English Abstract The National Institute for Public Health and the
Environment (RIVM) uses data on the consumption rates of prescribed
pharmaceuticals to predict the quantities of these pharmaceuticals that may
ultimately be emitted into surface waters. Water supply companies and local
water boards can use this information to adjust their water quality
monitoring programs in order to enable an early identification of possible
priority substances. This information can also be used to choose
cost-effective emission reduction measures or evaluate policy initiatives.
The consumption rates of these prescribed pharmaceuticals are provided by
the Foundation for Pharmaceutical Statistics (SFK), which collects the
relevant data from pharmacies in the Netherlands. The consumption rate data
are transformed and expressed as amounts of active ingredients. This
approach enables the quantities of potential pharmaceutical emissions into
the surface water system to be calculated.
The consumption of pharmaceuticals in the Netherlands is increasing due to
an expanding population and the proportional increase in the ageing
population. This trend is particularly visible for pharmaceuticals used for
heart and cardiovascular diseases and anti-diabetic drugs. In contrast, the
consumption of some pharmaceuticals, such as ethinyl-estradiol, an active
compound in anti-contraceptives, is expected to decrease due to demographic
trends.
In the absence of emission reduction measures, the residues of
pharmaceuticals pass through sewage water into surface waters. Measures at
the source include the separate treatment of various types of wastewater, as
is currently being tested in pilot projects by several hospitals in the
Netherlands. The effectiveness of urine source separation in office
buildings is also being tested. Such measures will most likely be most
effective at the local level. On a larger scale, advanced sewage treatment
technologies show a particularly great potential for reducing the emission
of pharmaceuticals, both in the Netherlands and abroad. For the Dutch water
supply companies, international measures are important: a significant amount
of pharmaceuticals enters the Netherlands in the waters of the Rhine and
Meuse rivers.
Rapport in het kort
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
(RIVM) gebruikt cijfers over geneesmiddelengebruik om te voorspellen hoeveel
van welke middelen in oppervlaktewater terecht kunnen komen.
Drinkwaterbedrijven en waterbeheerders kunnen met deze informatie
anticiperen op toekomstige aandachtsstoffen door hier hun meetprogramma's op
aan te passen. Ook kan de informatie worden gebruikt om kosteneffectieve
maatregelen te kiezen die emissies verminderen, of om beleidsmaatregelen te
evalueren.
De cijfers over geneesmiddelengebruik zijn afkomstig van de Stichting
Farmaceutische Kengetallen (SFK), die de gegevens via openbare apotheken in
Nederland verzamelt. De cijfers van deze op recept voorgeschreven
geneesmiddelen worden gepresenteerd als hoeveelheid actieve stof. Hiermee
kunnen de potentiele emissies naar het oppervlaktewater worden berekend.
Door de groei en vergrijzing van de bevolking stijgt het gebruik van
geneesmiddelen in Nederland. Dit geldt bijvoorbeeld voor hart- en
vaatmiddelen en antidiabetica. Van sommige geneesmiddelen zal de
toekomstige consumptie naar verwachting overigens dalen als gevolg van
demografische ontwikkelingen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de werkzame stof
in de anticonceptiepil (ethinylestradiol).
Zonder maatregelen komen de resten van geneesmiddelen via het riool in het
oppervlaktewater terecht. Daarom lopen er momenteel proefprojecten bij
ziekenhuizen om afvalwaterstromen gescheiden te zuiveren. Ook bij
kantoorgebouwen zijn proefprojecten met urinescheiding gaande. Deze
maatregelen zullen waarschijnlijk vooral lokaal de hoeveelheid
geneesmiddelen in oppervlaktewater verminderen. Behalve met deze
maatregelen aan de bron kan met geavanceerde zuiveringstechnieken bij
rioolwaterzuiveringsinstallaties grote winst worden geboekt, zowel in
Nederland als in het buitenland. Voor de drinkwatersector zijn
internationale maatregelen belangrijk: een aanzienlijke hoeveelheid
geneesmiddelen komt ons land binnen via de Rijn en de
Maas.
