Hepatitis B in het Rijksvaccinatieprogramma

Hepatitis B wordt veroorzaakt door het hepatitis B-virus. Hepatitis B komt wereldwijd veel voor. In Nederland is de kans om hepatitis B te krijgen niet groot. Ongeveer 4% van de bevolking is ooit met dit virus in aanraking geweest. Besmetting met het virus kan echter wel ernstige gevolgen hebben. Vooral kinderen hebben een grotere kans op deze gevolgen als zij hepatitis B oplopen. De ziekte wordt overgedragen door bloed-bloedcontact, seksueel contact of besmette voorwerpen waar je je aan prikt. Gezamenlijk gebruik van bijvoorbeeld tandenborstels of scheermesjes kan eventuele besmetting veroorzaken. Ook kan een moeder die het virus bij zich draagt, haar kind tijdens en na de geboorte besmetten. De periode tussen de besmetting en het uitbreken van de ziekte is lang: 2 tot 6 maanden.
De infectie met het hepatitis B-virus gaat vaak vanzelf over. Het lichaam ruimt het virus dan zelf op. Soms lukt dat niet en blijft het virus in het lichaam. Je bent dan ‘drager’ van het virus en besmettelijk. De hepatitis B-infectie is chronisch geworden. 

Ziekteverschijnselen

Hepatitis B komt veel voor en of er verschijnselen zijn hangt sterk van de leeftijd af. Vooral bij jonge kinderen blijft de ziekte vaak onopgemerkt. Zij hebben echter wel een grote kans op een chronische infectie en het virus voor altijd bij zich te blijven dragen. Oudere kinderen hebben vaker verschijnselen. Ze worden hangerig, krijgen koorts, uitslag of gewrichtsklachten. Ook ontstaan er vaak geelzucht en leverstoornissen. Dat komt bij volwassenen ook vaak voor.

Complicaties

Hepatitis B kan heel acuut verlopen. 1 van de 1000 patiënten met acuut leverfalen sterft. Een baby die tijdens of vlak na de geboorte besmet raakt heeft 85 tot 90% kans op chronische hepatitis B. Ook kinderen onder de 5 jaar en kinderen met het syndroom van Down hebben een grotere kans op chronische hepatitis B. Je kunt heel lang rondlopen met chronische hepatitis B zonder daar iets van te merken, en dan toch nog leverfalen of leverkanker krijgen. 15 tot 25% van de chronische patiënten krijgt die ernstige complicaties pas na 5 tot 25 jaar. Soms duurt het nog langer. Bovendien kan iemand met een chronische infectie anderen besmetten zonder dat zelf te weten. Er bestaat geen goede behandeling tegen de ziekte. Soms hebben behandelingen met antivirale middelen, immuuntherapie of een levertransplantatie success. Er is dan geen garantie dat het virus echt verdwijnt. 

Het effect van vaccinatie

Vaccinatie is een effectieve manier op je tegen hepatitis B te beschermen. Al sinds 2003 is de vaccinatie tegen hepatitis B onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma. De inenting was bedoeld voor kinderen die een grotere kans hebben de ziekte te krijgen. Dat zijn kinderen van moeders die het hepatitis B-virus bij zich dragen (draagsters) en kinderen van wie één van de ouders uit een land komt waar hepatitis B veel voorkomt. Kinderen met het syndroom van Down hebben een grotere kans om een chronische infectie te ontwikkelen als ze hepatitis B krijgen.
Buiten het Rijksvaccinatieprogramma wordt al sinds 1983 personeel in de gezondheidszorg beschermd tegen hepatitis B. Ook mensen die door risicogedrag in seksuele relaties meer kans hebben op de ziekte kunnen zich laten inenten. Reizigers naar landen waar hepatitis B veel voorkomt kunnen  zich vooraf met vaccinatie beschermen.
De inenting beschermt al meer dan 25 jaar tegen hepatitis B, waarschijnlijk zelfs levenslang.

Vanaf 1 augustus 2011: bescherming tegen hepatitis B voor alle kinderen

Alle kinderen die op of na 1 augustus 2011 zijn geboren krijgen een vaccinatie tegen hepatitis B aangeboden. Alleen het inenten van de kinderen en volwassenen die meer risico op hepatitis B-infectie hebben is niet toereikend om deze ernstige ziekte voldoende terug te dringen. De Gezondheidsraad heeft hierover een advies aan de minister gegeven. In november 2010 heeft hij besloten voortaan alle kinderen de hepatitis B-inenting te geven in het Rijksvaccinatieprogramma.