Komt er meer longkanker voor in IJmond?
In bepaalde delen van Beverwijk en Velsen komt meer longkanker voor dan gemiddeld in de regio. Dat was ook al in het GGD-onderzoek geconstateerd. Het blijkt dat in het gebied waar de invloed van Corus op de luchtkwaliteit vroeger het grootst was, longkanker naar schatting 33% vaker voorkomt dan in de gebieden waar de uitstoot van Corus niet of nauwelijks bijdroeg aan de lokale luchtkwaliteit. Hierbij is geen rekening gehouden met andere oorzaken van longkanker, waarvan roken de belangrijkste is.
Wanneer de cijfers worden gecorrigeerd voor roken (met behulp van de sociaaleconomische status, zie kader) blijkt dat longkanker in deze gebieden nog circa 22% vaker voorkomt. Deze verhoging komt overeen met circa 7 extra gevallen van longkanker op de omstreeks 39 nieuwe gevallen die zich jaarlijks voordoen.
Wat zijn de mogelijke oorzaken?
Het is niet mogelijk om de 22% extra gevallen van longkanker zonder meer toe te schrijven aan de uitstoot van Corus. Het onderzoek laat zien dat er ook andere mogelijke oorzaken zijn.
Het is wel zeker dat het na blootstelling aan kankerverwekkende stoffen jaren duurt voordat longkanker zich manifesteert. Daarom is het vaker optreden van longkanker in ieder geval geen weerspiegeling van de huidige milieukwaliteit of van het aantal mensen die tegenwoordig roken. Het gaat om een mogelijke relatie met vroegere rookgewoonten en de blootstelling aan kankerverwekkende stoffen in het verleden.
Er zijn echter geen betrouwbare gegevens over die vroegere rookgewoonten. Uit recente en voorlopige gegevens van de GGD over rookgewoonten in de IJmond blijkt dat momenteel meer gerookt wordt dan op basis van de SES te verwachten zou zijn. Het is denkbaar dat dit ook vroeger het geval was. Dat zou betekenen dat het aan roken toe te rekenen percentage hoger is.
De extra gevallen van longkanker kunnen ook samenhangen met een beroepsmatige blootstelling. Bovendien kent de IJmond meer bronnen van luchtverontreiniging, zoals andere industrieën, scheepvaart en wegverkeer. Al deze bronnen hebben in het verleden invloed gehad op de luchtkwaliteit.
Welke stoffen kunnen longkanker veroorzaken?
Stoffen als PAK (polycyclische aromatische koolwaterstoffen), cadmium, chroom(VI) en fijn stof kunnen bij inademing longkanker veroorzaken. Het is bekend dat Corus en andere industrieën deze stoffen in het verleden hebben uitgestoten. De gegevens over vroegere concentraties in de leefomgeving zijn echter beperkt.
Met de kennis over de berekende of geschatte historische concentraties van PAK, cadmium en chroom(VI) kan maar een deel van de extra longkankergevallen worden verklaard. Hetzelfde geldt voor fijn stof. De concentraties lagen in de jaren zeventig en tachtig weliswaar boven de huidige grenswaarde, maar waren niet zo hoog dat zij alle extra gevallen van longkanker kunnen verklaren. Met gegevens uit de wetenschappelijke literatuur kan worden berekend dat de uitstoot van fijn stof door Corus in die periode kan hebben geleid tot circa 6% extra gevallen van longkanker.
Het is niet bekend of het inademen van combinaties van de genoemde stoffen nog een extra risico met zich mee kan brengen.
Moet longkanker nu wel of niet aan Corus worden toegeschreven?
In bepaalde gebieden in de IJmond komt vaker longkanker voor, wat mogelijk samenhangt met vroegere blootstelling aan luchtverontreiniging afkomstig van Corus. De verschillende onzekerheden staan echter niet toe stellige conclusies te trekken over de oorzaak van deze verhoging. Deze onzekerheden zijn ook niet binnen enkele jaren weg te nemen.