Veel Nederlanders ongezond

De in ons land ontwikkelde Richtlijnen Goede Voeding geven criteria voor de samenstelling van een gezonde voeding. Een groot deel van de Nederlanders voldoet echter niet aan de richtlijnen (Gezondheidsraad, 2002d).

• minder dan 25% van de bevolking voldoet aan de aanbevelingen ten aanzien van groente en fruit en is er sprake van een dalende trend in de consumptie;
• slechts 5% van de mensen in Nederland voldoet aan de aanbevelingen ten aanzien van vet. Er is wel sprake van een positieve ontwikkeling. In de periode 1988-1998 is de totale vetinname gedaald met circa 5% en de transvetzuurinname met ruim 60% en de consumptie van verzadigd vet is niet gestegen;
• slechts 1 op de 6 mensen in Nederland voldoet aan de richtlijn voor voedingsvezel. De gemiddelde inname van voedingsvezel ligt met 2,3 gram per megajoule energie inname beneden het aanbevolen niveau van 3 gram per megajoule energie inname;
• ongeveer 1 op de 2 volwassenen is te zwaar. Het percentage volwassenen met ernstig overgewicht is in 25 jaar verdubbeld. Ook is er sprake van een enorme toename van het aantal kinderen met overgewicht.

Zie ook: Gezonde voeding en Lichaamsgewicht.

Te veel en verkeerd eten veroorzaakt gezondheidsschade

Een groot aantal voedingsstoffen speelt een rol in het ontstaan van (welvaarts)ziekten. De belangrijkste voedinggerelateerde ziekten zijn: hart- en vaatziekten, kanker, ernstig overgewicht, ouderdomsdiabetes, gebitsaandoeningen en osteoporose (Van Kreijl et al., 2004). Overgewicht en ongunstige voedingssamenstelling leiden elk afzonderlijk jaarlijks tot circa 40.000 nieuwe gevallen van ouderdomsdiabetes, hart- en vaatziekten en kanker. Een ongunstige voedingssamenstelling leidt tot 10% en overgewicht tot 5% van de totale jaarlijkse sterfte in Nederland. Het totale gezondheidsverlies door ongezonde voeding (te veel en verkeerd) is vergelijkbaar met het gezondheidsverlies door roken (Van Kreijl et al., 2004). In theorie valt veel gezondheidswinst te behalen door het bevorderen van een gezond voedingspatroon.

Met gezonde voeding in de praktijk veel gezondheid te winnen

Ongeveer de helft van het aantal ziekte- en sterfgevallen door ongezonde voeding, kan worden voorkómen via interventies, afgaande op kleinschalige experimenten (Van Kreijl et al., 2004). Dit kan met name door veranderingen in de verzadigd vet en transvetgehaltes van voedingsmiddelen en door veranderingen in de consumptie van groente, fruit en vis. De meeste Specifiek gezondheidsbevorderende voedingsmiddelen (SGV's) en voedingssupplementen vormen geen oplossing voor de volksgezondheidsproblemen door een 'ongezonde' voeding (Rompelberg et al., 2004). Voor overgewicht en ernstig overgewicht geldt dat ongeveer een kwart van de ziekte- en sterfgevallen kan worden voorkómen, uitgaande van een gemiddelde gewichtsvermindering van 3 kilogram per persoon (Verschuren et al., 2004).