Vectoren

Bloedzuigende insecten en teken kunnen ziektekiemen overbrengen tussen mensen, tussen dieren en tussen mens en dier. Vector-overgedragen infecties zijn het resultaat van ingewikkelde relaties tussen drie zeer verschillende categorieën van organismen: mens, vectoren en pathogenen. Malaria, dengue, en chikungunya zijn daarvan voorbeelden. Bij vector-overgedragen zoönosen, ziekten die van (huis)dieren op mensen kunnen overgaan, is het plaatje nog ingewikkelder. Daarbij spelen (in het wild levende) gewervelde dieren een belangrijke rol in de epidemiologie van de ziekte, zoals bij de ziekte van Lyme en West Nijl koorts, waar zoogdieren en vogels als tussengastheer dienen.

Dit doet het RIVM

Mug op blad

De ziekte van Lyme heeft grote aandacht in Nederland. De redenen hiervoor is dat het de enige endemische vectorovergedragen infectieziekte in Nederland met humane patiënten is. Uit onderzoek van het RIVM is er gebleken dat het aantal tekenbeten en Erytema Migrans (EM) in de laatste decennia is toegenomen. Om inzicht te krijgen in de oorzaken van deze toename om die uiteindelijk te bestrijden, doet het RIVM wetenschappelijk onderzoek. Daarbij gaat het om de omvang van het volksgezondheidsprobleem en oorzaken van besmetting, verspreiding en ernst van het ziektebeloop. Maar ook om de complexe transmissiecyclus van het pathogeen van dier via vector naar de mens. Daarnaast doet het RIVM ook onderzoek naar hoe diagnostiek voor de ziekte van Lyme verbeterd kan worden. Via de Toolkits voor publieksinformatie verspreidt het RIVM onder meer informatie over de ziekte van Lyme ter ondersteuning van publieksvoorlichting.

De laatste jaren is er ook veel aandacht geweest voor de Aziatische tijgermug. Deze exotische mug is de laatste jaren regelmatig opgedoken in kassen en op bedrijven die gebruikte banden verhandelen worden aangetroffen. Het RIVM bewaakt de risico's voor de volksgezondheid bij mogelijke vestiging van deze mug. Daarnaast coördineert het RIVM de ontwikkeling van een beleidsdraaiboek voor het bestrijden van exotische muggen daarbij de risico's van het gebruik van biocides voor volksgezondheid en milieu in acht nemende.

Het RIVM is ook actief in ontwikkeling van signaleringsystemen voor mogelijke dreigingen van vectoroverdraagbare infecties buiten Nederland en Europa met ECDC en andere Europese partners.