Voedseladditieven
Wat zijn voedseladditieven?
Tijdens de voedselproductie gebruikt de levensmiddelenindustrie allerlei hulpstoffen. Deze stoffen hebben tot doel de kwaliteit van het eindproduct te verbeteren. Zulke stoffen heten voedseladditieven. Voorbeelden zijn kleurstoffen, zoetstoffen en conserveermiddelen. De industrie kan zulke stoffen gebruiken tijdens het gehele productieproces vanaf de bereiding tot aan verpakking en opslag.
Stoffen die altijd al bij de bereiding van voedsel werden gebruikt, zoals suiker en zout, zijn geen voedseladditieven maar ingrediënten. Ook geur- en smaakstoffen (aroma's) worden niet als additieven beschouwd.
De fabrikant moet de gebruikte voedseladditieven afzonderlijk op het etiket vermelden. Dat geldt niet voor aroma's.
Voor voedingsenzymen die niet gebruikt worden als voedseladditief was er tot voor kort geen gecentraliseerde Europese wetgeving. Deze stoffen vielen onder de nationale wetgeving betreffende technische hulpstoffen ('processing aids'). Deze enzymen worden niet gezien als voedseladitief. Zulke hulpstoffen mogen in het eindproduct niet meer aanwezig zijn.
Risico's
Voedseladditieven komen via de voeding in het lichaam. Mogelijk kunnen deze stoffen de gezondheid van de consument schaden. Ook zou een producent door het gebruik van voedseladditieven de consument kunnen misleiden. Dat kan bijvoorbeeld door de schijn te wekken dat het product een betere kwaliteit (versheid, kwaliteit van de ingrediënten, 'natuurlijkheid') heeft dan daadwerkelijk het geval is. Dat hoeft geen gezondheidsrisico op te leveren, maar is vanuit het oogpunt van consumentenbescherming niet gewenst.
Beoordeling en Toelating.
In de Europese Unie is de toelating van voedseladditieven centraal geregeld. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) beoordeelt of het gebruik van voedseladditieven en aromastoffen niet zal leiden tot gezondheidsschade. De Europese Commissie besluit daarna over toelating, kent aan een additief een E-nummer toe en neemt het daarna op in de wetgeving. Ook stelt de Commissie vast in welke gehaltes en in welke voedingsmiddelen deze stoffen aanwezig mogen zijn. Door de EU toegelaten additieven mogen in alle EU landen worden gebruikt, zonder handelsbelemmeringen.
Wettelijk kader
De Europese wetgeving over voedselveiligheid vindt u op de Food Safety website van de EU.
De risicobeoordeling van voedseladditieven is geregeld in Verordening 1333/2008, die deel uitmaakt van het 'Pakket voor Agentia ter verbetering van Voedsel' New Regulation. De verordening 1333/2008 is een kaderwet. Meer specifieke wetgeving vindt u via additionele wetgeving voor voedseladditieven. Hier vindt u ook regelgeving over ettikettering en richtlijnen voor toelatingsaanvragen. Toegelaten additieven komen op een positieve lijst (lijst van toegelaten stoffen met E-nummers) De stoffen op deze lijst worden opgenomen in de Warenwet. Informatie over E-nummers is te vinden op de Food-info website.
Risicobeoordelingen van aromastoffen worden uitgevoerd onder Verordening 1334/2008. Ook dat is een kaderwet en ook voor aromastoffen bestaat aanvullende wetgeving. De wetgeving voor aromastoffen is nog in ontwikkeling. Per 31 december 2010 wordt een communautare lijst van toegelaten aromastoffen in Europa gepubliceerd.
Voor voedingsenzymen is Verordening 1332/2008 van kracht.
Relevante links
Het EU Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding (SCF) heeft opinies en wetenschappelijke adviezen over additieven en andere stoffen in de voeding opgesteld in de periode 1974-2003. Daarna heeft EFSA dit werk voortgezet.
De wetenschappelijke beoordelingen van additieven vindt u via het EFSA-ANS Panel.
De wetenschappelijke beoordelingen van aromastoffen vindt u via het EFSA-CEF Panel. Beoordelingen van indivuduele stoffen vindt u via deze database van de EC.
De database van WHO/JECFA bevat evaluaties van voedseladditieven met beoordelingen van individuele voedseladditieven door deze organisatie.