Doel en methodiek VCP

De gegevens van het voedselconsumptiepeiling dragen bij aan de ontwikkeling van beleid voor gezonde voeding en veilig voedsel, productinformatie, voorlichting en voedingsonderzoek. De voedselconsumptiepeiling is een monitoringssysteem met drie modules.

Doelstelling

Voor het ontwikkelen en evalueren van een adequaat beleid op het gebied van gezonde en veilige voeding is het noodzakelijk te beschikken over gegevens betreffende de voedselconsumptie en voedingstoestand van de Nederlandse bevolking als geheel, alsmede van bepaalde bevolkingsgroepen in het bijzonder.

De voedselconsumptiegegevens geven inzicht in de consumptie van voedingsmiddelen, de inname van macro- en microvoedingsstoffen, de inname van potentieel schadelijke chemische stoffen, en in de ontwikkelingen hiervan (trends). De gegevens worden tevens gebruikt voor voorlichtingsdoeleinden en wetenschappelijk onderzoek.

N.B. Gedetailleerde informatie op deze site is beperkt tot de voedselconsumptiepeilingen vanaf 2003. Informatie over voorgaande VCP's is slechts summier weergegeven. De overige informatie en gegevens hiervan zijn alleen terug te vinden bij de publicaties.

De gehanteerde onderzoeksmethodiek bij de VCP's van 1987/88, 1992 en 1997/98 wijkt sterk af van de methodiek die sinds 2003 wordt gebruikt.

Resultaten van vóór 2003 en na 2003 kunnen dan ook niet zomaar met elkaar worden vergeleken.

Methodiek

Het voedingsmonitoringssysteem bestaat uit drie modules.

Algemeen schema methode

Voedselconsumptiepeiling in de algemene bevolking

Het onderzoek is zodanig opgezet dat op (semi)continue basis gegevens over de voedselconsumptie van de algemene Nederlandse bevolking worden verzameld.

De voedselconsumptiemethode bestaat uit twee 24-uursvoedingsnavragen op niet-aaneengesloten, onafhankelijke dagen. Voor de jongste en oudste leeftijdsgroepen wordt deze methodiek gecombineerd met dagboekjes. Voor algemene informatie vullen de deelnemers een schriftelijke vragenlijst in. De 24-uursvoedingsnavragen worden uitgevoerd met een speciaal daartoe ontwikkeld computergestuurd interviewprogramma. Kinderen tot 15 jaar worden thuis geïnterviewd samen met een ouder/verzorger. Volwassenen worden telefonisch geïnterviewd. Ouderen vanaf 70 jaar worden eveneens thuis geïnterviewd.

In 2003 is een onderzoek uitgevoerd onder jongvolwassenen (VCP-Jongvolwassenen) dat als pilotstudie diende voor het gebruik van deze methodiek in de algemene bevolking. In 2007-2010 is de methodiek toegepast bij het onderzoek onder de algemene bevolking van 7 tot 69 jaar (VCP-Basis). Vanaf eind 2012-2016 is de leeftijdscategorie voor de VCP-Basisgegevensverzameling verruimd: van 1 tot 79 jaar.

Voedingsstatusonderzoek

Wanneer de resultaten van het voedselconsumptieonderzoek wijzen op mogelijke knelpunten in de voeding (bijvoorbeeld onvoldoende of overmatige inname van bepaalde vitamines of mineralen), wordt (indien mogelijk) een voedingsstatusonderzoek uitgevoerd.

Voedingsstatusonderzoek wordt ook uitgevoerd om inzicht te krijgen in de inname van bepaalde micronutriënten waarvoor op basis van voedselconsumptieonderzoek geen goede inschatting gemaakt kan worden, zoals bijvoorbeeld natrium en jodium. Voor het verzamelen van de gegevens wordt er samengewerkt met andere studies.

In 2006, 2010 en 2015 is onderzoek uitgevoerd naar de natrium- en jodiuminname van volwassenen, in samenwerking met de Doetinchem Cohort Studie. Van specifieke subgroepen in de populatie is de status van diverse vitamines en mineralen bepaald in bloed: kinderen in de leeftijd van 4 en 8 jaar in samenwerking met de PIAMA-cohort studie, en Surinaamse en Nederlandse volwassenen in samenwerking met de SUNSET-studie (SUrinamers in Nederland Studie naar gezondheid en ETniciteit). Daarnaast zijn voor toekomstig voedingsstatusonderzoek bloedmonsters beschikbaar van volwassenen in samenwerking met de NL-de Maat studie, en ouderen in samenwerking met de LASA studie (Longitudinal Ageing Study Amsterdam).

Aanvullend onderzoek

Voor specifieke onderwerpen of doelgroepen kan aanvullend onderzoek gewenst zijn. Tot nu toe heeft dit aanvullende onderzoek zich gericht op de voedselconsumptie van een aantal groepen uit de algemene bevolking, omdat deze als risicogroep worden beschouwd (specifieke voedingsbehoefte en/of gewoonten). Deze groepen zijn niet opgenomen in de basisgegevensverzameling omdat een aangepast voedselconsumptieonderzoek of een aangepaste wervingsmethode nodig waren.

In de periode 2005-2006 is een onderzoek uitgevoerd onder kinderen van 2-6 jaar (VCP-Kinderen) en in 2010 onder ouderen van 70 jaar en ouder (VCP-Zelfstandig wonende ouderen). In 2010-2015 is in Amsterdam de voeding van niet-westerse en autochtone Nederlanders onderzocht. Dit project is uitgevoerd binnen het HELIUS-onderzoek (HEalthy Life In An Urban Setting) bij vijf etnische groepen in Amsterdam. Dit is een samenwerkingsverband tussen het AMC-UvA, GGD Amsterdam, RIVM en WUR

 

Home / Onderwerpen / V / Voedselconsumptiepeiling / Doel en methodiek VCP

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu