English Abstract The number of people concerned about the location of
base stations is not dependent on the actual distance of these stations from
residences. Concern about electromagnetic fields seems to be mainly a
matter of risk perception. These were outcomes of the exploratory study
prompted by a concern for the safety of people experiencing adverse health
effects, such as headaches or sleep disturbances. People often associate
these effects with radio frequency radiation from base stations for mobile
telecommunications.
Out of a total of 1937 respondents, 147 claim to live 'in the vicinity' of a
GSM base station. Twenty-two percent of these 147 respondents have
expressed concern. Extrapolated to the entire Dutch population of 16
million this comes to about a quarter of a million.
The data collected in this study were compared with data from the
Netherlands' neighbouring countries. The Germans observed, for example,
that the better people were informed, the higher the number of those
concerned. For this reason it is important to choose a risk communication
method that will not lead to an unnecessary increase in the number of
concerned people. An improved questionnaire could lead to a better estimate
of the number of concerned people. For instance, the people not 'living in
the vicinity' could be asked to indicate their degree of concern and whether
they had experienced specific effects. Furthermore, not only should this
group's home situation be taken into account, but also their locations
during the day.
The central question in a follow up study is whether the health effects are
caused by concern or by interaction with the electromagnetic
field.
Rapport in het kort
Het aantal mensen dat bezorgd is over GSM-basisstations
blijkt niet af te hangen van de afstand waarop men zich van de basisstations
bevindt. Bezorgdheid over elektromagnetische velden lijkt vooral verband te
houden met de perceptie van het risico.
Mensen met klachten over hun gezondheid brengen deze onder andere in verband
met basisstations voor mobiele communicatie. Het gaat daarbij om klachten
zoals hoofdpijn, concentratiegebrek en slaapstoornissen. Dit vooronderzoek
was onderdeel van een bredere hinder enquete en was bedoeld om de
bezorgdheid van mensen die in de buurt van GSM-basisstations wonen, in kaart
te brengen.
Van de 1937 respondenten wonen er naar eigen zeggen 147 'in de buurt' van
een GSM-basisstation. Van deze 147 respondenten is 22% bezorgd. Voor de
hele Nederlandse bevolking komt dit neer op een aantal bezorgden in de orde
van een kwart miljoen.
De resultaten van dit onderzoek zijn ook vergeleken met onze buurlanden.
Uit Duits onderzoek blijkt dat het aantal bezorgden stijgt naarmate men zich
beter geinformeerd voelt. Daarom is het van belang om een methode voor
risicocommunicatie te kiezen waardoor het aantal bezorgden niet onnodig
toeneemt. Daarnaast zal een verbeterde vragenlijst een beter overzicht
geven van het aantal bezorgden. Zo zouden ook 'niet in de buurt' wonenden
naar hun bezorgdheid en naar gezondheidseffecten gevraagd moeten worden.
Ook zou niet alleen naar de situatie rond de woning gevraagd moeten worden,
maar ook rond de verblijfplaats overdag.
Voor een mogelijk vervolgonderzoek is de centrale vraag of de klachten
ontstaan door bezorgdheid of door wisselwerking met het elektromagnetische
veld.
