Hoe ontstaat smog?

Smog door ozon (O₃)

Hoge ozonconcentraties (smog) ontstaan bij de aanwezigheid van grote hoeveelheden verontreinigende stoffen in de lucht. Dit is het geval als er weinig wind staat uit een meestal zuidoostelijke richting. Verontreinigende stoffen hopen zich dan op in de lucht. De vervuilende stoffen (stikstofoxiden en vluchtige organische stoffen) worden onder invloed van zonlicht omgezet tot ozon. Hierdoor komen verhoogde ozonniveaus eigenlijk alleen in het voorjaar en in de zomer voor (zomersmog), omdat in de andere seizoenen de zonne-invloed te gering is om ozon te laten ontstaan.

Smog door fijn stof (PM10)

Fijn stof is een mengsel van allerlei in de lucht zwevende stofdeeltjes van zowel natuurlijke als antropogene (door de mens veroorzaakt) oorsprong. Hoge concentraties van fijn stof (smog) ontstaan in perioden met hoge luchtdruk., als het helder is en mooi weer en er een zwakke tot matige oostelijke wind staat. Vooral de vervuilende stoffen zwaveldioxide en zwevende deeltjes (PM10) vermengen zich met elkaar tot "wintersmog".
PM10 bestaat uit een primair en een secundair deel. Het primaire deel wordt door direct menselijk handelen, maar ook door natuurlijke processen in de lucht gebracht. De belangrijkste door mensen veroorzaakte uitstoot komt van transport, industrie en landbouw. Belangrijke natuurlijke bronnen zijn zeezoutaerosol, opwaaiend bodemstof en vulkaanas . Het secundaire deel wordt in de atmosfeer gevormd door chemische reacties van gassen.

Smog door zwaveldioxide (SO₂)

Zwaveldioxide komt vrij bij de verbranding van fossiele brandstoffen. De raffinaderijen en de elektriciteitscentrales vormen de belangrijkste bronnen van SO₂. Ook bij verscheidene industriële processen als ijzer- en staalproductie, celluloseproductie en aardolieverwerking komt SO₂ vrij. Ook komt SO₂ voor in natuurlijke bronnen, zoals vulkanische gassen en aardgas. In de atmosfeer is 95% van de aanwezige SO₂ afkomstig van niet-natuurlijke bronnen.
De zwaveldioxideconcentraties zijn in de loop van de jaren steeds verder gedaald. De huidige niveaus zijn zo laag dat het vrijwel uitgesloten is dat er ernstige smog zal optreden.

Smog door stikstofdioxide (NO₂)

Stikstofdioxide is een gas dat geproduceerd wordt bij verbrandingsprocessen. Langs drukke wegen komt soms matige smog door stikstofdioxide voor. Vooral in de ochtend zijn de concentraties relatief hoog door de ochtendspits in combinatie met een zwakke wind of een koude onderste luchtlaag waardoor weinig verspreiding plaatsvindt.
De norm voor de jaargemiddelde concentratie van 40 µg /m³ wordt soms langs drukke verkeerswegen in vooral de Randstad en het zuiden van Nederland overschreden.