|
|
|
|
| Zoönosen op een rij |
|
 |
|
|
Hantavirus |
Ziekteverwekker
Hantavirussen zijn een groep virussen behorend tot de familie van de Bunyavirussen. Er zijn een aantal verschillende hantavirussen, zoals ‘Puumalavirus’, ‘Seoulvirus’, ‘Hantaanvirus’, ‘Sin Nombrevirus’ en nog enkele anderen. | | Naar boven | |
Besmettingsbron en wijze van overdracht
De hantavirussen circuleren in wilde knaagdieren, elk hantavirus heeft een eigen knaagdiersoort als gastheer. Daardoor verschilt ook het verspreidingsgebied van de verschillende hantavirussen. Het virus, dat geen ziekteverschijnselen bij de knaagdieren veroorzaakt, wordt uitgescheiden via het speeksel, de urine en de ontlasting. Overdracht van het ene dier op het andere gaat vooral via het speeksel (likken, bijten).
Daar waar knaagdieren wonen zal het virus in de omgeving terecht komen. In ingedroogde urine, speeksel en keutels kan het virus nog ongeveer twee weken in leven blijven. Mensen besmetten zich met name door het inademen van besmette stofdeeltjes, door opdwarrelend stof. Ook via bijtwonden kan het virus de mens besmetten.  foto M. den Teuling, www.mrtn.nu
| | Naar boven | |
Ziekteverschijnselen bij de mens
De hantavirussen die in Europa circuleren veroorzaken een meer of minder ernstig nierlijden. Een in Amerika voorkomende variant veroorzaakt vooral ernstige longklachten. In Europa komt deze variant echter nog niet voor.
De hantavirusziekte die in Noord-West Europa, met name in Scandinavië, veelvuldig voorkomt wordt veroorzaakt door het Puumalavirus. Een rosse woelmuis brengt het virus over. De ziekte lijkt in het algemeen op een vrij onschuldige griep: hoofdpijn, buikpijn, misselijkheid, koorts en spierpijn zijn de belangrijkste verschijnselen. De nieren kunnen licht ontstoken zijn, maar dit leidt in het algemeen niet tot complicaties. De ziekte gaat veelal vanzelf weer over.
Ook besmetting met het Seoulvirus, waarvan de zwarte en bruine rat drager zijn, verloopt meestal zonder complicaties. Wanneer zich complicaties voordoen worden die veroorzaakt door nierlijden, gepaard gaande met eiwitverlies in de urine, verhoogde bloedingsneiging en verlies van plasma, mogelijk leidend tot nierfalen en shock. | | Naar boven | |
Ziekteverschijnselen bij het dier
Knaagdieren dragen het virus bij zich zonder er zelf ziek van te worden. Wel zijn er aanwijzingen dat besmette dieren minder goed overwinteren en minder nakomelingen krijgen. | | Naar boven | |
Verspreiding en frequentie
Hantavirussen komen wereldwijd voor. De soorten die in Europa voorkomen veroorzaken honderden tot meer dan duizend ziektegevallen per jaar in de Scandinavische landen. In de ons omringende landen wordt de diagnose hantavirusinfectie bij mensen ook tientallen tot honderden keren gesteld. In de zomer in België is een piek in het aantal gevallen te zien, dit hangt waarschijnlijk samen met de verhoogde activiteit van knaagdieren die drager zijn. In Nederland wordt de diagnose hantavirusinfectie in toenemende mate gesteld. In 2006 werden 8 gevallen gemeld, in 2007 27 gevallen. | | Naar boven | |
Preventie
Om de ziekte te voorkómen moet contact met ratten en muizen en hun schuilplaatsen worden vermeden. Zorg dat er geen etensresten in huis zijn die ongedierte lokken. Als er toch muizen of ratten zijn, zet dan vallen of zet bestrijdingsmiddel uit (pas op dat daar geen kinderen of huisdieren bij kunnen!). Zet van ruimtes die lang afgesloten zijn geweest en waar muizen- of rattenholen kunnen zitten eerst de ramen een tijd open alvorens er naar binnen te gaan. Nestelplaatsen kunnen worden gedesinfecteerd met bleekmiddel (minstens een kwartier laten intrekken). Gebruik geen stofzuiger of bezem om nestresten op te ruimen, daarmee verstuift stof en wordt het eventueel aanwezige virus juist verspreid. Raak geen dode ratten of muizen aan zonder handschoenen te dragen. | | Naar boven | |
Meer informatie
Meer informatie (voor professionals):CIb A tot Z lijst, hantavirus. Kijk naar de uitzending van 'Vroege Vogels', waarin onderzoekers van het RIVM op zoek gaan naar muizen en de muizen testen op hantavirus uitzending gemist | | Naar boven | |
|
|
|
