Norovirussen: verspreiding en immuniteit

Projectleider: Prof.dr. M.P.G. Koopmans
Uitvoering: 2011-2014

Aanleiding en doel

Norovirussen zijn zeer besmettelijke virussen die 'buikgriep' veroorzaken (een ontsteking van het maagdarmkanaal). Per jaar krijgen ongeveer 4,5 miljoen Nederlanders buikgriep, waarvan ongeveer een half miljoen gevallen wordt veroorzaakt door het norovirus.  Iedereen kan ziek worden van het norovirus en er is geen vaccin of antiviraal middel beschikbaar om het virus te bestrijden. Bij sommige mensen kunnen de klachten erger zijn en langer duren. Dit is vooral bij jonge kinderen, ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem. Het norovirus levert een grote bijdrage aan de ziektelast door infectieziekten in Nederland. Meer kennis over hoe immuniteit tegen het virus ontstaat - of juist niet - kan helpen de ziekte te bestrijden en de ziektelast te verminderen.

Resultaten en betekenis

In dit project is een speciale test ontwikkeld, via de zogenaamde micro-array techniek. Met deze test kunnen specifieke types van het norovirus worden aangetoond. Deze types kenmerken zich door bepaalde genetische kenmerken. De test kan de verschillende types herkennen, zodat de verspreiding van deze types in de menselijke populatie kan worden gemeten. Zo kan onderzoek worden gedaan naar menselijke blootstelling aan norovirus en de ontwikkeling van immuniteit tegen het virus. De opgedane kennis binnen dit project is belangrijk voor de ontwikkeling van vaccins tegen norovirus.

Patiënten met een verzwakt immuunsysteem, bijvoorbeeld na een orgaantransplantatie, kunnen een chronische norovirusinfectie krijgen. Deze patiënten kunnen jarenlang last hebben van diarreeklachten. We vermoeden dat deze patiënten een bron zijn voor nieuwe norovirusvarianten. In dit project is het genetische materiaal van het norovirus van patiënten met een chronische infectie en de veranderingen die daarin over tijd optreden tot in detail onderzocht. Dit project leidt tot belangrijke kennis over evolutionaire veranderingen van de noroviruspopulatie binnen individuele patiënten. 

Samenwerking

In dit project is samengewerkt met een groot aantal laboratoria van volksgezondheidsinstituten over de hele wereld. Voorbeelden zijn India, Hongarije, Hong Kong, Nieuw-Zeeland, Canada, Finland, Chili, Japan en Portugal. Het RIVM heeft op het gebied van norovirussen een nauwe samenwerking met het Erasmus Medisch Centrum en werkt ook samen in een Europees Horizon 2020 project.

Meer informatie

Over het Europese samenwerkingsproject: 
http://www.erasmusmc.nl/corp_home/corp_news-center/2015/2015-01/databank.uitbraken.infectieziekten/

 

 

RIVM De zorg voor morgen begint vandaag
Menu