Pneumokokkose - Invasieve Pneumokokkenziekte

Pneumokokkose ook Invasieve Pneumokokkenziekte genoemd.
Pneumokokkenziekte is een in ernst variërende ziekte die wordt veroorzaakt door de pneumokokkenbacterie. Er zijn meerdere typen pneumokokken. De ziekte komt in Nederland regelmatig voor. Een ernstig beloop van pneumokokkenziekte komt niet vaak voor.

Pneumokokkose, of pneumokokkenziekten is een verzamelnaam voor ziekten die worden veroorzaakt door de bacterie Streptococcus pneumoniae. Er bestaan 92 typen van deze bacterie. Tegen 10 veelvoorkomende daarvan is een vaccin ontwikkeld. Dit vaccin wordt voor alle kinderen geboren op of na 1 maart 2011 in het Rijksvaccinatieprogramma gebruikt. Pneumokokken zitten vaak achter in de keel van gezonde kinderen en volwassenen. Vaker bij kinderen dan volwassenen. Besmetting vindt plaats door hoesten of niezen. Maar weinig van de besmette personen worden ziek. Als dat echter wel gebeurt, kunnen pneumokokken leiden tot levensbedreigende ziekten als hersenvliesontsteking (meningitis), bloedvergiftiging (sepsis) en ernstige longontsteking (pneumonie). Vooral bij kinderen onder de twee jaar en ouderen komt de ziekte veel voor. De tijd tussen de besmetting en ziek worden (incubatietijd) varieert van minder dan een dag (bij bloedvergiftiging) tot een week (bij hersenvliesontsteking).

Ziekteverschijnselen

Eerst grieperig gevoel.
Sneller verergering met hoge koorts.
Nekstijfheid (symptoom van hersenvliesontsteking).
Bloedingen in de huid (wijst op bloedvergiftiging).

Ziekteverschijnselen specifiek bij baby’s: Luierpijn, prikkelbaarheid, koorts of ondertemperatuur, sufheid of grauwheid.

Complicaties

Soms stollingen in de bloedsomloop (bij bloedvergiftiging).
Handen en voeten die geamputeerd moeten worden.
Littekenvorming.
Doofheid.
Problemen met de motoriek (bewegen).
Leer- of gedragsproblemen.
Epilepsie.
Overlijden (15 tot 20% van iedereen die hersenvliesontsteking door pneumokokken krijgt).

Pneumokokkenziekte kan behandeld worden met een antibioticumkuur. Maar omdat de ziekte zo snel erger wordt, loopt een antibioticumkuur vaak achter bij de feiten. Dan is er vaak al onherstelbare schade aangericht.

Het effect van vaccinatie

De pneumokokkenvaccinatie, die in april 2006 onderdeel werd van het RVP, beschermde tegen 7 typen pneumokokken. Deze typen horen bij de belangrijkste veroorzakers van pneumokokkeninfecties bij jonge kinderen. Voor kinderen die geboren zijn op of na 1 maart 2011 biedt de vaccinatie nog meer bescherming. Dit nieuwe vaccin beschermt tegen 10 typen pneumokokken. Vaccinatie tegen pneumokokken voorkomt sterfgevallen, hersenvliesontsteking, bloedvergiftiging, longontsteking en middenoorontsteking.