Meldingsplicht

Artsen en laboratoriumhoofden zijn verplicht na vaststelling of bij vermoeden van bepaalde infectieziekten dit te melden aan de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD). De GGD heeft dan de taak om eventueel de bron van de infectie op te sporen en na te gaan of contacten van de patiënt risico lopen besmet te raken. De GGD kan vervolgens in overleg met de melder maatregelen nemen om de contacten te beschermen en verspreiding van de ziekte tegen te gaan. In Nederland zijn 42 infectieziekten meldingsplichtig, vastgelegd in de Wet publieke gezondheid.

Meldingsnorm voor meldingsplichtige ziekten conform Wet publieke gezondheid (23Kb)

De meldingsplichtige ziekten zijn onderverdeeld in de groepen A, B1, B2 en C. Deze indeling berust op het al dan niet kunnen afdwingen van beschermende maatregelen.

Per groep wordt aangegeven welke maatregelen al dan niet kunnen worden afgedwongen en op welke ziekten deze maatregelen betrekking hebben.

Groep A:

Gedwongen opname tot isolatie of thuisisolatie, gedwongen onderzoek, gedwongen quarantaine (inclusief medisch toezicht), verbod van beroepsuitoefening.

Dit geldt voor:
Pokken 
Polio 
Severe acute respiratory syndrome (SARS)

Groep B 1:

Gedwongen opname tot isolatie of thuisisolatie, gedwongen onderzoek, verbod op beroepsuitoefening.

Dit geldt voor: 
Humane infectie met aviair influenzavirus 
Difterie 
Pest 
Rabiës 
Tuberculosis 
Virale hemorragische koorts

Groep B 2:

Verbod op beroepsuitoefening

Dit geldt voor:
Buiktyfus (typhoid fever)
Cholera
Hepatitis A (recent opgelopen)
Hepatitis B (recent opgelopen) 
Hepatitis C (recent opgelopen) 
Kinkhoest 
Mazelen 
Paratyfus 
Rubella
Shigatoxineproducerende Escherichia colii /enterohemorragische Escherichia coli-infectie
Shigellose
Invasieve groep A-streptokokkeninfectie
Voedselinfectie voor zover vastgesteld bij 2 of meer patiënten met een onderlinge relatie wijzend op voedsel als bron

Groep C:

Dwingende maatregelen kunnen niet opgelegd worden. Maar melding en persoonsgegevens zijn nodig om de inzet van vrijwillige/te adviseren maatregelen rondom de patiënt of anderen in de gemeenschap mogelijk te maken.

Dit geldt voor:
Antrax
Bof
Botulisme
Brucellose
Ziekte van Creutzveld-Jakob (klassieke)
Ziekte van Creutzveld-Jakob (variant)
Gele koorts
Invasieve Haemophilus influenzae type b-infectie
Hantavirusinfectie
Legionellose
Leptospirose
Listeriose
Malaria
Meningokokkenziekte
MRSA-infectie (clusters buiten het ziekenhuis)
Invasieve pneumokokkenziekte bij kinderen t/m 5 jaar
Psittacose
Q-koorts
Tetanus
Trichinose
West-Nile virus

Er zijn verschillende redenen waarom de 42 infectieziekten in Nederland meldingsplichtig zijn:

• Er is een open bron waartegen de omgeving zich niet of moeilijk kan beschermen. Gezien de aard en besmettelijkheid van de ziekte moeten, al dan niet dwingend opgelegde, maatregelen getroffen worden om verspreiding van de ziekte te voorkomen
• De infectieziekte heeft mogelijk internationale consequenties en moet worden gemeld aan de Wereld Gezondheids Organisatie (WHO)
• De melding is onmisbaar voor preventie en bestrijding en kan niet op andere wijze verkregen worden
• Gegevens zijn van belang om risico’s voor de bevolking tijdig te signaleren, zoals het falen van vaccins in het Rijksvaccinatieprogramma. 
  

De precieze afspraken over meldingsplicht is vastgelegd in de Wet publieke gezondheid. 

De arts infectieziektebestrijding van de GGD beoordeelt aan de hand van de melding of er besmettingsgevaar dreigt en of er eventueel maatregelen genomen moeten worden om de volksgezondheid te beschermen. De GGD zal zonodig contact met u opnemen om nadere informatie te vragen en/of de te nemen maatregelen te bespreken, zoals bron- en contactopsporing, het geven van medicatie aan contacten, het geven van hygiëne-adviezen of het verrichten van extra laboratoriumonderzoek (zie tabel 2).

De GGD stelt tevens het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het RIVM op de hoogte van de meldingsplichtige infectieziekte. Dit gebeurt anoniem. Uw gegevens worden dus niet landelijk bekend. Het Centrum Infectieziektebestrijding gebruikt deze informatie onder andere voor de beoordeling van vaccineffectiviteit en indien nodig voor landelijke bestrijdingsmaatregelen. Het CIb zal bij een internationale dreiging van een infectieziekte-uitbraak beoordelen of meldingen aan de WHO doorgegeven moeten worden. De overzichten van landelijke meldingen zijn beschikbaar bij ‘epidemiologie’.