Dit doet het RIVM

De soa/hiv surveillance-unit van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) zorgt voor het verzamelen, integreren en interpreteren van gegevens uit verschillende surveillancebronnen in Nederland, waaronder gegevens uit registratie door Centra Seksuele Gezondheid, huisartsenregistraties en via de hiv-behandelcentra. Aan de hand van al deze gegevens rapporteert het RIVM aan de overheid en andere instanties, om inzicht te geven in de stand van zaken rondom soa en hiv in Nederland, het hiermee gepaard gaande risicogedrag, en in mogelijke veranderingen in de tijd. Ook doet het RIVM aanvullend onderzoek op basis van de verzamelde data. Dit gebeurt om bestrijding en beleid te ondersteunen, meer inzicht te krijgen in overdracht van soa, waaronder hiv, en om de effectiviteit van interventies te evalueren.

 

Wie zich laat testen op seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) doet dat meestal bij de huisarts of bij de zogenaamde Centra Seksuele Gezondheid van de GGD. De Centra Seksuele Gezondheid registreren van elke cliënt die een soa-consult ondergaat de demografische gegevens, epidemiologische kenmerken, uitkomsten van laboratoriumonderzoek en de diagnose. Deze gegevens komen in een centrale database, Seksueel Overdraagbare Aandoeningen Peilstation (SOAP), bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en worden hier geanalyseerd.

Naar documenten over SOAP

Regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg

Het RIVM/CIb verleent namens de minister van VWS subsidie in het kader van de subsidieregelingen  publieke gezondheid voor de regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG). Per 1 januari 2015 is de ASG regeling herzien, zoals beschreven in de brief aan de Tweede Kamer (naar de brief aan de Tweede Kamer). Belangrijkste wijziging is de overgang van ‘open einde’ regeling naar de invoering van een financieel plafond en aanscherping van het toegangsbeleid op de Centra Seksuele Gezondheid van de GGD’en op basis van risicogedrag. De uitkomsten van de evaluatie van de ASG regeling (naar evaluatie subsidieregeling ASG) en de wens van VWS om de ASG regeling beheersbaar te maken vormden hiervoor de basis.

Vanuit de regeling kan een aantal doelgroepen terecht bij de GGD voor gratis en indien gewenst anonieme - aanvullende seksuele gezondheidszorg. Voor soa-zorg gaat het om de volgende personen:

  • Mannen die seks hebben met mannen (MSM)
  • Personen die in het kader van de bron- en contactopsporing gewaarschuwd zijn voor een soa
  • Personen met klachten die wijzen op een soa
  • Personen die slachtoffer zijn van seksueel geweld
  • Personen jonger dan 25 jaar.
  • Personen met een verhoogd risico op soa, te weten:
  • Personen afkomstig uit een soa-endemisch gebied (Suriname, Nederlandse Antillen, Turkije, Marokko, Afrika, Zuid-Amerika, Azië, Oost Europa)
  • Personen met een partner uit de doelgroep MSM of soa-endemisch gebied
  • Prostituee (in de laatste 6 maanden)

Niet meer onder de regeling vallen per 2015:

  • Personen met veel wisselende contacten (3 of meer partners in de laatste 6 maanden)
  • Prostituanten

Voor de doelgroep jongeren die verder tot geen van bovengenoemde risicogroepen behoren geldt een aangepast testbeleid. Voor aanvullende seksualiteitshulpverlening blijft de leeftijdsgrens voor jongeren tot 25 jaar gehandhaafd.

Naar de brief aan de Tweede Kamer over herziening van de regeling naar aanleiding van de evaluatie.

Naar de tekst van de herziene regeling publieke gezondheid in de staatscourant

Naar documenten over de ASG

Meer weten over landelijke beleidskaders seksuele gezondheid? Kijk ook eens bij Loket Gezond Leven bij het themadeel seksuele gezondheid van de handreiking Gezonde Gemeente (naar themadeel seksuele gezondheid).

Aangifteplichtige soa

Hepatitis B is de enige aangifteplichtige soa in Nederland. GGD'en melden hepatitis B gevallen met behulp van een internetapplicatie. Het RIVM verzamelt deze gegevens en maakt landelijke overzichten.

Virologische weekstaten

Een test op een infectieziekte wordt gedaan bij een medisch-microbiologisch laboratorium. Wekelijks rapporteren medisch-microbiologische laboratoria aan het RIVM het aantal positieve testuitslagen van een groot aantal infectieziekten, waaronder chlamydia, hepatitis B en sinds 2005 ook hiv. Het RIVM publiceert elke maand een overzicht van deze infectieziekten in het Infectieziekten Bulletin. Gegevens uit de weekstaten zijn beschikbaar over de periode 1990 tot heden. Hiermee kunnen veranderingen in het voorkomen van infectieziekten tijdig worden gesignaleerd. Het totaal aantal testen en het type diagnostiek dat wordt gedaan, worden niet geregistreerd.
Meer informatie over de virologische weekstaten

Surveillance van hiv in Nederland

De soa/hiv-surveillance unit van het RIVM draagt zorg voor het verzamelen, integreren en interpreteren van gegevens uit hiv-surveillanceactiviteiten in Nederland. De gegevens worden gebruikt voor rapportages aan de overheid en andere instanties met als doel meer inzicht te verkrijgen in de stand van zaken van hiv en aids in Nederland, risicogedrag en in veranderingen in de tijd. De gegevens zijn onder andere afkomstig uit:

  • Landelijke hiv-monitoring: geanonimiseerde gegevens over nieuw gediagnosticeerde personen met een hiv-infectie via de hiv-behandelcentra en de Stichting HIV Monitoring. 
  • Hiv-surveillance in de Centra Seksuele Gezondheid.
  • Hiv-screening bij zwangere vrouwen en bloeddonoren.

 

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu