Cosmetica

Risico's

Cosmetische producten zijn bedoeld om in contact te komen met het lichaam. Dit zou schade kunnen aanrichten aan de huid, ogen of slijmvliezen. Ook kunnen deze producten worden opgenomen in het lichaam en daar mogelijk schade aanrichten. Bij normaal gebruik mogen er geen nadelige gezondheidseffecten optreden. Dit wordt onderzocht in een risicobeoordeling waarbij wordt uitgegaan van de voorgestelde wijze van toepassing (bijvoorbeeld op de huid) en de gebruikte of voorgestelde concentraties / doseringen. 

Wettelijk kader

Europese wetgeving

In Europa wordt de veiligheid van een aantal cosmetica ingrediënten (zoals UV filters, haarkleurstoffen, conserveringsmiddelen) beoordeeld door het Wetenschappelijk Comité voor Consumenten Veiligheid (SCCS). De wet- en regelgeving over cosmetica is vastgelegd in de Europese Richtlijn 76/768/EEG (PDF). Deze Europese wetgeving is in de Warenwet geïmplimenteerd.
In cosmetica mogen geen stoffen gebruikt worden die kankerverwekkend zijn, het DNA kunnen beschadigen, of nadelig zijn voor de voortplanting of het ongeboren kind (CMR stoffen, die op de Annex VI van Richtlijn 1272/2008/EG (PDF) staan). Op 11 januari 2010 is de Cosmetica Verordening 1223/2009/EG (PDF) in werking getreden. Deze verordening zal de Cosmetica Richtlijn geleidelijk vervangen en moet op 11 juli 2013 in zijn geheel geïmplementeerd zijn. Ten opzichte van de oude Richtlijn zijn er een aantal belangrijke veranderingen. Zo kunnen CMR stoffen onder bepaalde condities wel gebruikt worden (vanaf 1 december 2010) als kan worden aangetoond dat er geen risico voor de consument optreedt.  Ook moet in een risicobeoordeling rekening gehouden worden met blootstelling via niet-cosmetica producten. Bovendien moet de aanwezigheid van nanomaterialen op het etiket vermeld worden.

Nederlandse wetgeving

In Nederland is de EU cosmeticawetgeving terug te vinden in het Warenwetbesluit cosmetische producten.
In dit besluit zijn cosmetische producten gedefinieerd als:

"alle stoffen en preparaten die bestemd zijn om in aanraking te worden gebracht met de verschillende delen van het menselijk lichaamsoppervlak (opperhuid, beharing, haar, nagels, lippen en uitwendige geslachtsorganen) of met de tanden en kiezen en de mondslijmvliezen, met het uitsluitende of hoofdzakelijke oogmerk deze te reinigen, te parfumeren, het uiterlijk ervan te wijzigen of lichaamsgeuren te corrigeren of voornoemde lichaamsdelen te beschermen of in goede staat te houden."

Producenten dienen voor ieder cosmetisch product dat ze op de markt brengen een veiligheidsdossier op te stellen. Voor de ingrediënten die niet door de SCCS beoordeeld zijn, moet de fabrikant zelf de veiligheid aantonen. 

Monitoring Cosmeticaklachten

U kunt als consument uw eventuele huidklachten na het gebruik van consmetica melden op: http://www.cosmeticaklachten.nl/.
Sinds juli 2009 worden deze klachten geregistreerd, samen met klachten via dermatologen en huisartsen. Hierdoor krijgt de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nVWA) meer kennis over het vóórkomen en de ernst van huidklachten na gebruik van cosmetica. Met deze kennis en met vervolgonderzoeken kunnen de producten en/of ingrediënten geïndentificeerd worden die schadelijke bijwerkingen veroorzaken. De nVWA kan door dit systeem sneller en beter ingrijpen bij klachten over cosmetica waarbij de veiligheid van de consument in het geding is. Hierdoor kunnen grotere aantallen of ernstigere klachten voorkomen worden en is de consument beter beschermd.

Relevante links

In Nederland houdt de nieuwe Voedsel en Warenautoriteit (nVWA) toezicht op de naleving van wettelijke eisen voor producten die vallen onder het Warenbesluit cosmetische producten.
DG SANCO heeft een uitgebreide website over cosmetica. Hier is ook de nieuwe Verordening te vinden.
Bij het Wetenschappelijk Comité voor Consumenten Veiligheid (SCCS) van DG SANCO vindt u hun opinies.
De SCCS heeft een guidance document opgesteld voor het testen en beoordelen van de risico’s van stoffen in cosmetica. Dit document wordt regelmatig door de SCCS geactualiseerd.