Eisen aan het bevolkingsonderzoek
Aan de bevolkingsonderzoeken zijn – behalve voordelen – ook risico’s en mogelijke
schade verbonden. Die kunnen zowel van fysieke als psychologische aard zijn. Denk
aan het gebruik van ioniserende straling bij de borstkankerscreening en aan onrust die
veroorzaakt wordt door een foutpositieve uitslag, of de onterechte geruststelling die
wordt veroorzaakt door een foutnegatieve uitslag.
Balans tussen risico’s en voordelen
Gezien de fundamentele verschillen ten opzichte van de reguliere zorg en de
beschreven risico’s, stelt de overheid hoge eisen aan de bevolkingsonderzoeken. De
voordelen van de bevolkingsonderzoeken moeten immers in een gunstige balans staan tot de risico’s ervan.
Eisen van de overheid
Om een goede balans tussen risico’s en voordelen te bewaren, stelt de overheid de volgende eisen aan de bevolkingsonderzoeken:
- Effectiviteit: het bevolkingsonderzoek dient doeltreffend te zijn in termen van de toegepaste onderzoekstechniek, bereik onder de doelgroep en bijdrage aan de gezondheidswinst en/of het aanbieden van handelingsopties.
- Doelmatigheid: de overheid als opdrachtgever en de burger als belastingbetaler hebben belang bij een doelmatige inzet van publieke middelen.
- Betrouwbaarheid:
- Kwaliteit: een bevolkingsonderzoek dient kwalitatief verantwoord en zorgvuldig te worden uitgevoerd op een landelijk uniforme manier.
- Continuïteit in het aanbieden van het bevolkingsonderzoek.
- Herkenbaarheid als overheidsaanbod voor de burger.
- Aansluiting op de zorg: de drie voorgaande punten betreffen niet alleen het bevolkingsonderzoek zelf. Bij afwijkende testuitslagen is een goede aansluiting op de zorg van groot belang, waar nadere diagnostiek en eventuele behandeling plaatsvindt.
Daarnaast is een terugkoppeling vanuit de zorg noodzakelijk voor de evaluatie van het bevolkingsonderzoek.