naar de stralingsbelasting binnenshuis is altijd gericht geweest op de isotoop radon, maar volgens recente resultaten is thoron waarschijnlijk belangrijker dan in het verleden werd gedacht.

Bronnen

In Nederland is in nieuwbouwwoningen gemiddeld ongeveer 70% van het radon afkomstig uit bouwmaterialen zoals beton en bakstenen. De bodem en de buitenlucht dragen beide voor ongeveer 15% bij. Andere bronnen, zoals aardgas en drinkwater hebben gezamenlijk een bijdrage van minder dan 1%. 

Blootstelling

Radon en thoron dragen gezamenlijk voor ongeveer een kwart bij aan de stralingsdosis die Nederlanders ontvangen, zoals uit het onderwerp Stralingsbelasting in Nederland blijkt. Die stralingsdosis wordt niet direct door het radon en thoron zelf veroorzaakt, maar door radioactieve stoffen die na verval ontstaan, de zogeheten dochterproducten van radon en thoron. Die hechten zich aan stofdeeltjes, komen in de longen terecht en geven daar straling af.

Gezondheidseffecten

Ophoping van radon in de woning kan nadelige gezondheidseffecten hebben. Door blootstelling aan radon en thoron ontstaan elk jaar naar schatting enkele honderden extra gevallen van longkanker.

Invloed van ventilatie

Meer ventileren brengt de radonconcentratie in woningen omlaag en reduceert de blootstelling aan straling.

Metingen

In het verleden is bij radonmetingen binnenshuis thoron vaak aangezien voor radon. Het RIVM doet onderzoek naar het meten van thoron en de effecten van blootstelling aan thoron op de gezondheid van de Nederlander.

Beleid

Doel van het Nederlandse beleid is om een stijging van de stralingsbelasting binnenshuis te voorkomen. Dit wordt de standstill van de stralingsbelasting genoemd.

Surveys

In het verleden zijn drie radonsurveys uitgevoerd. Een eerste radonsurvey in woningen uit de periode tot 1983, een tweede survey in woningen gebouwd tussen 1984 en 1993 en een derde in woningen van 1994 tot 2003.

Onderzoek

Het RIVM doet sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw onderzoek naar de blootstelling aan radon en de gezondheidseffecten daarvan. Het huidige onderzoek richt zich vooral op de concentratie van thoron in Nederlandse woningen.