Andere oorzaken

Dat een verschijnsel na een vaccinatie optreedt wil nog niet zeggen dat het ook door de vaccinatie is veroorzaakt. Vaccineren gebeurt op een leeftijd dat tal van ziekten optreden. Daardoor kan een dergelijke ziekte zich ook toevallig na de vaccinatie voordoen of worden opgemerkt. Dan wordt al gauw gedacht dat de prik de oorzaak is. Begrijpelijk, maar hoogst zelden terecht.

Meer allergie en astma

Aandoeningen als astma en allergie komen tegenwoordig vaker voor dan vroeger. De oorzaken zijn niet bekend. Wel presenteert de wetenschappelijke literatuur een lange lijst veronderstellingen. Daarop staan onder meer de verbeterde hygiëne, het veranderde voedingspatroon, antibiotica en overgewicht. Aan deze veronderstellingen voegen sommige (vooral homeopathische) artsen toe dat vaccineren ook een reden kan zijn. Deze veronderstelling staat bekend onder naam hygiënehypothese. Door uitgebreide vaccinatieprogramma’s zou het immuunsysteem van kinderen niet genoeg werk meer hebben en van slag raken. Het zou gaan reageren op stoffen die niet schadelijk zijn. Tot nu toe gaat het hier om een theorie. Er zijn geen wetenschappelijke aanwijzingen dat vaccinatie de kans op allergie of astma beïnvloedt.

Kinkhoestvaccinatie en wiegendood

Soms wordt een verband gelegd tussen de kinkhoestvaccinatie en wiegendood. Hiervoor bestaat geen enkel wetenschappelijk bewijs. In Nederland is het aantal aan wiegendood gestorven kinderen vanaf 1987 drastisch gedaald. In die periode is het vaccinatieprogramma alleen maar uitgebreid.

Epilepsie

Er is veel onderzoek gedaan naar een eventuele relatie van epilepsie en vaccinaties. Met name naar het syndroom van West, een ernstige vorm van epilepsie op de zuigelingenleeftijd. Het blijkt dat epilepsie niet wordt veroorzaakt door vaccinaties. Wel kan de koorts van de vaccinatie soms bij kinderen met epilepsie een epileptische aanval uitlokken, zoals dat ook kan bij andere oorzaken van koorts.

Suikerziekte, autisme, ADHD, shaken baby-syndroom

Af en toe verschijnen in de media berichten dat bepaalde chronische ziekten veroorzaakt zijn door de vaccinaties. Het betreft vaak ziekten waarvan de oorzaak niet (helemaal) bekend is. Toch is tot nu toe geen enkel verband aangetoond. Wel is gebleken dat de stijging in het aantal gevallen van suikerziekte niets te maken heeft met de vaccinaties. Ook autisme staat geheel los van het wel of niet vaccineren. In 2007 heeft de Gezondheidsraad hierover een advies geschreven.

Verschijnselen van het shaken baby-syndroom kunnen op geen enkele manier gekoppeld worden aan de vaccinaties.

Verhoogde vatbaarheid of verminderde weerstand

Vaak wordt gezegd dat er na de vaccinaties een wat verminderde weerstand is waardoor kinderen vatbaarder zijn voor andere infectieziekten. Het blijkt dat het omgekeerde waar is. Er is enige tijd juist een kleinere kans dat er na de vaccinatie een gewone luchtweginfectie of maagdarminfectie optreedt. De weerstand is dus hoger. Dat geldt trouwens ook voor ernstige infecties.

Bronnen en interessante extra informatie

Gezondheidsraad. Bijwerkingen vaccinaties; Rijksvaccinatieprogramma 1997 - 2001. Den Haag: Gezondheidsraad, 2002; publicatie nr 2002/16. ISBN-10: 90-5549-456-9
S. Schotman, N.A.T. van der Maas. Mogelijke bijwerkingen binnen het Rijksvaccinatieprogramma in Nederland- Meldingen 2009. RIVM briefrapport 205051001
van der Maas NAT, Oostvogels B, Phaff TAJ, Wesselo C, Vermeer-de Bondt PE. Adverse events following immunization under the National Vaccination Programme of the Netherlands Number XVI-Reports in 2009 (Postvaccinale gebeurtenissen binnen het Rijksvaccinatieprogramma. Deel XVI- Meldingen in 2009). RIVM rapport 205021008
van der Maas NAT, Oostvogels B, Phaff TAJ, Wesselo C, Vermeer-de Bondt PE. Adverse events following immunization under the National Vaccination Programme of the Netherlands Number XV-Reports in 2008 (Postvaccinale gebeurtenissen binnen het Rijksvaccinatieprogramma. Deel XV- Meldingen in 2008). RIVM rapport 205021005
van der Maas NAT, Phaff TAJ, Wesselo C & Vermeer-de Bondt PE. Adverse Events Following Immunisation under the National Vaccination Programme of The Netherlands Number XIII – Reports in 2006 (Postvaccinale gebeurtenissen na vaccinaties van het Rijksvaccinatieprogramma. Deel XII – Meldingen in 2006). RIVM rapport 240071004
van der Maas NAT, Phaff TAJ, Wesselo C, Dzaferagic A & Vermeer-de Bondt PE. Adverse Events Following Immunisation under the National Vaccination Programme of The Netherlands Number XII – Reports in 2005 (Postvaccinale gebeurtenissen na vaccinaties van het Rijksvaccinatieprogramma. Deel XII – Meldingen in 2005). RIVM rapport 240071003
Vermeer-de Bondt PE, Dzaferagic A, Phaff TAJ, Wesselo C & van der Maas NAT. Adverse Events Following Immunisation under the National Vaccination Programme of The Netherlands Number XI – Reports in 2004 (Postvaccinale gebeurtenissen na vaccinaties van het Rijksvaccinatieprogramma. Deel XI - Meldingen in 2004). RIVM rapport 240071002.
van Oosten M & de Boer AS. BMR-vaccinatie en autisme. Infectieziekten Bulletin, jaargang 16 nummer 05 2005 (pagina 171 - 174)
Bernsen RMD, de Jongste JC, Koes BW, Aardoom HA, van der Wouden JC. Vaccinaties in het eerste levensjaar en gerapporteerde allergische aandoenongen bij kinderen van 8-12 jaar. JGZ – nr. 4 – augustus 2006
Gezondheidsraad. Bijwerkingen vaccinatie; Rijksvaccinatieprogramma 2002-2003. Den Haag: Gezondheidsraad, 2006; publicatie nr 2006/14. ISBN-10: 90-5549-609-X & ISBN-13: 978-90-5549-609-9
Van Schaijk M, Lanting CI, van Wouwe JP, Engelberts AC, L’Hoir MP. Preventie van wiegendood op maat. JGZ – nr. 1 – februari 2007-09-26
Gezondheidsraad. BMR-vaccinatie en autisme: geen aanwijzingen voor een verband - signalement. Den Haag: Gezondheidsraad, 2007; publicatienr. 2007/04. ISBN-13: 978-90-5549-632-7