Actueel

 

  • Europese week van de baarmoederhalskanker 2012
  • Startbijeenkomst voorbereiding implementatie darmkanker
  • Landelijke Commissie en werkgroepen bevolkingsonderzoek darmkanker
  • Darmkanker: iFOBT en labdiensten
  • Darmkanker: Toewijzing coloschopiecentra
  • NHG Congres 'Als het kanker is' op 18 november 2011
  • Team voorbereiding implementatie bevolkingsonderzoek darmkanker
  • Besluit minister over invoering bevolkingsonderzoek darmkanker
  • Advies Gezondheidsraad bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker
  • Borstkankerscreening in Nederland bestaat 20 jaar   

Europese week van de baarmoederhalskanker 2012

Pearl of Wisdom 

Van 22 tot en met 28 januari 2012 vindt voor de zesde keer de Europese week van baarmoederhalskanker plaats. De Europese Baarmoederhalskanker Vereniging (ECCA) heeft deze preventieweek in het leven geroepen om het bewustzijn rondom baarmoederhalskanker en de preventie daarvan te vergroten. ECCA benadrukt dat baarmoederhalskanker uniek is, omdat het in de meeste gevallen te voorkomen is door vaccinatie in combinatie met deelname aan het bevolkingsonderzoek. Toch weten veel vrouwen te weinig van deze ziekte en zijn er veel landen in Europa waar geen preventieprogramma’s zijn of deze tekort schieten.

Op dinsdag 24 januari 2012 is tijdens de traditionele gongceremonie in de Amsterdamse beurs de aftrap gegeven van de week van de baarmoederhalskanker. Wereldwijd sterven jaarlijks 250.000 vrouwen aan baarmoederhalskanker. Dat terwijl het geen levens hoeft te kosten, want de ziekte is bijna altijd te voorkomen door effectieve screening en vaccinatie.

Pearl of Wisdom
De Europese Baarmoederhalskanker Vereniging vraagt via de ‘Pearl of Wisdom’ campagne wereldwijd meer aandacht voor baarmoederhalskanker. De campagne promoot ook de ‘Pearl of Wisdom’ als het wereldwijde symbool voor de preventie van baarmoederhalskanker. Meer informatie over de Pearl of Wisdom is te vinden op www.pearlofwisdom.eu

Het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker
In Nederland zijn er 5 regionale screeningsorganisaties die het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker uitvoeren: Bevolkingsonderzoek Noord, Zuid, Oost, Zuid-West en Midden-West. Deze organisaties hebben het doel om de kans op overlijden aan baarmoederhalskanker te verkleinen door de vroege ontdekking van baarmoederhalskanker of een voorstadium daarvan. Elke 5 jaar worden vrouwen tussen de 30 en 60 jaar uitgenodigd voor het maken van een uitstrijkje bij de huisartsenpraktijk. In het laboratorium wordt vervolgens beoordeeld of er afwijkingen zijn. Jaarlijks sterven in Nederland ongeveer 200 vrouwen aan de gevolgen van baarmoederhalskanker. De ziekte is bij vroege opsporing vrijwel altijd goed te behandelen. Screening kan voor vrouwen tussen de 30 en 60 jaar dus erg zinvol zijn.

Leven & Lijf
Alle dertigjarige vrouwen die voor het eerst worden uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker ontvangen het magazine Leven & Lijf. In dit magazine staan diverse artikelen over baarmoederhalskanker en het bevolkingsonderzoek. Wat is precies een uitstrijkje? Hoe ontstaat baarmoederhalskanker? Wat betekent het als de uitslag van het uitstrijkje niet goed is? Welke ervaring hebben vrouwen met het onderzoek? Ook gezondheid in het algemeen komt aan de orde.
Actrice Angela Schijf, bekend van de tv-serie ‘Flikken Maastricht’ en de film ‘De Eetclub’, heeft als gasthoofdredacteur meegewerkt aan ‘Leven & Lijf'. Zij geeft haar reactie op artikelen en adviezen op het gebied van ‘leven en lijf’. Als cabaretière geeft Sara Kroos in een column op geheel eigen wijze haar visie op het onderzoek. Naast Angela en Sara hebben ook acteur/zanger Daniël Boissevain, actrice/zangeres Birgit Schuurman en modeontwerpster Ilja Visser hun bijdrage aan het magazine geleverd.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Startbijeenkomst voorbereiding implementatie bevolkingsonderzoek darmkanker

