Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Nieuwsbrief Bevolkingsonderzoek naar kanker

Het Centrum voor Bevolkingsonderzoek geeft een digitale nieuwsbrief uit over de bevolkingsonderzoeken naar kanker. Het RIVM-Centrum voor Bevolkingsonderzoek is verantwoordelijk voor de landelijke regie van de bevolkingsonderzoeken borstkanker, baarmoederhalskanker en darmkanker. Met deze nieuwsbrief willen we u graag informeren en betrekken bij actuele ontwikkelingen.

Jaargang 7, Nummer 9 / 8 november 2017

BEVOLKINGSONDERZOEK BORSTKANKER

IMS definitief gegund aan Sectra
De opdracht voor levering van het Image Management Systeem (IMS), is definitief gegund aan de firma Sectra. Op 9 oktober hebben de screeningsorganisaties het contract met de firma Sectra getekend.
Eerder dit jaar vond al de aanbesteding van de mammografen plaats.

Nu de aanbestedingen zijn gedaan, kan de uitrol van het project BK2020 (nieuwe mammografen, een nieuw IMS systeem en een vernieuwd IT-systeem) met alle leveranciers van start gaan. Op 12 oktober heeft hiervoor een inspirerende 'kick-off meeting' plaatsgevonden. Tijdens deze bijeenkomst werd duidelijk dat het BK2020 project een nieuwe fase ingaat en dat de uitrol zoals beoogd een zeer complexe operatie gaat worden. De komende tijd wordt gebruikt om met elkaar daar goede afspraken over te maken en wordt de komende maanden hard gewerkt aan de inrichting voor de 'Proof of Concept'.
BEVOLKINGSONDERZOEK DARMKANKER

Pilot met data verzoeken
Zoals in de vorige nieuwsbrief beschreven, werken het RIVM en de Screeningsorganisaties aan een proces om data uit ScreenIT te ontsluiten voor wetenschappelijk onderzoek. Voor het zo goed mogelijk vormgeven van dit proces, worden twee bestaande verzoeken tot het leveren van data gebruikt.

Bij de keus voor deze zogenaamde pilot-verzoeken, zijn de volgende afwegingen gemaakt:
- de aanvragen passen binnen het doel zoals geformuleerd in het convenant gegevensuitwisseling;
- de aanvrager is verbonden aan een wetenschappelijk instituut dat de KNAW gedragscode onderschrijft;
- de twee aanvragen zijn afkomstig van verschillende wetenschappelijke instituten;
- de data-aanvragen zijn geselecteerd op datum van ontvangst;
- de aanvragen zijn bij voorkeur gezien door een externe toetsingscommissie.

Met de twee geselecteerde aanvragers is contact gelegd. Het zijn aanvragen van het UMC in Maastricht en het AMC in Amsterdam. Zij zijn gevraagd om in de periode december tot maart mee te werken aan de pilot en akkoord te gaan met de daaraan gestelde voorwaarden. Een belangrijke voorwaarde is dat onderzoekers die meedoen geen onevenredig profijt uit de pilot halen. Wat inhoudt dat er expliciete afspraken gemaakt zullen worden met de onderzoekers over het moment dat de gegevens daadwerkelijk gegenereerd zullen worden, dan wel gebruikt mogen worden.
Antwoordformulier vervalt
Met ingang van 14 december 2017 vervalt het antwoordformulier dat bij de uitnodiging zit.
Jaarlijks ontvangen ca. 70.000 cliënten een nieuwe uitnodiging omdat het antwoordformulier niet juist of onvolledig is ingevuld, ontbreekt of niet kan worden ingelezen. Van deze cliënten besluit bijna 20% niet nogmaals mee te doen. Onderzocht is hoe we dit kunnen verbeteren. Dit heeft geleid tot het besluit het antwoordformulier af te schaffen. De verwachting is dat hiermee de deelname voor de cliënt eenvoudiger wordt. Ook komt het dan niet meer voor dat cliënten een test vanwege het antwoordformulier opnieuw moeten doen.

Cliënten noteren op het antwoordformulier de afnamedatum van de ontlastingstest, die tijdig, binnen 24 uur, moet worden opgestuurd. Die gegevens hebben we straks niet meer. De ervaring is echter dat vrijwel alle cliënten zich houden aan deze termijn. Daarnaast blijkt uit onderzoek dat de houdbaarheid van de test zodanig is, dat een mogelijke beperkte vertraging bij de post niet van invloed is op de betrouwbaarheid van de test. In de voorlichtingsmaterialen blijven we nadrukkelijk wijzen op het tijdig opsturen van de test.

