U bevindt zich op: Home Stoffen&producten Cosmetica

Cosmetica

Gewijzigd op:13-06-2016

Cosmetica gebruiken we dagelijks voor onze persoonlijke verzorging en hygiëne. Niet alleen make-up, maar ook zeep, badschuim, scheergel, tandpasta en zonnebrandcrème zijn cosmetica. Daarnaast kunnen cosmetica een ontspannende werking hebben (luxe douchegel of badschuim), een verfraaiend en camouflerend effect hebben (make-up) en bescherming bieden tegen effecten van buitenaf (anti-zonnebrandcrèmes, tandpasta).

 

Risico's

Cosmetica zijn bedoeld om in contact te komen met het lichaam. Bij normaal gebruik mogen er geen nadelige gezondheidseffecten optreden. Dit wordt onderzocht in een risicobeoordeling. Daarbij wordt uitgegaan van de voorgestelde wijze van toepassing (bijvoorbeeld op de huid) en de gebruikte of voorgestelde concentraties / doseringen.

Ondanks deze zorgvuldige veiligheidsbeoordeling kan het gebruik soms tot klachten leiden. De meeste cosmeticaklachten betreffen reacties van de slijmvliezen en van de huid. Contacteczeem door irritatie of allergie zijn de belangrijkste huidklachten.

Wettelijk kader

Europese wetgeving

In Europa wordt de veiligheid van een aantal cosmetica ingrediënten (zoals UV filters, haarkleurstoffen, conserveringsmiddelen) beoordeeld door het Wetenschappelijk Comité voor Consumenten Veiligheid (SCCS).
In cosmetica mogen geen stoffen gebruikt worden die kankerverwekkend zijn, het DNA kunnen beschadigen, of nadelig zijn voor de voortplanting of het ongeboren kind (CMR stoffen, die op de Annex VI van Richtlijn 1272/2008/EG (PDF) staan). Voor andere stoffen, die bijvoorbeeld een allergische reactie kunnen veroorzaken, geldt een concentratielimiet. Deze stoffen mogen tot een maximale concentratie in cosmetische producten gebruikt worden. Lees meer over CMR stoffen.

In 2010 is de Cosmetica Verordening 1223/2009/EG (PDF) in werking getreden. Deze verordening heeft de Cosmetica Richtlijn vervangen en is sinds 11 juli 2013 in zijn geheel geïmplementeerd. Ten opzichte van de Richtlijn zijn er in de Verordening een aantal belangrijke veranderingen. Zo kunnen CMR stoffen onder bepaalde condities wel gebruikt worden (vanaf 1 december 2010) als kan worden aangetoond dat er geen risico voor de consument optreedt.  Ook moet in een risicobeoordeling rekening gehouden worden met blootstelling via niet-cosmetica producten. Bovendien moet de aanwezigheid van nanomaterialen op het etiket vermeld worden. Lees meer over de nieuwe Cosmetica Verordening op de site van de Nederlandse Cosmetica Vereniging.

Nederlandse wetgeving

De EU cosmeticawetgeving is rechtstreeks van kracht in Nederland.
Producenten dienen voor ieder cosmetisch product dat ze op de markt brengen een veiligheidsdossier op te stellen. Voor de ingrediënten die niet door de SCCS beoordeeld zijn, moet de fabrikant zelf de veiligheid aantonen.

Alternatieven voor dierproeven

Volgens de Wet op Dierproeven is sinds 1997 het gebruik van dierproeven voor de ontwikkeling van cosmetische producten verboden in Nederland. In de Europese Cosmetica Verordening is vastgelegd dat vanaf 2009 geen dierproeven meer mogen worden verricht voor het testen van ingrediënten van cosmetica. Vanaf 2013 geldt een handelsverbod voor ingrediënten en cosmetische producten die zijn getest op proefdieren. Echter, voor het garanderen van de veiligheid van ingrediënten in cosmetische producten blijven testen noodzakelijk. Het verbod op het gebruik van proefdieren gaat daarom samen met de ontwikkeling van alternatieve testmethodes. Inmiddels zijn talrijke alternatieve methoden ontwikkeld. Een aantal van deze methoden is ook goedgekeurd voor het testen van de veiligheid van ingrediënten in cosmetica. Het aantal geschikte alternatieven is echter nog onvoldoende om het gebruik van dierproeven compleet overbodig te maken.

Lees meer over alternatieven voor dierproeven in het rapport van het JRC en op de website van EURL ECVAM.

Overige informatie

In ons land houdt de NVWA toezicht op de naleving van wettelijke eisen voor producten die vallen onder het Warenbesluit cosmetische producten. Wanneer u klachten heeft na gebruik van een cosmetisch product, kunt u deze melden bij de NVWA.
DG GROWTH heeft een uitgebreide website over cosmetica. Hier is ook de nieuwe Verordening te vinden. Op de site van het Wetenschappelijk Comité voor Consumenten Veiligheid (SCCS) van DG GROWTH vindt u de opinies over de veiligheid van stoffen in cosmetica.
De SCCS heeft een guidance document opgesteld voor het testen en beoordelen van de risico’s van stoffen in cosmetica. Dit document wordt regelmatig door de SCCS geactualiseerd.

Service

Waarmerk drempelvrij.nl Webrichtlijnen; klik voor een reactie.