Waarom maken we een risicobeoordeling van stoffen?

Iedereen komt in aanraking met stoffen die schadelijk kunnen zijn voor mens of milieu. Dit gebeurt bijvoorbeeld door het binnenkrijgen van resten van bestrijdingsmiddelen via groente en fruit. Of bij het maken en gebruiken van haarkleurmiddelen, lippenstift, schoonmaakmiddelen, verf, speelgoed of lijm. Ook door het dragen van kleding wordt onze huid blootgesteld aan stoffen. Schadelijke stoffen komen ook voor in lucht, bodem en water. Dat kan bijvoorbeeld komen door emissies van verkeer en fabrieken. Deze stoffen kunnen een gevaar opleveren voor de gezondheid van de mens en het milieu. Dat hangt af van de stofeigenschappen en de hoeveelheid die de mens binnenkrijgt. Door de kennis over de effecten van een stof te vergelijken met de gemeten of berekende blootstelling kan het risico worden bepaald. Op basis van dat risico kunnen we maatregelen treffen om schade voor mens en milieu te voorkomen of te beperken. 

Wat is de risicobeoordeling van stoffen?

We beoordelen het risico van een stof voor mens en milieu door de gemeten of berekende blootstelling te vergelijken met het negatieve effect ervan. Een stof kan gevaar opleveren als bijvoorbeeld de concentratie in de lucht (blootstelling) hoger is dan de norm (effectdrempel), waarboven schadelijke effecten optreden. De risicobeoordeling bevat de volgende stappen:

Data evaluatie: Het verzamelen en beoordelen van de gegevens over de stof op hun geschiktheid voor de risicobeoordeling. 
Beoordeling blootstelling: Het bepalen van de hoeveelheid van de stof die in het milieu terecht komt. De route die de stof aflegt en de snelheid waarmee die zich beweegt door lucht, bodem en water. Ook wordt de omzetting en afbraak van de stof meegenomen. Met deze gegevens wordt de dosis of concentratie geschat waaraan de mens of het milieu wordt blootgesteld.
Effectbeoordeling: Het vaststellen van de mogelijke nadelige effecten van de stof. Iedere stof heeft bepaalde eigenschappen die het effect bepalen op mens en milieu.
Risicokarakterisering: Het schatten van de grootte van de nadelige effecten van de stof, veroorzaakt door de gemeten of berekende blootstelling.
Risicoclassificatie: Het vergelijken van de resultaten van de risicokarakterisering met de normen (beleidsmatig vastgestelde risicogrenzen). 
Opties voor risicoreductie. Indien nodig: het berekenen van het resultaat van mogelijke maatregelen die de blootstelling (en dus de risico’s) beperken. Eventueel kunnen de effecten van maatregelen vooraf worden doorgerekend.
Zie ook: Geïntegreerde risicobeoordeling