Over radon en thoron

In alle woningen treffen we radon en thoron aan. Soms weinig en soms iets meer. Radon en thoron zijn edelgassen die kunnen vrijkomen uit de bodem en daarvan gemaakte bouwmaterialen. In de buitenlucht zijn radon en thoron altijd in kleine hoeveelheden aanwezig. In woningen kunnen ze zich ophopen, waardoor concentraties van radon en thoron binnenshuis hoger zijn dan buiten.

Wat zijn radon en thoron?

Radon en thoron zijn edelgassen. Ze hebben geen reuk, smaak of kleur, en als je ze inademt, adem je ze daarna gewoon weer uit. Als ze ontstaan in bouwmaterialen of in de bodem kunnen ze daaruit vrijkomen, bijvoorbeeld naar de lucht in een woning. Een andere belangrijke eigenschap van radon en thoron is dat ze radioactief zijn. Dat betekent dat ze spontaan kunnen vervallen tot andere stoffen. De stoffen die daarbij ontstaan, heten dochters of vervalproducten.
De dochters van radon en thoron zijn zelf ook radioactief. Het zijn vaste stoffen, die zich gemakkelijk hechten aan stofdeeltjes in huis. Na inademen kunnen de stofdeeltjes in de longen achterblijven. Doordat de radioactieve stoffen verder vervallen, geven ze straling af die de cellen in de longen kan beschadigen. Dit verhoogt de kans op het ontstaan van longkanker. 

Radon en thoron zijn radioactieve gassen die in onze leefomgeving aanwezig zijn. Ze ontstaan in de bodem en bouwmaterialen afkomstig uit de bodem. Van daaruit komen radon en thoron in de lucht terecht.

Verschil tussen radon en thoron

Radon en thoron gedragen zich chemisch hetzelfde, maar de manier waarop ze vervallen is verschillend. Het belangrijkste verschil tussen radon en thoron is dat thoron veel sneller vervalt. Als we starten met een bepaalde hoeveelheid thoron is daarvan na een minuut nog ongeveer de helft over. De andere helft is al vervallen. Bij radon duurt het bijna vier dagen voordat de helft vervallen is. Voor de dochterproducten is dat net andersom: de dochters van radon zijn na een paar uur allemaal verdwenen, maar van één van de dochters van thoron is na tien uur nog steeds de helft over. Het snelle verval van thoron, en het relatief langzame verval van de thorondochters maakt dat de stralingsdosis door thoron lastiger te bepalen is dan die door radon.

Waar komen radon en thoron vandaan?

Radon en thoron zijn gasvormig en kunnen vrijkomen uit steenachtige materialen. Thoron vervalt zo snel dat het alleen uit de buitenste laag van de bodem of van een bouwmateriaal kan vrijkomen. Als thoron dieper in een materiaal ontstaat, vervalt het voor het kan ontsnappen. Radon vervalt langzamer, en heeft hierdoor meer tijd om vrij te komen uit materialen. Daarom dacht men tot voor kort dat thoron binnenshuis veel minder belangrijk was dan radon. Uit nieuw onderzoek blijkt dat dit niet in alle huizen zo is. 

Hoe komen radon en thoron in huis?

De belangrijkste manieren waarop radon in huis kan komen zijn:

• Uit de bodem, via de kruipruimte; 

• Uit de bouwmaterialen afkomstig uit de bodem waarmee het huis is gebouwd.

Thoron komt uit materialen waarmee de muren en plafonds in de woning zijn afgewerkt.

De belangrijkste manieren waarop radon in de woning kan komen: uit de bodem, via de kruipruimte of uit bouwmaterialen. Thoron komt uit materialen waarmee de muren en plafonds in de woning zijn afgewerkt. 

Hoe kan worden vastgesteld hoeveel radon of thoron uw woning bevat?

Het meten van radon en thoron is ingewikkeld en werk voor specialisten. Er zijn wel radonmeters te koop, maar onduidelijk is of deze geschikt zijn voor de Nederlandse situatie. De kans bestaat dat de aanwezige thoron de meting van radon verstoort. De juiste manier om de radonconcentratie in uw woning te achterhalen, is een meting te laten uitvoeren door specialisten. Gezien de lage concentraties van zowel radon als thoron moet wel langdurig worden gemeten (bij voorkeur een jaar) om voldoende betrouwbaar te zijn. De bewoner die wil weten hoeveel radon en thoron er gemiddeld per jaar vrijkomt, moet die meting zelf betalen. Er zijn maar een paar gespecialiseerde instellingen in Nederland die betrouwbare radonmetingen kunnen uitvoeren. Er zijn op dit moment geen bedrijven die metingen van thoron aanbieden. De meting van thoron is nog te experimenteel.

 

Home / Onderwerpen / R / Radon en thoron / Over radon en thoron

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu