De kwaliteit van ecosystemen wordt gekenmerkt door soortsamenstelling, biodiversiteit en ecosysteemfuncties. Tal van verstoringen, zoals toxische stoffen en verzuring, bedreigen de kwaliteit van levensgemeenschappen in ecosystemen. Zo hebben bijvoorbeeld schadelijke stoffen effect op verschillende plaatsen en niveaus in het ecosysteem. Daardoor verdwijnen gevoelige soorten of krijgen ze minder nakomelingen en kunnen ongevoelige soorten hun plaats innemen.
Dit doet het RIVM
Het
RIVM ondersteunt overheden bij de bescherming van
ecosystemen, vooral door in beeld te brengen welke biologische
schade stoffen veroorzaken. Daarbij besteedt het instituut aandacht
aan natuurlijke variatie in standplaatsfactoren, omdat die de
structuur van ecosystemen beïnvloeden. Een van de specialismen van
het RIVM is stress-ecologie: de analyse van de relatie
tussen de biologische componenten van ecosystemen en hun
fysisch-chemische omgeving, voor zover de mens die beïnvloedt. Met
meetnetten monitort het RIVM diverse drukfactoren en
bepaalt de omvang van bedreigingen van het ecosysteem. Met
diagnostische technieken analyseert het RIVM de
effecten van aanwezige drukfactoren op het ecosysteem. Om het
gezamenlijke effect van toxische stoffen te kwantificeren, gebruikt
het RIVM als maatlat de ‘toxische druk’. Ook leidt het
instituut indicatoren af voor ecosysteemkwaliteit en bepaalt
daarmee de ecosysteemkwaliteit. Verder beoordeelt het
RIVM de aard en omvang van het gevaar van lichte
verontreiniging. Hiermee kan het bevoegd gezag
risicobeheersingsmaatregelen nemen.
Bij het beoordelen van de kans op ongelukken en het optreden van
natuurrampen wordt het RIVM vaak gevraagd om een
beoordeling te maken van de ernst van de te verwachten
ecosysteemschade. Als expertisecentrum neemt het RIVM
deel aan nationaal en internationaal overleg over
ecosysteemgerelateerd beleid.
