Bestrijdingsmiddelen
Bestrijdingsmiddelen zijn noodzakelijkerwijs giftig voor het organisme dat bestreden moet worden. Het zijn stoffen die gebruikt worden om schadelijke organismen te bestrijden. Hierin schuilt het gevaar dat ook andere niet-schadelijke organismen benadeeld worden. De giftigheid hangt af van de concentratie van het bestrijdingsmiddel en van de gevoeligheid van de verschillende organismen voor het middel. Een goed bestrijdingsmiddel is giftig voor het organisme dat bestreden moet worden maar veel minder giftig voor andere organismen. Naast de werkzame stof bevat een commercieel bestrijdingsmiddel ook andere stoffen die bijvoorbeeld zorgen dat de middelen oplossen in water, of dat ze goed kunnen worden gespoten. Vaak wordt dezelfde werkzame stof door een aantal fabrikanten voor verschillende toepassingen als poeder, vloeistof of in een spuitbus op de markt gebracht.
Onderverdeling
Bestrijdingsmiddelen kunnen worden onderverdeeld in biociden en gewasbeschermingsmiddelen. Voorbeelden van biociden zijn desinfectantia, ontsmettingsmiddelen, aangroeiwerende middelen voor schepen en conserveringsmiddelen. Deze laatsten vertragen het bederf of de afbraak in allerlei verschillende materialen zoals voedsel, film, hout, vezels, leer, rubber, plastic, metselwerk, en vloeistoffen. In de landbouw worden gewasbeschermingsmiddelen gebruikt in de hele productieketen. Er zijn middelen voor de bescherming van het zaad, voor de bescherming van het jonge gewas tegen onkruid en tegen ziekten en insecten. Ook na de oogst worden landbouwproducten nog beschermd door gewasbeschermingsmiddelen.
Naamgeving op grond van plaagorganisme
De naamgeving van verschillende groepen bestrijdingsmiddelen is gebaseerd op de organismen die bestreden worden en het toepassingsgebied.
- Herbiciden tegen planten (vaak onkruiden)
- Fungiciden tegen schimmels
- Nematiciden tegen aaltjes
- Mollusciciden tegen weekdieren zoals slakken
- Insecticiden tegen insecten
- Acariciden tegen mijten
- Rodenticiden tegen knaagdieren
- Desinfectantia tegen micro-organismen in water of op oppervlakken
- Conserveringsmiddelen tegen micro-organismen.
Werkingsmechanisme en chemische structuur
Naast de hierboven getoonde indeling gebaseerd op de te bestrijden organismen kunnen bestrijdingsmiddelen ook worden ingedeeld op basis van het werkingsmechanisme of de chemische structuur. Een bepaalde klasse van chemische verbindingen heeft vaak een specifiek toxisch werkingsmechanisme en wordt dan ook gebruikt om een bepaald plaagorganisme te bestrijden. Organische fosforverbindingen bijvoorbeeld hebben als werkingsmechanisme het remmen van de signaal overdracht tussen zenuwcellen en worden daarom choline-esterase-remmers genoemd. Deze middelen worden vaak gebruikt als insecticide. Coumarine derivaten remmen de stolling van het bloed en worden daarom anti-coagulantia genoemd. Deze middelen worden gebruikt als rodenticide. Pyrethroïden zijn neurotoxinen die worden gebruikt als insecticide. De indeling van bestrijdingsmiddelen op grond van doelorganisme, werkingsmechanisme of chemische structuur is zeer uitgebreid. Bovenstaande drie voorbeelden worden hier slechts genoemd omdat ze ook onder het kopje acute vergiftigingen gebruikt worden.