Op 27 september vond bij het ministerie van VWS de startbijeenkomst plaats voor de invoering van het bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Voor deze bijeenkomst waren alle partijen uitgenodigd die een rol hebben in de Landelijke Commissie voor de invoering van het bevolkingsonderzoek naar darmkanker of in één van de werkgroepen. Sprekers tijdens de bijeenkomst waren VWS-directeur Publieke Gezondheid Marianne Donkers, RIVM-sectordirecteur Moniek Pieters, voorzitter van de Patiëntengroep Darmkanker Nederland (SPKS) Jolien Pon en Harriët van Veldhuizen, RIVM-programmaleider invoering bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Aansluitend aan de startbijeenkomst vonden de eerste vergaderingen plaats van de Landelijke Commissie en drie van de vier werkgroepen.

Startbijeenkomst DK
[foto: Hans Oostrum fotografie]

--------------------------------------------------------------------------------
Landelijke Commissie en werkgroepen bevolkingsonderzoek darmkanker

Voor de voorbereiding op de invoering van het bevolkingsonderzoek naar darmkanker heeft het Centrum voor Bevolkingsonderzoek van het RIVM een Landelijke Commissie ingesteld. Deze commissie adviseert het RIVM over alle onderdelen van het nieuwe bevolkingsonderzoek. De commissie krijgt advies van verschillende werkgroepen. Dit zijn de werkgroepen ‘kwaliteit en capaciteit’, ‘financiering en organisatie’, ‘communicatie’ en ‘monitoring en informatiehuishouding’. De Landelijke Commissie en de werkgroepen vergaderen gemiddeld eens per twee maanden. Alle werkgroepen worden voorgezeten door onafhankelijke voorzitters en ondersteund door een secretaris van het RIVM Centrum voor Bevolkingsonderzoek. Uitgangspunt voor de voorbereidingen is de uitvoeringstoets die eind mei 2011 is opgeleverd.
In de Landelijke Commissie zijn de volgende organisaties vertegenwoordigd: Screeningsorganisaties, Nederlandse Vereniging van Maag- Darm- Leverartsen, (NVMDL), Nederlandse Internisten Vereniging (NIV), Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH), Nederlandse Vereniging voor Pathologie (NVVP), Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)/Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV), Stichting voor Patiënten met Kanker aan het Spijsverteringskanaal (SPKS Patiëntgroep darmkanker), Zorgverzekeraars Nederland (ZN), Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ)/ Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU), Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK), Vereniging Klinische Genetica Nederland (VKGN), Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en RIVM Centrum voor Bevolkingsonderzoek (RIVM-CvB).
In de verschillende werkgroepen zijn veelal dezelfde organisaties vertegenwoordigd, aangevuld met andere voor het onderwerp relevante partijen.

---------------------------------------------------------------------------
iFOBT en labdiensten

Bij het bevolkingsonderzoek naar darmkanker wordt de iFOBT-test gebruikt. De aanbesteding van deze test en het beperkt aantal laboratoria dat de test zal gaan uitvoeren, zal verlopen via een transparante en zorgvuldige procedure. In totaal zijn naar verwachting twee tot vijf laboratoria nodig om de bepalingen uit te voeren.
Relevante kwaliteitseisen voor de bepalingsmethode en de laboratoria worden besproken in de Landelijke Commissie en de werkgroep ‘kwaliteit en capaciteit’. Deze kwaliteitseisen worden verwerkt in een programma van eisen voor de aanbesteding van de iFOBT en labdiensten. Naar verwachting zal de aanbesteding medio 2012 via de aanbestedingskalender bekend worden gemaakt. In deze nieuwsbrief zullen we berichten over de voortgang.

