U bevindt zich op: Home › Onderwerpen › S › Stralingsbronnen (reguleerbaar) › Begrippen en afkortingen Stralingsbronnen (reguleerbaar)
De begrippenlijst omschrijft de meest voorkomende begrippen en afkortingen op het gebied van stralingsblootstellig en stralingsbescherming.
AID
Actuele Individuele Dosis. De AID
wordt bepaald uitgaande van de specifieke situatie. Er wordt
rekening gehouden met de actuele functie. De AID wordt
berekend door de individuele dosis te vermenigvuldigen met
wettelijk vastgelegde verblijfsduurfactoren, de Actuele
Blootstellings Correctiefactoren
(ABC-factoren).
ALARA
As Low As Reasonably Achievable: zo laag als
redelijkerwijs mogelijk. Volgens het ALARA principe
moeten bijvoorbeeld bedrijven er voor zorgen dat de emissies van
radioactieve stoffen zo laag zijn als redelijkerwijs mogelijk
is.
Brachytherapie
Vorm van radiotherapie waarbij een gesloten radioactieve bron in
het lichaam van een patiënt wordt gebracht, tot in of tegen een
tumor.
Bs
Besluit stralingsbescherming.
Categoraal ziekenhuis
Ziekenhuis waar patiënten met één type aandoening,
bijvoorbeeld kanker of longziekten, worden behandeld.
Collectieve dosis
De som van de individuele doses ontvangen door een bepaalde groep
mensen, bijvoorbeeld de Nederlandse bevolking. De collectieve dosis
wordt uitgedrukt in mensSievert (mensSv).
Equivalente dosis
De equivalente dosis is een maat voor de stralingsdosis in weefsels
en organen.
Handeling
Met ‘handeling’ wordt bedoeld het bereiden,
voorhanden hebben, toepassen of zich ontdoen van kunstmatige of
natuurlijke stralingsbronnen, wanneer deze gebruikt worden vanwege
hun radioactieve eigenschappen. Het hebben of gebruiken van een
toestel valt ook hieronder.
IAEA
International Atomic Energy Agency.
ID
Individuele Dosis. Dit is de dosis die een individu
kan ontvangen door onbeschermd 24 uur per dag blootgesteld te
worden aan een bron. De ID is in het algemeen geen
realistische benadering van de werkelijke ontvangen dosis.
Kew
Kernenergiewet.
Lid van de bevolking
Volgens artikel 1 van het Besluit stralingsbescherming is een
'lid van de bevolking' een persoon uit de bevolking binnen
of buiten een locatie, niet zijnde een werknemer gedurende zijn
werktijd of een persoon die een radiologische verrichting
ondergaat.
Locatie
Artikel 1 van het Besluit stralingsbescherming
bedoelt met 'locatie' een inrichting (volgens de wet
Milieubeheer) of plaats waar een handeling of werkzaamheid wordt
verricht.
Melding
Het indienen bij het bevoegde gezag van een
document waarin het wordt vermeld dat men van plan is een bepaalde
handeling of werkzaamheid te verrichten.
MensSv
MensSievert (mensSv). De eenheid van
collectieve dosis.
MER
Milieueffectrapportage. Een MER wordt
gebruikt bij activiteiten die mogelijk belangrijke nadelige
gevolgen hebben voor het milieu. Een MER is verplicht
bij de bouw van onder andere kerncentrales.
MID
Multifunctionele Individuele Dosis. De MID is de dosis
die een individu kan ontvangen uitgaande van bewoning in de buurt
van een locatie. Dit is grotendeels de meest beperkende
gebruiksoptie voor de stralingsbelasting. Voor externe straling
wordt de MID berekend door de ID te
vermenigvuldigen met een factor 0,25 voor de afscherming door het
woonhuis.
MR-AGIS
Ministeriële regeling Analyse Gevolgen van
Ioniserende Straling.
MR-NABIS
Ministeriële regeling NAtuurlijke Bronnen van Ioniserende
Straling.
NDO
Niet-destructief onderzoek.
Re
Radiotoxiciteitsequivalent. Dit is de activiteit
die bij inname leidt tot een effectieve volgdosis van 1 Sv voor een
volwassen referentiepersoon.
Seculair evenwicht
Als de halfwaardetijd van de nuclides in een
vervalreeks veel korter is dan de halfwaardetijd van de
moedernuclide, dan is de radioactiviteit van alle nuclides van een
bepaalde vervalreeks gelijk. Ertsen verkeren meestal in seculair
evenwicht.
Secundair niveau
Als de dosis voor leden van de bevolking onder het zogenaamde
‘secundair niveau’ blijft, dan laat de overheid invulling van het
ALARA-principe over aan de ondernemer.
Sv
Sievert. De Sievert (Sv) is de eenheid
van equivalente dosis.
Vergunning
Een vergunning is een schriftelijke toestemming,
verkregen op aanvraag, om bepaalde handelingen of werkzaamheden te
mogen verrichten.
Versneller
Een (deeltjes)versneller is een apparaat waarin geladen deeltjes
hoge energie bereiken door ze te versnellen in sterke elektrische
velden. In medische instellingen wordt deze techniek gebruikt om
ioniserende straling op te wekken voor radiotherapie.
Volgdosis
De volgdosis is de geaccumuleerde dosis over de gehele tijd die een
radioactieve stof in het lichaam aanwezig zal zijn.
Vrijgavewaarde
Onder de vrijgavewaarde is het zich ontdoen van
radioactieve stoffen niet vergunning- of meldingsplichtig.
Hergebruik, lozing of afvoer van materiaal als afval worden als
‘zich ontdoen van materiaal’ aangeduid.
Vrijstellingswaarde
Onder de vrijstellingswaarde is het voorhanden hebben en toepassen
van radioactieve stoffen niet meldings- of vergunningplichtig. De
overige verplichtingen uit het besluit stralingsbescherming zijn
wel van toepassing.
Werkzaamheid
Een werkzaamheid is het bereiden, voorhanden
hebben, toepassen of zich ontdoen van een natuurlijke
stralingsbron, die niet wordt gebruikt vanwege de radioactieve
eigenschappen.