De Prenatale Screening Infectieziekten en Erytrocytenimmunisatie (PSIE) is een landelijk bevolkingsonderzoek waarbij een zwangere vrouw bloedonderzoek aangeboden krijgt in het eerste verloskundig consult (bij voorkeur vóór week 13 van de zwangerschap)'. De screening is erop gericht een aantal ernstige ziektes bij ongeboren en pasgeboren kinderen te voorkomen.

Het bloed van zwangere vrouwen wordt onderzocht op:

• ABO-bloedgroep
• Rhesus (c)-bloedgroep
• Rhesus (D)-bloedgroep
• Irregulaire erytrocytenantistoffen (IEA)
• Syfilis (lues)
• Hepatitis B
• Hiv

• Het eerste bloedonderzoek (bij voorkeur vóór week 13) wordt uitgebreid met de bepaling van het Rhesus (c)-antigeen.
• Sanquin Diagnostiek screent alle Rhesus (c)-negatieve zwangeren (18% van alle zwangeren) in week 27 op laat gevormde c-IEA en andere IEA.

Nieuw beleid Rhesus (D)-negatieve zwangeren: invoering foetale RhD-typering

• Het tweede bloedonderzoek op IEA wordt vervroegd van 30 naar 27 weken.
• Sanquin Diagnostiek screent alle Rhesus (c)-negatieve zwangeren (18% van alle zwangeren) in week 27 op laat gevormde c-IEA en andere IEA.
• Alle Rhesus (D)-negatieve zwangeren krijgen in week 27 een foetale Rhesus (D)-typering aangeboden: DNA-onderzoek in plasma van de moeder.
• Alle 27e week bloedmonsters worden opgestuurd naar Sanquin Diagnostiek.
• Alléén RhD-negatieve vrouwen die zwanger zijn van een RhD-positief kind krijgen in week 30 antenataal anti-RhD-immunoglobuline toegediend.
• Omdat de RhD-bloedgroep bij de geboorte al bekend is, kan de navelstrengbloedbepaling op termijn vervallen. Voor meerlingen blijft deze wel bestaan: het lokale laboratorium bepaalt direct na de geboorte de RhD-bloedgroep van de kinderen. Dit geldt ook als bij de geboorte geen RhD-bloedgroep bekend is van een kind van een RhD-negatieve moeder. 
• Gedurende een overgangsperiode van een jaar bepaalt Sanquin Diagnostiek bij alle kinderen van RhD-negatieve vrouwen nog de RhD-bloedgroep in navelstrengbloed. Deze routinematige navelstrengbloedbepaling zal naar verwachting in oktober 2012 vervallen.
• Bijzondere situatie voor meerlingen: niet Sanquin Diagnostiek maar het lokale laboratorium bepaalt met spoed de RhD-bloedgroep van de kinderen in navelstrengbloed. Dit geldt ook indien de uitslag van de foetale RhD-typering RhD-negatief was. Na afloop van de evaluatieperiode (oktober 2012) wordt besloten of de navelstrengbloedbepaling voor deze laatste groep kan vervallen. Het laboratorium dient de uitslagen naar Sanquin Diagnostiek op te sturen, zodat ze kunnen worden meegenomen in de evaluatie.
  

De invoering van de foetale RhD-typering heeft ingrijpende gevolgen voor de logistiek van het programma. Een samenvatting van de wijzigingen en een toelichting op de procedures vindt u hier onder het kopje “Materialen bijscholing "Preventie van zwangerschapsimmunisatie".

Het Centrum voor Bevolkingsonderzoek van het RIVM ondersteunt de implementatie van de wijzigingen in het programma onder andere met:

• een geaccrediteerde e-learning cursus (1 punt)
• video-opnames van bijscholingsavond (sprekers afkomstig van Sanquin Diagnostiek, LUMC en RIVM-RCP)
• reader "Zwangerschapsimmunisatie. Veranderingen in het preventieprogramma"
• FAQ.

Meer informatie vindt u in het overzicht “Bijscholing PSIE”. 

In juni ontvangen de betrokken beroepsgroepen informatiematerialen over de nieuwe procedures: draaiboek PSIE, een samenvatting van de wijzigingen, folders en checklisten voor verloskundig hulpverleners en laboratoria.

Aanvraagformulieren en afnamematerialen Sanquin Diagnostiek

• Aanvraagformulieren voor het bloedonderzoek in week 27 kunt u downloaden via http://www.sanquin.nl/ > via ‘diagnostiek’ onder ‘beroepsmatig’ > ‘aanvraagformulieren’. Kies: “Formulier 27: Rhesus D en Rhesus c immunisatie”. 
   
• Voor het bestellen van aanvraagformulieren of volledige afnamesets voor bloedonderzoek in week 27 en/of navelstrengbloedbepaling, ga naar http://www.sanquin.nl/ > via ‘diagnostiek’ onder ‘beroepsmatig’ > ‘bestellingen’.