---------------------------------------------------------------------------
Toewijzing coloscopiecentra

Aan de vervolgdiagnostiek na een verwijzing met positieve uitslag vanuit het bevolkingsonderzoek naar darmkanker zullen kwaliteiteisen gesteld worden. Coloscopiecentra, endoscopisten en pathologielabs die in aanmerking willen komen voor de uitvoering van deze vervolgdiagnostiek zullen voor de start van het bevolkingsonderzoek hierop getoetst worden. De regionale screeningsorganisaties sluiten contracten af met de coloscopiecentra die voldoen aan de kwaliteitseisen.
De kwaliteitseisen worden voorbereid binnen de werkgroep ‘kwaliteit en capaciteit’ en besproken in de Landelijke Commissie. Naar verwachting zijn de kwaliteitseisen vanaf medio 2012 beschikbaar. Wij houden u graag via deze nieuwsbrief op de hoogte van de voortgang.

-----------------------------------------------------------------------------
NHG congres ‘Als het kanker is’

Op 18 november vindt in Den Haag het NHG-congres 2011 plaats met als thema ‘Als het kanker is’. Tijdens dit congres zal het Centrum voor Bevolkingsonderzoek van het RIVM met een stand vertegenwoordigd zijn om aandacht te vragen voor de bevolkingsonderzoeken naar borstkanker, baarmoederhalskanker en darmkanker. Huisartsen spelen binnen alle drie bevolkingsonderzoeken een belangrijke rol. Uiteraard is er ook in de verschillende workshops aandacht voor de bevolkingsonderzoeken. Zie http://www.nhgcongres.nl/ voor meer informatie over het congres.

----------------------------------------------------------------------------
Team voorbereiding implementatie bevolkingsonderzoek darmkanker 
 
Binnen het Centrum voor Bevolkingsonderzoek is het zogenoemde I-team samengesteld. Dit team richt zich op alle regietaken rond de invoering van het bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Zo verzorgen zij onder meer het secretariaat van de Landelijke Commissie en de werkgroepen.
Op de foto –van links naar rechts-: kwaliteitsmedewerker Esther Brouwer, ICT-adviseur Hans Mekenkamp, programmaleider Harriët van Veldhuizen, programmamedewerker Monique van Wieren, senior programmamedewerker Marie-Louise Heijnen, communicatieadviseur Martijn Sobels en programmaondersteuner Marina van Houte. Het I-team wordt voor specifieke expertise ondersteund door de CvB-adviseurs die voor alle bevolkingsonderzoeken werkzaam zijn.

I team bvo darmkanker
[foto: Monique Persoon]

------------------------------------------------------------------------
Besluit minister over invoering bevolkingsonderzoek darmkanker

De Minister van VWS heeft op 25 mei 2011 besloten dat een bevolkingsonderzoek naar darmkanker wordt ingevoerd. Op 1 juni heeft zij de Tweede Kamer geïnformeerd over haar besluit. Bij haar besluitvorming heeft Minister Schippers van VWS gebruik gemaakt van een uitvoeringstoets die het RIVM uitgevoerd heeft. De uitvoeringstoets brengt in beeld op welke wijze en onder welke voorwaarden een succesvolle invoering van bevolkingsonderzoek naar darmkanker mogelijk zou kunnen zijn.
De uitvoeringstoets laat zien dat landelijke invoering en uitvoering van een bevolkingsonderzoek naar darmkanker met een iFOBT-test in Nederland uitvoerbaar is. De uitvoeringstoets is in nauwe samenwerking met de betrokken beroepsroepen, patiëntenorganisaties, screeningsorganisaties en andere stakeholders tot stand gekomen.
Het bevolkingsonderzoek naar darmkanker wordt ingevoerd omdat het op termijn jaarlijks 2400 sterfgevallen kan voorkómen. Dankzij een bevolkingsonderzoek kan darmkanker eerder ontdekt worden. Eerdere opsporing en behandeling van de ziekte leidt tot betere overlevingskansen.
Het bevolkingsonderzoek naar darmkanker is bedoeld voor mannen en vrouwen van 55 tot en met 75 jaar. Zij krijgen eens in de twee jaar een zelfafnametest (iFOBT) thuisgestuurd. Deelnemers sturen de test naar het laboratorium waar wordt getest of er bloed in de ontlasting zit. Als sprake is van een afwijkende uitslag wordt verwezen voor nader onderzoek, een coloscopie. Dit is nodig om te bepalen of er sprake is van darmkanker.
Vanaf 2013 wordt gestart met geleidelijke invoering van het bevolkingsonderzoek. Tot die tijd wordt gewerkt aan de voorbereidingen voor de invoering. Deze voorbereidingstijd is nodig om de kwaliteit van en de capaciteit voor de uitvoering van het bevolkingsonderzoek, de nadere diagnostiek en de zorg te kunnen organiseren.
Het bevolkingsonderzoek zal gefaseerd ingevoerd worden. Vanaf de start van het bevolkingsonderzoek is monitoring van de kwaliteit en capaciteit in het bevolkingsonderzoek en de aansluitende zorg van belang. Wanneer er lange wachttijden dreigen te ontstaan voor coloscopie na een afwijkende iFOBT of voor de behandeling van patiënten kan zo nodig de gefaseerde invoering bijgesteld worden.

