Contaminanten

Contaminanten zijn stoffen die onbedoeld in een product of in het milieu voorkomen. Contaminanten kunnen van nature in onze voeding aanwezig zijn (zie natuurlijke toxinen). Procescontaminanten kunnen in onze voeding terechtkomen bij het koken, bakken of braden. Dat zijn stoffen zoals polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAKs) en acrylamide. Er komen ook milieucontaminanten in voeding voor, zoals dioxine, PCBs en zware metalen.

De beschikbare gegevens per stof vindt u rechts via Zoek stof.

Wat zijn contaminanten ?

Contaminanten zijn stoffen die onbedoeld in een product of in het milieu voorkomen. Contaminanten kunnen van nature in onze voeding aanwezig zijn (zie natuurlijke toxinen). Procescontaminanten kunnen in onze voeding terechtkomen bij het koken, bakken of braden. Dat zijn stoffen zoals polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAKs) en acrylamide. Er komen ook milieucontaminanten in voeding voor, zoals dioxine, PCBs en zware metalen.

Risico's

De aanwezigheid van contaminanten kan een gevaar zijn voor de volksgezondheid. Dit is afhankelijk van de toxische eigenschappen van de stof en de blootstelling aan deze stof. Door het maken van een risicobeoordeling wordt onderzocht of er mogelijk nadelige gezondheidseffecten kunnen optreden door aanwezigheid van de stof in voedingsmiddelen.
Voor stoffen die schadelijk zijn maar die in voeding niet zijn te vermijden (zoals dioxine), kan een Tolereerbare Dagelijkse Inname (TDI) worden vastgesteld. Een TDI is een schatting van de dagelijkse inname van een stof waarbij er geen noemenswaardig gezondheidsrisico is bij levenslange blootstelling.

Wettelijk kader

De basisprincipes van de EU wetgeving over contaminanten in voeding staan in EU Verordening 315/93/EEC. Voor bepaalde contaminanten in voedingsmiddelen zijn maximum niveaus vastgesteld in EU Verordening 1881/2006 en bijbehorende amendementen. Ook worden andere methoden gebruikt om blootstelling aan contiminanten uit voeding te beperken. Zo is per 1 april 2011 een wijziging van de Visserijwet 1963 van kracht geworden waardoor het vangen van paling verboden is uit gebieden waar bekend is dat de dioxinevervuiling in paling boven de wettelijke norm ligt.
De EU wetgeving over verontreinigingen in voeding is samengevat op deze pagina. De meeste Nederlandse wetten en regels zijn afgeleid van EU richtlijnen of geven uitvoering aan EU verordeningen. Veel besluiten en regelingen zijn opgenomen in de Warenwet.

Relevante links

De nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA) onderzoekt en bewaakt de veiligheid van voedsel en waren in de gehele keten (productie, vervoer, opslag, bewerking, consumptie, afvalverwerking).  De Europese Commissie heeft een website over contaminanten in voedsel. In januari 2008 heeft de Europese Commissie een factsheet 'Food contaminants' uitgegeven waarin staat aangegeven hoe de EU zorgt voor veilig voedsel.

In Europa valt voedselveiligheid onder het Directoraat Generaal Gezondheid en Consumentenbescherming (DG SANCO) van de Europese Commissie. De Europese Commissie over de verschillende aspecten van voedselveiligheid. Binnen de EFSA is het Panel on Contaminants in the Food Chain (CONTAM Panel) belast met de beoordeling van het mogelijk risico van contaminanten in voeding en diervoeder. Ook de Wereld Gezondheids Organisatie (WHO) heeft een website over voedselveiligheid

De Codex Alimentarius Commissie is opgericht in 1963 door de Food and Agriculture Organization van de Verenigde Naties (FAO) en de WHO. De Codex heeft als doel het ontwikkelen van wereldwijde normen voor stoffen in de voeding, richtlijnen en voorschriften voor veilige voeding onder het "Joint FAO/WHO Food Standards Programme". Het hoofddoel van het Programma is het beschermen van de gezondheid van de consument en het garanderen van eerlijke gebruiken in de handel in levensmiddelen. Het Programma bevordert ook de coördinatie van al het werk op het gebied van het vaststellen van veilige normen voor stoffen in de voeding, zoals dat gedaan wordt door internationale overheids- en niet-overheidsorganisaties. 

Sinds 1976 bestaat het ’Global Environment Monitoring System - Food Contamination Monitoring and Assessment Programme’ (GEMS/Food). Het GEMS/Food informeert overheden, de Codex Alimentarius Commissie, andere betrokken instituten en het publiek, over niveaus en trends van contaminanten in voeding, hun bijdrage aan de totale humane blootstelling en de betekenis ervan voor de volksgezondheid en handel. Dit programma is opgezet door de WHO, in samenwerking met een aantal ’Centers for Food Contamination Monitoring‘ en andere instituten in 70 landen over de hele wereld. 

Andere informatiebronnen

  • Nedelandse instituten
  • EU instituten
  • Overige internationale instituten
  • Databases

Home / Onderwerpen / R / Contaminanten

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu