English Abstract Tissue engineering aims at the development of
biological products that repair, regenerate or replace tissues and/or
organs. These products, here referred to as Tissue Engineered Medical
Products (TEMPs), can consist of a combination of living cells, natural or
synthetic materials and biomolecules. At the moment TEMPs do not fall under
any particular Dutch or European legislation. However, with the increasing
number of products, the need for consistent guarantees of safety is
increasing. Risks related to product use should, before clinical
application, be identified on the basis of experience and scientific
concepts. This study has focused on risks related to biocompatibility,
shown to be among the major risks of implantable products. As TEMPs consist
of different components, hazards related to these components as well as to
interactions of the components themselves should taken into consideration.
This includes toxicity of the final product, uncontrolled cell proliferation
and differentiation, uncontrolled material degradation, and immunogenicity
of biomolecules. At the moment, there is a lack of validated pre-clinical
assays to evaluate the hazards in TEMPs. An entire safety evaluation based
on pre-clinical assays is, however, limited due to the biological variation
and the species-specific activity of the various TEMP components.
Requirements for a safety evaluation can be laid down in standards and
guidelines. While safety evaluation of the separate components is partly
covered by a variety of documents, guidelines and standards, this evaluation
of the final product - consisting of materials, cells and biomolecules - has
not (yet) received this coverage. In conclusion, knowledge obtained from
transplantations, and the production of medical devices and medicinal
products, should be combined, both to develop validated assays and to
initiate standardisation procedures to control the safety of
TEMPs.
Rapport in het kort
Bij de pre-klinische risico-evaluatie van Tissue
Engineered Medical Products (TEMPs) ontbreken gestandaardiseerde testen voor
het evalueren van de biocompatibiliteit van het eindproduct. TEMPs bestaan
uit een combinatie van levende cellen, biomaterialen en biomoleculen en
komen voort uit "Tissue Engineering", een vakgebied dat gebruik maakt van de
kennis uit verschillende disciplines om biologische producten te genereren
die weefsels en/of organen kunnen repareren, regenereren of vervangen. Dit
rapport is van belang voor alle instellingen en bedrijven die met de
productie, de beoordeling en de regulering van TEMPs te maken (gaan) hebben.
Op dit moment vallen TEMPs (nog) niet onder specifieke Nederlandse of
Europese wetgeving. Echter, door de toename van het aantal producten komt
er steeds meer behoefte aan eenduidige veiligheidswaarborging. Deze
waarborging berust voor een belangrijk deel op een gedegen analyse van de
risico's met betrekking tot het medisch gebruik van TEMPs. Een van de
belangrijke risico's voor implantaten is het gebrek aan biocompatibiliteit.
Bij de samenstelling van dit rapport is gebruik gemaakt van interviews met
deskundigen, wetenschappelijke artikelen en congressen, en documenten van
(inter-)nationale organisaties. De belangrijke risico's met betrekking tot
de individuele componenten (levende cellen, biomaterialen en biomoleculen)
komen voort uit de manipulatie van levende cellen, het gebruik van
degradeerbare materialen en de dosering van biomoleculen. Door het bestaan
van complexe interacties tussen de componenten lijkt het echter niet
voldoende om uitsluitend de risico's van de individuele componenten te
evalueren. Mogelijke interacties moeten dan ook opgenomen worden in de
risico-evaluatie. Daarnaast zijn er (nog) geen gevalideerde pre-klinische
testen die toepasbaar zijn op het eindproduct. Dit maakt het moeilijk om
het eindproduct te evalueren. De ontwikkeling van gevalideerde testen voor
de veiligheidsevaluatie van TEMPs dient dan ook gestimuleerd te worden.
Verder verdient het aanbeveling om klinisch relevante gevalideerde
technieken in Europese standaarden of richtlijnen vast te leggen ter
ondersteuning van veiligheidsevaluatie voor dit soort van complexe medische
producten.