Voor meer informatie over het bevolkingonderzoek zie www.bevolkingsonderzoeknaardarmkanker.nl. Hier vindt u ook de digitale versie van de uitvoeringstoets.

-----------------------------------------------------------------------------
Advies Gezondheidsraad bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Op 24 mei 2011 heeft de Gezondheidsraad haar advies over mogelijke verbeteringen in het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker aangeboden aan de minister van VWS.De Gezondheidsraad adviseert om het uitstrijkje eerst te beoordelen op de aanwezigheid van hrHPV. Is de uitslag hrHPV positief, dan wordt meteen celonderzoek gedaan.Door deze verbeterde beoordeling kan het uitnodigingsschema wijzigen. Vrouwen vanaf 40 jaar hoeven bij een negatieve hrHPV nog maar eens in de 10 jaar deel te nemen aan het bevolkingsonderzoek, in plaats van de eens in de 5 jaar. Daarnaast adviseert de Gezondheidsraad om vrouwen die niet reageren op de (herinnering)uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek, een hrHPV-thuistest toe te sturen. Het onderzoek blijft voor vrouwen vanaf 30 jaar. Binnen 3 maanden neemt de minister van VWS een standpunt in over het advies van de Gezondheidsraad.

Meer informatie
• Het advies van de Gezondheidsraad 
• Samenvatting advies Gezondheidsraad publiek 
• Veelgestelde vragen advies Gezondheidsraad 

-------------------------------------------------------------------
Borstkankerscreening in Nederland bestaat 20 jaar

Het bevolkingsonderzoek borstkanker in Nederland bestaat 20 jaar. Vanaf 1990 is de screening op borstkanker landelijk georganiseerd.  Al twintig jaar kunnen vrouwen in Nederland gratis en vrijwillig een borstonderzoek laten doen dat overal in Nederland aan de hoogste kwaliteitseisen voldoet.
Om stil te staan bij het 20-jarig bestaan van de borstkankerscreening, organiseert het Centrum voor Bevolkingsonderzoek een internationaal symposium voor professionals. Het symposium ‘Crossing borders in Breast Cancer Screening, First International Symposium’ is op 28 en 29 oktober 2010 in Amsterdam.
Zo’n 70 mensen uit 20 landen, die verantwoordelijk zijn voor de landelijke regie en coördinatie van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker, komen naar het symposium.
Er zijn veel verschillen tussen de borstkankerscreeningen in de diverse landen. Via dit symposium wil het Centrum voor Bevolkingsonderzoek met deze internationale groep mensen samenwerken en kennis uitwisselen. Hierdoor kan de kwaliteit van het bevolkingsonderzoek op internationaal niveau nog beter worden.
Het Centrum voor Bevolkingsonderzoek is verantwoordelijk voor de landelijke regie en coördinatie van het bevolkingsonderzoek. Het Centrum voor Bevolkingsonderzoek valt onder het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. 
 

Laatst gewijzigd: 24 januari 2012

Afdrukken