Een ander gevolg is dat cliënten de huisartsgegevens niet meer opgeven via het antwoordformulier. Dit betekent dat de huisarts niet meer automatisch geïnformeerd wordt over een ongunstige uitslag. Als de cliënt dit wel wil, kan de cliënt dit aangeven bij de screeningsorganisatie. Hier wordt de cliënt op gewezen in de uitnodigingsbrief en de folder.

Verder adviseren we de cliënt in de uitslagbrief met nadruk om contact te zoeken met de huisarts, om de voor de intake benodigde informatie te bespreken.
Alle endoscopiecentra moeten BVO complicaties vanaf januari 2018 in DRCE registreren
Vanaf 1 januari 2018 vervalt de mogelijkheid om complicaties na een coloscopie in ScreenIT te registeren. Alle centra moeten vanaf dat moment aangesloten zijn op de Dutch Registration of Complications in Endoscopy (DRCE). Dit register is sinds twee jaar in gebruik en inmiddels bij de meerderheid van de ziekenhuizen geïmplementeerd. Door het beëindigen van de complicatie module in ScreenIT, vervalt definitief de dubbele registratielast voor endoscopisten en is eenduidige registratie geborgd.

Verplicht karakter
De DRCE vervangt de registratie van complicaties in ScreenIT. Endoscopisten zijn vanuit het RIVM verplicht om de complicaties die binnen dertig dagen na een bevolkingsonderzoek coloscopie voorkomen in de DRCE te registreren. Endoscopiecentra die nog niet aangemeld zijn bij de DRCE kunnen op website https://www.dica.nl/drce meer informatie vinden over de registratie en aanmeldprocedure.

Monitoring en auditing
Vanuit de DRCE worden gegevens over complicaties binnen het bevolkingsonderzoek darmkanker uitgeleverd aan de partij die in opdracht van het RIVM jaarlijks de voortgang van het bevolkingsonderzoek monitort. Ook zullen periodiek gegevens beschikbaar worden gesteld voor de audits van de screeningsorganisaties. Vanzelfsprekend wordt bij deze gegevenslevering voldaan aan de wettelijke privacy voorschriften.
Darmkanker screening in internationaal perspectief
Tijdens de bijeenkomst van het WEO colorectal cancer screening committee in Barcelona op 27 oktober jl., zijn de resultaten van het Nederlandse programma uit 2016 gepresenteerd. De bijeenkomst biedt landen een platform om kennis uit te wisselen op het gebied van darmkankerscreening, over de hele keten van uitnodiging, testkwaliteit tot diagnose. Zo werden de activiteiten van een internationale werkgroep op het gebied van het standaardiseren van de FIT test toegelicht.

Een beter zicht op de kritische factoren die FIT resultaten beïnvloeden is nodig voor het uniform monitoren van programma's en FIT testen zodat internationale vergelijking mogelijk is. Daarnaast was er ruimte voor innovaties op het gebied van darmkanker screening. Het RIVM was, naast verschillende andere Nederlandse stakeholders, vertegenwoordigd tijdens deze dag.
Lees meer
BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER

Terugblik Eurogin congres
Van 8 t/m 11 oktober vond het Eurogin congres in Amsterdam plaats. De stand van zaken ten aanzien van preventie en screening van baarmoederhalskanker in en buiten Europa werd gepresenteerd. Een ideale gelegenheid om het vernieuwde bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker te presenteren. Dit hebben we gedaan door het geven van presentaties (9 in totaal), gesprekken te voeren en met een excursie naar een van de laboratoria. De belangstelling was groot, zeker voor hoe we het programma hebben ingericht. Ook hebben we gesproken met onze internationale expertgroep om bevindingen te toetsen en advies te vragen. Het was een congres waar we kennis hebben opgehaald, maar vooral veel kennis hebben gedeeld.
ALGEMEEN

Personeelswisselingen
Binnen het Centrum voor Bevolkingsonderzoek (CvB) van het RIVM is er een aantal personele wisselingen.

Linda Grievink verlaat begin 2018 het CvB om projectleider te worden bij de RIVM brede projectenpool. Nynke van der Veen is per juli 2017 begonnen als afdelingshoofd bij het CvB. Het gaat om de afdeling van de bevolkingsonderzoeken naar kanker en het nationaal programma grieppreventie.

Sandra van Dijk start per 1 januari 2018 als programmacoördinator van het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Tot die tijd blijft Nynke van der Veen verantwoordelijk voor het programma.

Monique van Wieren is in september gestopt als programmacoördinator darmkanker en werkt als projectleider binnen het CvB. Lydia Paauw blijft als programmacoördinator verantwoordelijk voor het programma.

Aan- en afmelden