Campylobacteriose |
Ziekteverwekker
Campylobacteriose wordt veroorzaakt door een bacterie: Campylobacter. Er zijn een aantal soorten, waarvan de meest voorkomende Campylobacter jejuni en Campylobacter coli zijn. |
| Naar boven |
 |
Besmettingsbron en wijze van overdracht
Campylobacter komt voor bij heel veel diersoorten. Kippen zijn berucht, maar ook veel andere boerderijdieren en huisdieren als hond, kat en fret kunnen geïnfecteerd worden. Dieren met diarree kunnen de bacterie in grote hoeveelheden met de ontlasting uitscheiden, alhoewel dieren de bacterie ook bij zich kunnen hebben en uitscheiden zonder zelf ziek te zijn. Infectie bij mens en dier vindt plaats door opname van bacteriën via de mond. Daarbij is slechts een hele kleine hoeveelheid bacteriën al voldoende om iemand ziek te maken.
De bacteriën zijn op vele verschillende manieren over te dragen. De belangrijkste besmettingsbron is onvoldoende verhit voedsel en dan vooral kippenvlees (doordat het vlees onvoldoende verhit is óf doordat bij de voedselbereiding kruiscontaminatie optreedt. Een druppeltje vocht uit besmet kippenvlees is voldoende om bijvoorbeeld een salade te besmetten, als de ingrediënten daarvoor op dezelfde snijplank gesneden worden als het besmette vlees).
Het drinken van rauwe melk heeft recent een uitbraak van campylobacteriose onder schoolkinderen veroorzaakt (zie Infectieziektenbulletin, jaargang 16 nummer 09 2005, pagina 324-326) . Ook via contact (aaien) met dieren kan de bacterie overgedragen worden. Aangezien er een piek van Campylobacter-infecties gezien wordt in de zomer, denkt men dat ook vliegen de bacterie over kunnen dragen; als zij over besmette ontlasting kruipen kan de bacterie aan de pootjes blijven kleven en kunnen ze daarna gemakkelijk ons voedsel besmetten. |
| Naar boven |
|
Ziekteverschijnselen bij de mens
Na 2 tot 7 dagen treedt een acute waterige, eventueel bloederige, diarree op soms gepaard gaand met hevige buikkrampen en/of koorts. In zeldzame gevallen kunnen complicaties ontstaan: reactieve arthritis (Syndroom van Reiter) of het Guillain-Barré syndroom, beide auto-immuunziektes. |
| Naar boven |
|
Ziekteverschijnselen bij het dier
Campylobacter is een normale darmbewoner van vele diersoorten. Volwassen dieren worden hier meestal niet ziek van. Bij jonge dieren komt vaak diarree voor, eventueel gepaard gaande met koorts. Schapen kunnen aborteren van een infectie met Campylobacter jejuni.
|
| Naar boven |
|
Verspreiding en frequentie
Jaarlijks leiden infecties met Campylobacter tot ruim 100.000 gevallen van darmontsteking en diarree. Ruim 23.000 patiënten bezoeken hiervoor de huisarts. Enkele tientallen overlijden. Campylobacter-infecties veroorzaken ieder jaar ongeveer 60 gevallen van het Guillain-Barré syndroom en enkele duizenden gevallen van reactieve artritis. Slechts zelden doen zich uitbraken voor van campylobacteriose. (Bron: Infectieziekten Bulletin Jaargang 13, nr. 7) |
| Naar boven |
|
Preventie
Ter preventie van campylobacteriose is vooral een goede keukenhygiëne van belang. Dat betekent goed handen wassen bij de bereiding van voedsel en regelmatig verschonen van hand- en vaatdoeken (liefst iedere dag). Voedsel (vooral vlees) moet door en door worden verhit. Bij de bereiding van vlees is het vooral van belang om kruisbesmetting te voorkómen. Al verhit vlees en rauw te eten voedsel mogen niet in contact komen met rauw vlees. |
| Naar boven |
|
|
